Aλλαγές στη φορολογία ακινήτων μετά τις εκλογές

Σειρά αλλαγών στη φορολογία των ακινήτων έρχεται μετά τις εκλογές. H
αναπροσαρμογή των αντικειμενικών τιμών, η εισαγωγή του Φόρου Προστιθέμενης
Αξίας στις νέες οικοδομές και η ενοποίηση των τοπικών φόρων είναι οι αλλαγές
που θα γίνουν στη φορολογία ακινήτων μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, με στόχο την
απλοποίησή της και την εναρμόνισή της με την ευρωπαϊκή φορολογική νομοθεσία.

Μια αλλαγή στη φορολογία ακινήτων που έχει ήδη καθυστερήσει είναι η
αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών, η οποία πραγματοποιείται κάθε δύο
χρόνια. Οι αντικειμενικές τιμές αναπροσαρμόζονται, προκειμένου να συμβαδίζουν
με τις τιμές των ακινήτων που διαμορφώνονται στην αγορά.

Τα τελευταία χρόνια, αν και με χαμηλότερους ρυθμούς σε σχέση με το παρελθόν,
συνεχίστηκε η ανοδική πορεία των τιμών στα ακίνητα και κυρίως στις κατοικίες.
Ωστόσο, η τελευταία αύξηση των αντικειμενικών τιμών πραγματοποιήθηκε στις
αρχές του 2001, ενώ κανονικά οι τιμές θα έπρεπε να έχουν αναπροσαρμοστεί στις
αρχές Ιανουαρίου του περασμένου χρόνου. H καθυστέρηση αυτή έχει αποτέλεσμα να
έχει ανοίξει η ψαλίδα μεταξύ των αντικειμενικών και των πραγματικών τιμών των
ακινήτων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η διαφορά φθάνει ακόμη και το
50%.

H καθυστέρηση στην αύξηση των αντικειμενικών τιμών στερεί έσοδα από τα ταμεία
του Δημοσίου, αφού οι φόροι μεταβιβάσεων, κληρονομιών και γονικών παροχών
ακινήτων υπολογίζονται με βάση τις αντικειμενικές τιμές.

Ένας φόρος στα ακίνητα

H διαδικασία που έχει αρχίσει και αναμένεται να συνεχιστεί και μετά τις
εκλογές είναι η απλοποίηση του συστήματος των τοπικών φόρων, αυτών που
επιβάλλουν οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Στόχος της μεταρρύθμισης του
συστήματος των τοπικών φόρων είναι η κατάργηση των πολυάριθμων τοπικών φόρων
και η αντικατάστασή τους με δύο φόρους, έναν που θα βαρύνει τα ακίνητα και
έναν που θα βαρύνει τις επιχειρήσεις (φόρος επιτηδεύματος).

Με βάση το υφιστάμενο σύστημα, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης
χρηματοδοτούνται από 25 φόρους. Πρόκειται για ένα δαιδαλώδες σύστημα που
προκαλεί μεγάλο κόστος, τόσο για την επιβολή όσο και για την είσπραξη των
φόρων. Με τη μεταρρύθμιση του συστήματος πρόκειται να καταργηθούν όλοι οι
τοπικοί φόροι που βαρύνουν τα ακίνητα (Τέλος Ακίνητης Περιουσίας, Φόρος
Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων) και θα αντικατασταθούν από τον φόρο κατοχής ακίνητης
περιουσίας. Παράλληλα ο σχεδιασμός προβλέπει την ενσωμάτωση στον συγκεκριμένο
φόρο και άλλων τελών, όπως είναι το τέλος έκδοσης οικοδομικών αδειών.

Το ύψος του φόρου θα εξαρτάται από τη χρήση του ακινήτου. Ο συντελεστής του
φόρου θα είναι χαμηλότερος για τα ακίνητα με επαγγελματική χρήση και
υψηλότερος για τα ακίνητα που χρησιμοποιούνται ως κατοικίες. H διαφοροποίηση
αυτή θα υπάρχει, προκειμένου να είναι όσο το δυνατόν ανταποδοτικότερος ο
φόρος, με δεδομένο ότι οι κάτοικοι ενός δήμου απολαμβάνουν περισσότερες
υπηρεσίες που παρέχονται από τους ΟΤΑ. Από την άλλη, ο χαμηλότερος συντελεστής
στα επαγγελματικά ακίνητα δικαιολογείται από το γεγονός ότι τα επαγγελματικά
ακίνητα χρησιμοποιούνται στην παραγωγή, ενισχύοντας την ανάπτυξη και τη
δημιουργία θέσεων εργασίας.

Προς το παρόν, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης καταγράφουν τα έσοδα που
μπαίνουν στα ταμεία τους από τους περίπου 25 φόρους. Με βάση αυτή την
καταγραφή θα καθοριστούν και οι συντελεστές των δύο νέων φόρων. Στόχος του
σχεδιασμού του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών είναι η αναμόρφωση του
συστήματος να μην προκαλέσει μείωση ή αύξηση των εσόδων των ΟΤΑ.

ΦΠΑ στις νέες οικοδομές

H εναρμόνιση της ελληνικής φορολογίας ακινήτων με την ευρωπαϊκή επιβάλλει και
την επιβολή Φόρου Προστιθέμενης Αξίας στις πωλήσεις νέων κατοικιών. Με απόφαση
που έλαβε το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών το 2002, η επιβολή του ΦΠΑ
στις νέες οικοδομές αναβλήθηκε για τις αρχές του 2005, καθώς προϋπόθεση για
την εφαρμογή του είναι η αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών.

Με την εφαρμογή του ΦΠΑ θα καταργηθεί ο φόρος μεταβίβασης (9-11% της
αντικειμενικής αξίας) που βαρύνει τον αγοραστή του ακινήτου. Ο συντελεστής του
φόρου θα είναι 18% επί της αντικειμενικής αξίας. Ωστόσο, είναι ανοιχτό το
ενδεχόμενο ο συντελεστής του φόρου να είναι χαμηλότερος για όσους αποκτούν
πρώτη κατοικία. H Ευρωπαϊκή Επιτροπή μελετά πρόταση για τη θέσπιση συντελεστή
8% στον ΦΠΑ που επιβάλλεται στις νέες κατοικίες κοινωνικού χαρακτήρα.