Nα ενισχύσουμε τις συνθήκες για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων

Το πολυμερές σύστημα δεσμευτικών διεθνών συμφωνιών με στόχο τον έλεγχο της
διάδοσης των πυρηνικών όπλων δέχεται αυξανόμενη πίεση. Πρέπει να εντείνουμε
τις συλλογικές προσπάθειες για να υπερασπιστούμε και να ενισχύσουμε τις
συνθήκες αυτές.

H Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών (Nuclear Non-Proliferation Treaty,
ΝΡΤ), είναι το παγκόσμιο εργαλείο ελέγχου των όπλων. Τώρα που εντάχθηκαν σ’
αυτήν η Κίνα και το Ανατολικό Τιμόρ, περιλαμβάνει 188 συμβαλλόμενα μέρη. Μόνον
η Ινδία, το Ισραήλ και το Πακιστάν παραμένουν απ’ έξω.

H ενίσχυση της συμμόρφωσης προς τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη ΝΡΤ είναι
κεφαλαιώδους σημασίας. Πρέπει να ενισχυθούν και να αναπτυχθούν περαιτέρω
μηχανισμοί επαλήθευσης. Όλα τα υλικά και οι εγκαταστάσεις που μπορούν να
χρησιμοποιηθούν για παραγωγή όπλων πρέπει να τεθούν υπό αποτελεσματικό
πολυεθνή έλεγχο. Αυτό είναι ένα θέμα που η E.E. θα πρέπει να συζητήσει.

Το 2000, τα κράτη τής ΝΡΤ συμφώνησαν σε 13 πρακτικά βήματα για να ανοίξουν τον
δρόμο προς έναν κόσμο ελεύθερο από πυρηνικά όπλα. Τα βήματα αυτά περιελάμβαναν
μεταξύ άλλων να τεθεί σε ισχύ η Συνθήκη για τη Συνολική Απαγόρευση των
Πυρηνικών Δοκιμών, να μειωθούν τα στρατηγικά και μη στρατηγικά πυρηνικά όπλα
και να απαγορευθεί η παραγωγή σχάσιμου υλικού για πυρηνικά όπλα.

H εφαρμογή του σχεδίου δράσης θα πρέπει να συνεχιστεί με νέα ορμή.

H Συνθήκη για τη Συνολική Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών έχει υπογραφεί από
170 χώρες. Αλλά δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ επειδή δυστυχώς πολλά σημαντικά
μέρη των διαπραγματεύσεων δεν την έχουν ακόμη επικυρώσει. Θα πρέπει να το
κάνουν χωρίς καθυστέρηση.

H Συνθήκη της Μόσχας ανάμεσα στη Ρωσία και τις ΗΠΑ για τη μείωση των
στρατηγικών οπλοστασίων ήταν ένα ευπρόσδεκτο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.

Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στη μείωση των μη στρατηγικών πυρηνικών
όπλων με τρόπο διαφανή και αμετάκλητο. Θα πρέπει να διαπραγματευθούμε ένα
επίσημο, νομικά δεσμευτικό και επαληθεύσιμο εργαλείο για τη μείωση των όπλων
αυτών.

H ανάπτυξη και η κατασκευή μιας νέας γενιάς πυρηνικών όπλων – όπως τα
αποκαλούμενα «bunker-busters» ή «mini-nukes» – είναι επικίνδυνη. Το ίδιο
ισχύει για οποιαδήποτε σχέδια για την αύξηση του ρόλου των πυρηνικών όπλων
στον στρατιωτικό σχεδιασμό. Τέτοιες επιδιώξεις θα έστελναν λάθος μήνυμα στον
κόσμο και θα υπονόμευαν την αξιοπιστία του καθεστώτος τής ΝΡΤ.

Επιπλέον το καθεστώς της ΝΡΤ δεν θα είναι ολοκληρωμένο αν δεν απαγορευθεί η
παραγωγή σχάσιμου υλικού για πυρηνικούς μηχανισμούς. Οι προσπάθειες για την
έναρξη τέτοιων διαπραγματεύσεων στη Διάσκεψη της Γενεύης για τον Αφοπλισμό δεν
έχουν φέρει μέχρι στιγμής αποτελέσματα. Χρειάζεται νέα ώθηση. H διαφύλαξη της
ακεραιότητας και της αξιοπιστίας του καθεστώτος τής ΝΡΤ είναι μία από τις
σημαντικότερες αποστολές της διεθνούς κοινότητας στα επόμενα χρόνια.