EΛENH KAPAΪNΔPOΥ «Σήμερα υπάρχει κοινό για όλους»

![]() |
![]() |
|
Η παγκόσμια παρουσίαση της νέας κινηματογραφικής μουσικής της Ελένης |
Καθηλωτική μουσική. Με εκείνη την υποδόρια ένταση που δεν αφήνει ίχνος καπνού
στην επιφάνεια. Σιωπηλή. Μοναχική. Φτιαγμένη από τα σπάνια υλικά ενός ήχου με
τη διαφάνεια νερού και τη μαγική δύναμη ενός αργού εσωτερικού ταξιδιού, που
έχει τους δικούς του ρυθμούς, τις δικές του σιωπές. Όπως πάντα, το μυαλό σου
ταξιδεύει στα χειμωνιάτικα μοναχικά πλάνα του Θόδωρου Αγγελόπουλου και το
σενάριο – το δικό σου σενάριο – φτιάχνεται κατ’ αρχήν με τις εικόνες που
υπαγορεύει η καρδιά.
«Το Λιβάδι που δακρύζει», η έβδομη συνεργασία της Ελένης Καραΐνδρου με τον
Θόδωρο Αγγελόπουλο και το 6ο της άλμπουμ με τη διεθνούς φήμης γερμανική ECM,
είναι το επίκεντρο της συζήτησης μας.
«Βρέθηκα με τον Θόδωρο σε ένα μαγικό μέρος. Μαγικό. Πολύ πριν ξεκινήσουν τα
γυρίσματα, με πήρε μαζί του να δω τον χώρο, και έμεινα άφωνη».
Από τότε, λέει, είχε μια διαίσθηση ότι ειδικά αυτή η ταινία θα ήταν κάτι
ξεχωριστό. «H διαίσθησή μου λειτούργησε από τότε που μου πρότεινε να πάμε μαζί
εκεί, στη λίμνη Κερκίνη. Και είδα για πρώτη φορά τα πρώτα κτίσματα του χωριού
που θα στηνόταν στον βυθό της λίμνης, όταν τα νερά αποτραβιούνται… Ο Θόδωρος
είχε δει ότι όταν ανοίγει το φράγμα, τραβιούνται τα νερά και μένει αυτό το
τεράστιο πλάτωμα, έρημο, και στο βάθος τα βουνά…».
H Ελένη Καραΐνδρου μιλάει για το σενάριο, για την περιπέτεια που ζει με τον
Θόδωρο Αγγελόπουλο σε κάθε του ταινία, για τις συζητήσεις και τις μουσικές
τους αναζητήσεις πριν ακόμη ξεκινήσουν τα γυρίσματα. «Ξέρεις πόσες ώρες έχουμε
περάσει εδώ με τον Θόδωρο; Μαζέψαμε δίσκους, ακούσαμε, εγώ μίλησα με όλους
όσοι έχουν ασχοληθεί με το ρεμπέτικο και το σμυρναίικο τραγούδι… Και βέβαια
είχα στενή συνεργασία με τη φίλη μου τη λαογράφο Μιράντα Τερζοπούλου που είχε
φέρει παλιό ηχογραφημένο υλικό από τους Έλληνες του Πόντου. To βασικό μοτίβο
δε, που ακούγεται και στην έναρξη του άλμπουμ, γράφτηκε πολύ πριν ξεκινήσουν
τα γυρίσματα».
Κι όμως όλα αυτά που μας λέτε περνούν μόνο ως άρωμα μέσα στη μουσική σας.
Ένα πολύ λεπτό άρωμα ελληνικότητας…
«Ειδικά το πρώτο μοτίβο, το βασικό, έχει πολλή ρίζα μέσα του. Όχι ότι είναι
επίτηδες ψαγμένο… Όχι. Εγώ γράφω αυτοσχεδιαστικά, αφήνομαι, δεν ακολουθώ
συνταγές. Αλλά να, το άκουσε, ας πούμε, ο Νίκος Πουρσανίδης, ο πρωταγωνιστής,
που έχει καταγωγή απ’ τον Πόντο, και μου είπε ότι του θυμίζει Πόντο. Τίποτα
όμως δεν είναι προφανές».
Τούτη τη φορά μάλιστα έχει κανείς την εντύπωση ότι υπάρχει και μεγαλύτερη
οικονομία στις ενορχηστρώσεις.
«Νομίζω ότι είναι η πιο καθαρή, κινηματογραφική μουσική που έχω κάνει ως τώρα.
Το άλμπουμ βέβαια δεν έχει όλα τα θέματα που υπάρχουν στην ταινία. Ο Μάνφρεντ
Άιχερ, έχοντας μια καταπληκτική οικονομία, φτιάχνει μια άλλη δραματουργία στον
δίσκο. Μια δεύτερη σκηνοθεσία…».
Οι μουσικές σας γενικά λειτουργούν με έναν υποδόριο τρόπο. Έχουν μια πιο
βόρεια ιδιοσυγκρασία…
«Είναι μουσικές που έχουν οικονομία, που μιλάνε με τις σιωπές τους. Δεν σε
παρασύρουν σε μια περιγραφή καταστάσεων, δεν σου εκβιάζουν το συναίσθημα. Αυτό
είναι ένα στοίχημα, κάθε φορά, για μένα. Να βρω τον τόνο. Και να υποτάξω
όποιον ψυχικό πλούτο φέρω εκείνη την ώρα σε μια αφαίρεση. Να μην φεύγω καθόλου
απ’ αυτό που αποτελεί την κεντρική ιδέα και το οποίο είναι η ουσία που
αναζητώ».
«Υπήρξαν πολλές σειρήνες στη ζωή μου»
H συζήτησή μας στρέφεται στον δεύτερo βασικό συνεργάτη της ζωής της, τον
ιδρυτή και ιδιοκτήτη της ECM, Μάνφρεντ Άιχερ. «H συνεπής στάση του στα
πράγματα, λέει η Ελένη Καραΐνδρου, «το όραμά του, η εργατικότητά του και
βέβαια οι ικανότητές του έκαναν την ECM μια από τις πιο αξιόπιστες εταιρείες
στον κόσμο. «Και μπορώ να σας πω ότι η δισκογραφική κρίση δεν τον έχει
αγγίξει», προσθέτει. «Το πιο βασικό για μια εταιρεία αλλά και για έναν
καλλιτέχνη είναι η συνέπεια και η σταθερότητά του. Το κοινό μακροχρόνια σε
ανταμείβει γι’ αυτή τη συνέπεια. Δεν φεύγει εύκολα. Και σε μένα ξέρετε πόσες
σειρήνες υπήρξαν στη ζωή μου, να κάνω ας πούμε πιο εμπορικά τραγούδια; Γιατί
μπορώ, το έχω αποδείξει, τα λίγα που έκανα είχαν μια καριέρα… Όμως δεν
γίνεται, γιατί δεν θέλω να αλλοιώσω το προφίλ μου. Και αν θέλετε να μιλήσουμε
και για μεγέθη, για θυμηθείτε πόσο έχει πουλήσει το Κονσέρτο της Κολωνίας με
τον Κιθ Τζάρετ… Πάνω από 2 εκατομμύρια αντίτυπα. Ακόμη κι εγώ, που ήμουν μια
νέα συνθέτρια, και δεν ήμουν στο βαρύ πυροβολικό της ECM, έφτασα στο σημείο να
έχω πουλήσει πάνω από 200.000 αντίτυπα. Σήμερα υπάρχει κοινό για όλους και δεν
είναι καθόλου μικρό».
Βήματα αυτογνωσίας με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο
Συζητάμε για την ιδεολογική, πνευματική συγγένεια που υπήρχε εξαρχής με τον
Θόδωρο Αγγελόπουλο και λέει ότι δεν είδε ποτέ τη συνεργασία τους σαν καριέρα
στον κινηματογράφο.
«Αυτό που με ενδιέφερε πάντα είναι η συνεργασία μου με έναν άνθρωπο που με
ενεργοποιεί ψυχικά και με κάνει να προχωράω σαν μουσικός. Και για μένα
προχώρημα σημαίνει να έχω οικονομία στα μέσα μου. Ξέρετε, κάποτε, στο ξεκίνημα
μου, το 1973, είχε έρθει στο σπίτι μου στο Παρίσι ο Μάνος Χατζιδάκις και
άκουσε τη “Μεγάλη Αγρυπνία” που είχα γράψει σε στίχους K.X. Μύρη για τη φίλη
μου τη Μαρία Φαραντούρη. Άκουσε λοιπόν ο Μάνος τη δουλειά μου με πολλή προσοχή
και αφού μου είπε τη γνώμη του, που ήταν πολύ κολακευτική, πρόσθεσε κάτι
υπέροχο στο τέλος. “Αισθάνομαι”, μου είπε, “ότι είχες τη λαχτάρα να τα πεις
όλα σε ένα δίσκο”. Αυτό το κράτησα στο μυαλό μου. Και 31 χρόνια από τότε, κάθε
φορά που δουλεύω θέλω να κάνω ένα μικρό βηματάκι προς την αφαίρεση, ένα
βηματάκι προς την αυτογνωσία».















