Eνστάσεις

H ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣμάδας: Νάρκη. Πρωτοχρησιμοποιήθηκαν στον αμερικανικό
Εμφύλιο. Στον A’ Παγκόσμιο Πόλεμο εμφανίστηκαν ως αντίδοτο στον «στρατηγό
τανκ» οι πρώτες νάρκες κατά οχημάτων, αλλά η ευρεία χρήση τους κατεγράφη στον
επόμενο παγκόσμιο πόλεμο, κυρίως από τους Γερμανούς. Μετά ήρθε η σειρά της
Καμπότζης και του Βιετνάμ.

Οι ικέτες του Έβρου

Μερικά μικρά κομματάκια μετάλλου χώθηκαν στη σάρκα του με ταχύτητα 5.650
μέτρων το δευτερόλεπτο. Ο Γκουμά Ντικουμάνι ένιωσε περισσότερο έκπληξη εκείνα
τα πρώτα δευτερόλεπτα, παρά πόνο.

H επαφή με τη νάρκη χαράχθηκε πρώτα στο αυτί του – ο ήχος ενός ξένου σώματος
να περνάει στο πόδι του. Και από ‘κεί μόνιμα στη μνήμη του. Ο 32χρονος
Αφρικανός από το Μπουρούντι θυμάται ακόμη δύο πράγματα: ότι το σκοτάδι ήταν
πυκνό (ποιος, άλλωστε, περνάει τον Έβρο μεσημέρι ή με φεγγάρι;) και τα λόγια
των άλλων δύο συντρόφων του να πηδήξουν τον μισογερμένο φράχτη. Οι φίλοι του
δεν ξαναμίλησαν. Το ναρκοπέδιο είπε γι’ αυτούς την τελευταία κουβέντα. Ο
Γκουμά στάθηκε πιο τυχερός. Στο νοσοκομείο Ορεστιάδας έκοψαν το δεξί του
πόδι… Δύο μήνες μετά, τον Μάρτιο του 2002, μια άλλη παρέα, αυτήν τη φορά από
το Μαρόκο, ακολούθησε την ίδια διαδρομή. Ο Ραντουάν και ο Σαμίρ πλήρωσαν την
ελπίδα τους. Ο πρώτος έχασε τα δύο του πόδια και το αριστερό του χέρι. Ο Σαμίρ
ευτυχώς έσωσε τα χέρια του. Και σήμερα «δουλεύει» σαν τσαγκάρης, προσπαθώντας
να ζήσει και τους δύο μέσα στο μικρό δωμάτιο, στο Γκάζι.

Δεν είδαν την επίσκεψη του κ. Γιώργου Παπανδρέου στη Θράκη από την τηλεόραση.
Αλλά και οι Έλληνες φίλοι τους που την είδαν, δεν άκουσαν τον υποψήφιο πρόεδρο
του ΠΑΣΟΚ να κάνει την παραμικρή αναφορά στο μεγάλο πρόβλημα των
ελληνοτουρκικών συνόρων.

1.250.000 νάρκες… ... χωρίζουν την Ελλάδα από την Τουρκία – κατά
προσέγγιση, αφού ό,τι σκοτώνει φυλάσσεται πάντα ως μυστικό. Ακριβό μάλιστα, αν
σκεφτούμε ότι η τοποθέτηση μιας νάρκης στοιχίζει περίπου 3 ευρώ, αλλά η
αδρανοποίησή της περισσότερα από 40 ευρώ! Ο πόλεμος ήταν ανέκαθεν πιο φθηνός
από την ειρήνη. Και πάντως λιγότερο πολύπλοκος, αν σκεφτούμε ότι οι σύγχρονες
νάρκες κατά προσωπικού δεν έχουν σκοπό τον θάνατο, αλλά τον τραυματισμό. Ο
λόγος είναι απλός: κάθε τραυματίας χρειάζεται δύο στρατιώτες για να τον
μεταφέρουν!

Εκτός εποχής. Οι σημερινοί πόλεμοι δεν γίνονται με τα πόδια. Και γι’
αυτό όλα τα ναρκοπέδια στην ελληνοτουρκική μεθόριο έχουν σήμανση. Το
επιβάλλουν, άλλωστε, και οι διεθνείς συνθήκες. Αλλά στην πράξη η σήμανση δεν
λειτουργεί. Στο σκοτάδι οι ικέτες των κοινωνιών μας, οι μετανάστες, δεν
μπορούν να διακρίνουν σήματα και τα σκουριασμένα συρματοπλέγματα μπερδεύονται
με όρια ιδιοκτησιών. Το δείχνουν εξάλλου και οι αριθμοί: από το 1994 έχουν
σκοτωθεί στον Έβρο 60 άνθρωποι και περισσότεροι από 100 έχουν μείνει ανάπηροι.
Και στην τύχη τους. Παρότι η Συνθήκη της Οτάβας που έγινε πρόσφατα και νόμος
από την ελληνική Βουλή (5/4/2002) προτρέπει τα κράτη (άρθρο 6) να παρέχουν
πλήρη αποκατάσταση (με τεχνητά μέλη) και ψυχολογική στήριξη για την ένταξη των
ανθρώπων αυτών και πάλι στην κοινωνική ζωή. Αυτά είναι ψιλά γράμματα για την
Ελλάδα. Ο Ραντουάν ήταν ένα ψηλό παιδί γύρω στο 1,87 πριν έρθει στην Ελλάδα.
Τώρα με τα τεχνητά πόδια μόλις που ξεπερνάει το 1,70… Ήταν, όπως έγραφε και
ο ποιητής, «λίγο μακρύς ο φουκαράκος»…

Συμπαράσταση

Μία Αγγλίδα που ζει στην Αίγινα (η κ. Λουίζα Ο’Μπράιαν), μία δικηγόρος
που ζει στην Αθήνα (η κ. Ντέμη Τσαντάκη) και μερικοί μη κυβερνητικοί
οργανισμοί αγωνίζονται σθεναρά – και αφιλοκερδώς – τα τελευταία χρόνια, τόσο
για την κατάργηση των ναρκοπεδίων όσο και για την ουσιαστική βοήθεια, από
πλευράς Πολιτείας, στα θύματα.

Τώρα ετοιμάζονται και αγωγές. Αλλά ιδιαίτερα συγκινητική, όπως λένε, είναι η
υποστήριξη από ανωνύμους.

Όπως του χειρουργού στο Νοσοκομείο Ορεστιάδας, που μαζί με τη γυναίκα του
έχουν σχεδόν υιοθετήσει τον Γκουμά. Και έκαναν έρανο για το τεχνητό πόδι.

Όπως και η συγκινητική συμπαράσταση δεκάδων κατοίκων στα χωριά του Έβρου, που
φροντίζουν, με όποιον τρόπο μπορούν, τα θύματα ενός ακήρυκτου πολέμου…

Info

Για περισσότερες πληροφορίες για τα θύματα από τις ελληνικές νάρκες στο demtsant@yahoo.com www.icbl.org/lm/2002/greece

www.minesactioncanada.com

www.icrc.org/eng/issues/