SΟS για τον πλανήτη!

Σήμα κινδύνου για τον πλανήτη Γη εκπέμπουν μέσω της «International Herald
Tribune» τέσσερις ειδικοί σε θέματα περιβάλλοντος. Το σύστημα υποστήριξης της
ζωής πάνω στην Γη, προειδοποιούν, κινδυνεύει. Κι εμείς παρακολουθούμε απαθείς.

H ρύπανση. Ο άνθρωπος κάνει τη Γη ολοένα και λιγότερο φιλόξενη, προειδο-ποιούν οι επιστήμονες

Μάργκοτ Γουόλστρομ, επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αρμόδια για το Περιβάλλον.
Μπερτ Μπόλιν, ιδρυτής και πρόεδρος της Διακυβερνητικής Επιτροπής για τις
Κλιματικές Αλλαγές. Πολ Κρούτζεν, νομπελίστας Χημείας. Γουίλ Στέφεν, διευθύνων
σύμβουλος του Διεθνούς Προγράμματος Γεώσφαιρας – Βιόσφαιρας. Ο πλανήτης μας
αλλάζει με γοργούς ρυθμούς, λένε. Τις τελευταίες δεκαετίες πολλοί
περιβαλλοντικοί δείκτες έχουν ξεφύγει από τα όρια μέσα στα οποία κινούνταν τα
προηγούμενα μισό εκατομμύριο χρόνια. Ο άνθρωπος κάνει την Γη ολοένα και
λιγότερο φιλόξενη. Αν δεν αντιμετωπίσουμε την αβεβαιότητα, την πολυπλοκότητα
και το μέγεθος των παγκόσμιων αλλαγών, οι συνέπειες για την ανθρώπινη κοινωνία
θα είναι ολέθριες.

Ο υπερπληθυσμός

Πρώτα τα καλά: η πρόοδος που έχει επιτευχθεί τον τελευταίο αιώνα είναι
εντυπωσιακή. Σοβαρές ασθένειες έχουν εξαλειφθεί, το προσδόκιμο ζωής έχει
αυξηθεί και η ποιότητα ζωής έχει βελτιωθεί για πολλούς ανθρώπους. Όμως, από το
1930 μέχρι σήμερα, ο παγκόσμιος πληθυσμός έχει τριπλασιαστεί φτάνοντας τα έξι
δισεκατομμύρια και συνεχίζοντας ακάθεκτος, ενώ η παγκόσμια οικονομία έχει
15πλασιαστεί από το 1950. H πρόοδος αυτή επηρέασε σημαντικά το περιβάλλον –
την ατμοσφαιρική σύνθεση, την ποιότητα του εδάφους, τα θαλάσσια οικοσυστήματα,
τις παράκτιες ζώνες, την παγκόσμια βιοποικιλότητα.

H Γη είναι ένα σύστημα συγκοινωνούντων δοχείων. Το διοξείδιο του άνθρακα που
εκπέμπεται σε μία χώρα αναμειγνύεται γρήγορα μέσω της ατμόσφαιρας, και οι
ρυπογόνες ουσίες που απελευθερώνονται στον ωκεανό σε μια τοποθεσία
μεταφέρονται σε διάφορα σημεία του πλανήτη. Οι τοπικές και περιφερειακές
εκπομπές δημιουργούν παγκόσμια περιβαλλοντικά προβλήματα.

Ο άνθρωπος έχει αυξήσει την ποσότητα του διοξειδίου του άνθρακα στην
ατμόσφαιρα κατά 100 μέρη ανά εκατομμύριο. Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1990,
αποψιλωνόταν κάθε χρόνο έκταση τροπικού δάσους ισοδύναμη με την μισή Βρετανία.
Έως το 2025, σχεδόν τέσσερα δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν θα έχουν πρόσβαση σε
πόσιμο νερό. Οι κλιματικές αλλαγές θα επιδεινώσουν την κατάσταση και,
παράλληλα, θα επιταχύνουν την απώλεια της βιοποικιλότητας.

«Ανθρωπόκαινος Εποχή»

Είναι σαφές, λένε οι ειδικοί, πως η Γη έχει εισέλθει στην επονομαζόμενη
Ανθρωπόκαινο Εποχή – μια γεωλογική εποχή στη διάρκεια της οποίας ο άνθρωπος
είναι σημαντική και ενίοτε καθοριστική περιβαλλοντική δύναμη. Τα στοιχεία από
το παρελθόν δείχνουν ότι η Γη ουδέποτε είχε ζήσει μια τέτοια καταιγίδα
ταυτόχρονων αλλαγών: πλέουμε προς μία terra incognita.

Λόγω της πολυπλοκότητάς τους, οι παγκόσμιες περιβαλλοντικές αλλαγές είναι
συχνά σταδιακές έως ότου ξεπεραστεί ένα κρίσιμο όριο – τότε γίνονται πολύ πιο
γοργές, το διαπιστώσαμε με την αύξηση της τρύπας του όζοντος. Κάποιες ταχείες
αλλαγές όπως η τήξη του στρώματος πάγου στη Γροιλανδία ενδέχεται να έχουν
καταστεί ήδη μη αναστρέψιμες. Θα αποδεχθούμε λοιπόν την πρόκληση να
αντιδράσουμε, λαμβάνοντας προληπτικά μέτρα, ή θα περιμένουμε έως ότου μας
προλάβει η καταστροφή; Το Πρωτόκολλο του Κιότο, σημειώνουν οι ειδικοί, είναι
σημαντικό αλλά αποτελεί μόνο ένα πρώτο βήμα. Χρειάζεται νέα προσέγγιση σε
διεθνές πλαίσιο, απαιτείται να γίνουν επώδυνα βήματα, να υιοθετηθεί νέα
διαχείριση των φυσικών πόρων, αλλαγή του τρόπου ζωής μας, αλλά πρώτα από όλα
χρειάζεται να αφυπνιστούμε.

LINKS:

* www.greenpeace.org/

* www.iht.com/