Aόρατοι εχθροί κρύβονται σπίτι μας

Χημικές ουσίες σε οδοντόκρεμες, καλλυντικά, παιδικές πιτζάμες, χαλιά,
ταπετσαρίες και σε δεκάδες ακόμη είδη καθημερινής χρήσης ενοχοποιούνται για
μια σειρά από επικίνδυνες ασθένειες, ωστόσο βρίσκονται παντού μέσα στο σπίτι.

Στη Βρετανία έχει σημάνει συναγερμός. Πριν από λίγες ημέρες ανακοινώθηκαν τα
συμπεράσματα μελέτης από το Πανεπιστήμιο Reading, η οποία συσχετίζει χημικές
ουσίες που χρησιμοποιούνται σε καλλυντικά (παραβήνες) με κρούσματα καρκίνου
του μαστού. Την περασμένη εβδομάδα, άλλη έρευνα ενοχοποίησε άμεσα τις
παραβήνες και από χημικά που προκαλούν ορμονικές διαταραχές, για την τραγική
μείωση της ποσότητας ανδρικού σπέρματος (στο ένα τρίτο, από το 1989). Λίγους
μήνες νωρίτερα, τα αποτελέσματα των αναλύσεων αίματος, που έδωσαν εθελοντές οι
οποίοι συμμετείχαν σε έρευνα του WWF εντόπισαν χημικές ουσίες στον οργανισμό
ανθρώπων που ακολουθούν πιστά τους κανόνες της υγιεινής ζωής. Τον Σεπτέμβριο
του 2003, η Greenpeace ανακοίνωσε τα αποτελέσματα αναλύσεων σε 33 ευρείας
χρήσεως καταναλωτικά προϊόντα (παιδικές πιτζάμες, οδοντόκρεμες, αποσμητικά
σώματος ή χώρου κ.λπ.), σύμφωνα με τις οποίες «ύποπτα» χημικά εντοπίζονται
παντού.

Ελληνικές μετρήσεις. Λίγο αργότερα, το περασμένο φθινόπωρο, το ελληνικό
γραφείο της Greenpeace επιχείρησε αντίστοιχες αναλύσεις στην Ελλάδα.
«Αντιμετωπίσαμε ένα… χάος», λέει ο Νίκος Χαραλαμπίδης, διευθυντής στο
ελληνικό γραφείο της οργάνωσης. «Ορισμένα προϊόντα περιέχουν επικίνδυνες
χημικές ουσίες, κάποια άλλα της ίδιας εταιρείας (ή ακόμη και της ίδιας φίρμας
αλλά διαφορετικής παρτίδας), όχι. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα χημικά
αναγράφονται στη συσκευασία, σε άλλες όχι. Προϊόντα που κατασκευάζονται στην
Ευρώπη εμφανίζονται “καθαρά”. Τα ίδια που προέρχονται από εργοστάσια της
Ταϊβάν, για παράδειγμα, ή της Ινδίας είναι φίσκα στα επικίνδυνα χημικά».

Οι επικίνδυνες τοξίνες σίγουρα διαπερνούν το δέρμα και τους πνεύμονες, περνούν
στο αίμα, εγκαθίστανται στους ιστούς και τα ανθρώπινα όργανα, ενώ πολλοί
ειδικοί παρομοιάζουν τη δράση τους με αυτή της ωρολογιακής βόμβας.

Υπάρχουν υποθέσεις μόνο, ανησυχίες, αλλά όχι αποδείξεις για τη σχέση ανάμεσα
στην καθημερινή έκθεση σε επικίνδυνες χημικές ουσίες και στην αποδεδειγμένη
αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου και ιδιαίτερα των ορμονικών. Γεγονός πάντως
είναι πως σε ολόκληρο τον κόσμο τα κρούσματα καρκίνου του μαστού έχουν αυξηθεί
κατά 50% μέσα σε τρεις δεκαετίες (σύμφωνα με το αμερικανικό ινστιτούτο για την
έρευνα του καρκίνου – http:
//www.epi.grants.cancer.gov/), ενώ οι περιπτώσεις καρκίνου των όρχεων και
του προστάτη έχουν διπλασιαστεί.

Κανένας έλεγχος για την ασφάλειά τους

«Οι περισσότερες χημικές ουσίες χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες, χωρίς ποτέ
κανείς να έχει εξετάσει αν είναι ασφαλείς», τονίζει ο Mark Strutt, επικεφαλής
της καμπάνιας της Greenpeace κατά των τοξικών. «Δεν υπάρχει νομοθεσία που να
θέτει όρια στις εταιρείες χημικών. Δεν είναι καν υποχρεωμένες να παρουσιάσουν
στοιχεία για την οποιαδήποτε χημική ουσία, αν αυτή κυκλοφορεί στην αγορά πριν
από το 1981. Το 90% των χημικών που μας τρομάζουν ανήκουν σ’ αυτή την
κατηγορία». Οι εταιρείες ζητούν να αποδειχθεί ο κίνδυνος, πριν απαγορευθεί μία
ουσία. Οι ακτιβιστές ζητούν να υπάρξει πρόληψη. «Δεν αποδεχόμαστε τον κίνδυνο,
ακόμη κι αν οι πιθανότητες να εμφανιστεί είναι μία στο εκατομμύριο», λέει ο
Strutt.

Τα δεδομένα φαίνεται να αλλάζουν, μετά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
(τον Οκτώβριο του 2003) να περάσει από εξονυχιστικό έλεγχο περίπου 30.000
χημικές ουσίες και να θεσπίσει αυστηρούς κανόνες αξιολόγησης των χημικών που
κυκλοφορούν στην αγορά. Οι εταιρείες χημικών επιχειρηματολογούν πως καμία
νομοθεσία δεν μπορεί να βρει εφαρμογή στην παγκοσμιοποιημένη αγορά. «H
ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν κρατά τα χημικά έξω από την πόρτα μας», λέει στη
βρετανική εφημερίδα «Guardian» η Judith Hachett, γενική διευθύντρια τής εκεί
Ένωσης Χημικών Βιομηχανικών (CIA – http:
//www.cia.org.uk/). «Για παράδειγμα, οι φθαλάτες στα παιδικά παιχνίδια δεν
πρόκειται να εξαφανισθούν από την Ευρώπη, καθώς τα περισσότερα από τα προϊόντα
αυτά κατασκευάζονται στην Ασία και από εκεί εισάγονται»…

LINKS:

* www.eu.greenpeace.org/issues/chem.html

* www.wwf.org.uk/chemicals/