Έσωζε παιδιά Eβραίων

![]() |
Το 1942 ήταν 17 χρόνων. Εβραία μαθήτρια στη Γενεύη. Όμως, η Εμέ Στάουφερ –
Στίτελμαν έπαιζε κορόνα – γράμματα τη ζωή της και έσωζε παιδιά Εβραίων από
τους ναζί, παραβιάζοντας τον ελβετικό νόμο.
![]() |
|
Αεμέ Στάουφερ – Στίτελμαν. H 79χρονη Ελβετίδα ζητεί να αποκατασταθεί για τη |
Την Τρίτη, σχεδόν έξι δεκαετίες αφότου φυλακίσθηκε για μικρό χρονικό διάστημα
από ελβετικό στρατοδικείο, έγινε η πρώτη που επεδίωξε να καθαρίσει το όνομά
της βάσει ενός νέου νόμου που αμνηστεύει αυτούς που τιμωρήθηκαν επειδή
παραβίασαν την ουδετερότητα της Ελβετίας κατά τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
«Είναι παράλογο, γελοίο, να ζητάς να αποκατασταθείς έπειτα από 60 χρόνια και
έπρεπε να με πείσουν να το κάνω», δήλωσε σε συνέντευξη η κ. Στάουφερ –
Στίτελμαν, που είναι σήμερα 70 χρόνων. «Αλλά αυτό που κάνω είναι λιγότερο για
το παρελθόν και περισσότερο για το μέλλον. Θέλω να στρέψω την προσοχή στους
μετανάστες που είναι εδώ χωρίς χαρτιά. Θέλω ο λαός της Ελβετίας να αγωνιστεί
για να μη βρεθεί ξανά στην ίδια κατάσταση χωρίς καν να το ξέρει».
Ο νόμος, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου, θεωρείται μικρό αλλά
σημαντικό βήμα στον βασανιστικό και άνισο αγώνα της Ελβετίας να αντιμετωπίσει
την ιστορία της στη διάρκεια του B’ Παγκοσμίου Πολέμου. «H αποκατάσταση αυτή
είναι συμβολική απόδειξη ότι οι τότε αποφάσεις ήταν εσφαλμένες», λέει ο
ιστορικός Στέφαν Κέλερ. Υπογραμμίζει επίσης τα όρια της προθυμίας της Ελβετίας
να επανορθώσει: Οι αμνηστίες δεν είναι αυτόματες. Εκείνοι που τις ζητούν ή οι
απόγονοί τους πρέπει να καταθέσουν αίτηση σε διάστημα πέντε χρόνων. Δεν θα
υπάρξει χρηματική αποζημίωση. Οι αμνηστίες δεν θα επεκταθούν στους Ελβετούς
που πολέμησαν στη Γαλλική Αντίσταση ή συμμετείχαν στον Ισπανικό Εμφύλιο
εναντίον του Φράνκο.
Φωτεινό λευκό παλτό
Συνταξιούχος δασκάλα και πολιτική ακτιβίστρια σε όλη της τη ζωή, η κ. Στάουφερ
– Στίτελμαν έφτασε από το σπίτι της στη Γενεύη στη μεγάλη αίθουσα συνεδριάσεων
του Ομοσπονδιακού Μεγάρου, την έδρα του Κοινοβουλίου, για να ανακοινώσει το
αίτημά της για αμνηστία σε συνέντευξη Τύπου. Μια 12μελής κοινοβουλευτική
επιτροπή θα εξετάσει το αίτημα. Στο πλευρό της είχε τον σύζυγό της, τον Χένρι
Στάουφερ, 80 χρόνων. Είπε πως εκείνη την εποχή γνώριζε τόσο λίγα για τη δράση
στην παρανομία ώστε φορούσε ψηλά τακούνια όταν διέσχισε τα σύνορα ανάμεσα στη
Γαλλία και την Ελβετία και ένα φωτεινό λευκό παλτό σε νυκτερινές
αναγνωριστικές αποστολές. Είπε πως αποσπούσε την προσοχή των τελωνειακών με
ατέλειωτο κουβεντολόι και είτε χρησιμοποιούσε πλαστά χαρτιά για να βοηθήσει
τους μικρούς προστατευομένους της, είτε τους περνούσε πεζή από ένα αφύλακτο
σημείο των συνόρων. Όταν ρωτήθηκε να περιγράψει τι έκανε για να σώσει ζωές, η
κ. Στάουφερ – Στίτελμαν απάντησε, «όχι πολλά».
Μεταξύ αυτών που έσωσε ήταν δύο παιδιά από την Αυστρία που είχαν γεννηθεί στο
Βερολίνο, η Έλα Άμελκιν – Λουφτ, που είναι σήμερα 68 χρόνων και ζει στη Νέα
Υόρκη, και ο 70χρονος αδελφός της Ούριελ Λουφτ, ο οποίος ζει έξω από το Μόντρεαλ.
H περιπέτεια
Στο τέλος του 1942, η κ. Στάουφερ – Στίτελμαν διέσχισε τα σύνορα με τη Γαλλία
και παρέλαβε στο Ανμάς την Έλα, 7 χρόνων τότε, και τον 9χρονο Ούριελ. Ο
πατέρας τους, ένας πλούσιος δικηγόρος, είχε φυματίωση και αρκετές διασυνδέσεις
ώστε να διαφύγει στο Νταβός για θεραπεία και να κανονίσει από εκεί τη διαφυγή
των παιδιών του. H μητέρα και η γιαγιά τους πέθαναν στο Άουσβιτς. «Ο αδελφός
μου και εγώ και τα τέσσερα παιδιά και τα εννέα εγγόνια μας είμαστε εδώ σήμερα
χάρη σε αυτό που έκανε για μας ένα 17χρονο κορίτσι», δήλωσε η κ. Άμελκιν –
Λουφτ. Και ο κ. Λουφτ πρόσθεσε: «Δεν θέλω να το δραματοποιήσω – η ζωή είναι
από μόνη της αρκετά δραματική -, αλλά σήμερα διαβάστε τις εφημερίδες και θα
δείτε τόσα ώστε να χάσετε την πίστη στους ανθρώπους. Σήμερα, περισσότερο από
ποτέ, χρειαζόμαστε ήρωες και η Εμέ είναι ήρωας του καλύτερου είδους».
LINK:
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Αγγελόπουλος














