Πρόγραμμα υγείας με συνταγή Mητσοτάκη

Στα συμφέροντα των μεγαλογιατρών παραδίδει η Νέα Δημοκρατία το ΕΣΥ. Οι
διατάξεις για την απασχόληση των γιατρών στο πρόγραμμα της N.Δ. ανοίγουν
την… πίσω πόρτα στους γιατρούς να ασκούν ιδιωτική ιατρική μέσα από τα
δημόσια νοσοκομεία, εις βάρος των υπηρεσιών που θα παρέχονται στους απλούς πολίτες.

Κώστας Καραμανλής. Με αφορμή την παρουσίαση του προγράμματος για την υγεία ο πρόεδρος της N.Δ. έκανε λόγο για ένα ουσιαστικό, μεγάλο βήμα στην οικοδόμηση της σχέσης εμπιστοσύνης με τον πολίτη

Αξίζει να σημειωθεί πως το ίδιο σύστημα είχε εφαρμόσει η κυβέρνηση της N.Δ.
την περίοδο 1990 – 1993 με καταστρεπτικά αποτελέσματα. Ταυτόχρονα το πρόγραμμα
δεν εξηγεί πώς θα χρηματοδοτηθούν οι μεταρρυθμίσεις που υπόσχεται η N.Δ.,
δημιουργώντας την υποψία πως την υλοποίησή τους θα κληθούν να πληρώσουν οι
εργαζόμενοι με τις εισφορές…

Ο… δούρειος ίππος για την άλωση του ΕΣΥ είναι η διάταξη που προβλέπει την
εισαγωγή του θεσμού ιατρών πλήρους απασχόλησης, οι οποίοι έχουν δικαίωμα
άσκησης ιδιωτικής ιατρικής εκτός νοσοκομείου, ενώ ταυτόχρονα τους απαγορεύει
τη συνεργασία με ιδιωτικά θεραπευτήρια. Στην πράξη αυτό σημαίνει πως οι
μεγαλογιατροί που συνεργάζονται με το ΕΣΥ θα θεραπεύουν τους ιδιώτες πελάτες
τους – οι οποίοι θα πληρώνουν – στα δημόσια νοσοκομεία.

Σύστημα 2 ταχυτήτων

Στην ουσία, όπως τόνιζαν χθες στελέχη του ΕΣΥ, δημιουργείται ένα σύστημα 2
ταχυτήτων, όπου στα χαμηλά εισοδήματα θα παρέχονται υπηρεσίες υγείας από τους
γιατρούς αποκλειστικής απασχόλησης του ΕΣΥ που δεν έχουν ιατρεία εκτός
νοσοκομείου, ενώ οι μεγαλογιατροί θα εξυπηρετούν την ιδιωτική πελατεία τους.
Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τη βασική φιλοσοφία του ΕΣΥ, που είναι δωρεάν
υγεία για όλους…

H N.Δ. υποστηρίζει ρητά στο πρόγραμμά της πως το ΕΣΥ έχει αποτύχει και
χρειάζεται ριζική αναθεώρηση. Ωστόσο δεν λέει πώς θα εξασφαλίσει τους
απαιτούμενους πόρους. Αναφέρει πως μπορεί να βρει τα κονδύλια από το
νοικοκύρεμα της σημερινής – όπως λέει – κακοδιαχείρισης στα δημόσια
νοσοκομεία, που την υπολογίζει στο 30% του κόστους λειτουργίας τους. Ωστόσο
όπως επισημαίνουν κυβερνητικά στελέχη από τον χώρο της υγείας, τα χρέη των
νοσοκομείων δημιουργούνται επειδή σήμερα τα ασφαλιστικά ταμεία πληρώνουν
δυσανάλογα χαμηλές αποζημιώσεις σε σχέση με τα νοσήλια.

Το πρόγραμμα της N.Δ. προβλέπει επίσης την κατάργηση της λίστας φαρμάκων, ώστε
τα ασφαλιστικά ταμεία να πληρώνουν τα ακριβά φάρμακα – με προφανή σκοπό την
ενίσχυση της φαρμακοβιομηχανίας. Αυτό όμως σημαίνει ακόμα μεγαλύτερο κόστος
για τα ασφαλιστικά ταμεία, με επικίνδυνες συνέπειες στο άμεσο μέλλον.

Οι προμήθειες νοσοκομείων

Ένα άλλο σημείο όπου το πρόγραμμα της N.Δ. δημιουργεί προβληματισμό είναι το
νέο σύστημα προμηθειών στα δημόσια νοσοκομεία που θα γίνονται κεντρικά για όλη
τη χώρα, με διεθνή διαγωνισμό. Αυτό, όπως λένε στελέχη του ΕΣΥ, αφενός μεν θα
συμβάλει στη διόγκωση της γραφειοκρατίας (το πρόγραμμα προβλέπει τη δημιουργία
Κεντρικής Επιτροπής Προμηθειών στο υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας), αφετέρου δε
στερεί τα νοσοκομεία από τη δυνατότητα βραχυπρόθεσμης αντίδρασης σε νέες
ανάγκες, αφού τα νοσοκομεία θα υποβάλλουν στο υπουργείο το πρόγραμμα αναγκών
τους μόνο μια φορά κάθε χρόνο.

Με αφορμή την παρουσίαση του προγράμματος, ο πρόεδρος της N.Δ. κ. Κώστας
Καραμανλής έκανε λόγο για ένα ουσιαστικό, μεγάλο βήμα στην οικοδόμηση της
σχέσης εμπιστοσύνης με τον πολίτη και για συμβόλαιο τιμής με κάθε Ελληνίδα και
Έλληνα. Ο Γιώργος Σουφλιάς υποστηρίζει πως όλοι οι πολίτες θα μπορούν να
απολαμβάνουν υπηρεσίες υψηλής ποιότητας σε ανθρώπινες συνθήκες.

Στεφανής: Αποδόμηση του ΕΣΥ

Ο υπουργός Υγείας κ. Στεφανής χαρακτήρισε το πρόγραμμα της N.Δ. «αποδόμηση του
ΕΣΥ». «Επαναφέρει το αποτυχημένο και επί δεκαετίες εφαρμοζόμενο σύστημα των
κομματοκρατούμενων Διοικητικών Συμβουλίων», τονίζει ο κ. Στεφανής, και
«υποκρύπτει την ιδιωτικοποίηση του δημόσιου νοσοκομείου». Απαντώντας ο κ.
Σουφλιάς υπογράμμισε πως οι προτάσεις είναι τεκμηριωμένες και εφαρμόσιμες και
πως κανένα κράτος του κόσμου δεν έχει ένα τόσο πολυδάπανο, αλλά
αναποτελεσματικό σύστημα.

H N.Δ., υποστηρίζει το KKE, δέχεται τη συνύπαρξη του δημόσιου τομέα με
επιχειρηματικές δραστηριότητες στην υγεία. Ο ΣΥΝ με ανακοίνωση του κάνει λόγο
για παραπέρα αύξηση των ιδιωτικών δαπανών για την υγεία και αύξηση των
ανισοτήτων.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑΤΡΩΝ

«Ξαναγυρίζουν το ΕΣΥ 15 χρόνια πίσω»

Έντονες αντιδράσεις στους χώρους της επιστημονικής κοινότητας προκαλεί
το πρόγραμμα της N.Δ. για την υγεία. Οι αιχμές δεν επικεντρώνονται μόνο στην
επαναφορά του θεσμού των γιατρών πλήρους αλλά μη αποκλειστικής απασχόλησης στα
δημόσια νοσοκομεία, αλλά και σε επιμέρους σημεία – η συνολική εικόνα είναι ότι
«ξαναγυρίζουν το ΕΣΥ 15 χρόνια πριν».

Όπως εξήγησαν στα «NEA» γιατροί του ΕΣΥ που θέλησαν να διατηρήσουν την
ανωνυμία τους, και την τριετία 1990 – 1993 είχαν δικαίωμα οι γιατροί όλων των
βαθμίδων να δηλώσουν μερική απασχόληση στο νοσοκομείο και να εργαστούν
ιδιωτικά. Με τη διαφορά ότι τότε τους επιτρεπόταν εκτός από το ιδιωτικό
ιατρείο να εργάζονται και σε ιδιωτικά νοσοκομεία – κάτι που, σύμφωνα με το νυν
πρόγραμμα της N.Δ., θα απαγορεύεται. Ακόμα και έτσι, όμως, το δημόσιο σύστημα
της υγείας είχε αποδιοργανωθεί. Οι λίστες αναμονής για εργαστηριακές
εξετάσεις, εγχειρήσεις και κάθε είδους θεραπείες είχαν εκτιναχθεί στα ύψη,
καθώς γιατροί με ιδιωτική πελατεία έκαναν ό,τι μπορούσαν για να τις
παρακάμψουν και να εξυπηρετήσουν πρώτα τους δικούς τους, πολυάριθμους
ασθενείς.

H χρηματοδότηση

Ωστόσο, δεν είναι μόνο η επαναφορά αυτού του θεσμού που δημιουργεί
αντιδράσεις. «Το πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας δεν προσδιορίζει τον μηχανισμό
χρηματοδότησης του συστήματος, δεν ενδυναμώνει τα δικαιώματα των πολιτών ως
χρηστών του συστήματος, ούτε απαντά ουσιαστικά στα ζητήματα της πρόσβασης στην
υγειονομική φροντίδα για γεωγραφικά απομονωμένες ομάδες του πληθυσμού», λέει ο
κ. Άρης Σισσούρας, καθηγητής Διοίκησης και Επιχειρησιακής Έρευνας στο
Πανεπιστήμιο Πατρών. «Προσπαθεί μόνο να επιφέρει διαχειριστικές ανατάξεις στην
τρέχουσα λειτουργία του ΕΣΥ, το οποίο η N.Δ. εξαναγκάζεται να αποδεχθεί λόγω
της μεγάλης κοινωνικής και ιδεολογικής του αποδοχής από τον λαό. Ωστόσο, οι
διαχειριστικές “τομές” που επαγγέλλεται η αξιωματική αντιπολίτευση δεν
αποτελούν βιώσιμες και επαρκείς απαντήσεις».

Πιο αιχμηρός ο κ. Βασίλης Λαοπόδης, πρόεδρος της ομοσπονδίας των νοσοκομειακών
γιατρών της χώρας (ΟΕΝΓΕ), τονίζει κατ’ αρχήν ότι είναι πολύ επικίνδυνη η
αναφερόμενη σύγκλιση του κλειστού νοσηλίου με τα πραγματικά. «Αυτή τη στιγμή,
το κλειστό νοσήλιο που καταβάλλουν τα ασφαλιστικά ταμεία στα δημόσια
νοσοκομεία είναι 20.000 – 25.000 δραχμές (περίπου 58 – 73 ευρώ) ενώ το μέσο
πραγματικό εγγίζει τις 150.000 δραχμές (περίπου 440 ευρώ)», λέει.

Αύξηση των εισφορών

«Ενδεχόμενη σύγκλιση αυτόματα θα σημάνει τεράστια αύξηση των εισφορών των
ασφαλισμένων με άμεση επίπτωση την κατακόρυφη αύξηση του κόστους εργασίας –
και κατ’ επέκτασιν τη δραματική μείωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής
οικονομίας και, συνεπώς, την ανεργία».

Συμφωνώντας, εξάλλου, με τον κ. Σισσούρα, επισημαίνει πως αποτελεί μεγάλο
ερώτημα το πώς θα χρηματοδοτηθούν όλες οι αλλαγές που αναφέρονται στο
πρόγραμμα και προσθέτει πως τα χρέη των νοσοκομείων που επικαλείται η N.Δ. για
να δικαιολογήσει τις προτάσεις της ουσιαστικά δεν συνιστούν χρέος. «Όταν το
κλειστό νοσήλιο είναι το ένα έκτο έως ένα έβδομο του πραγματικού,
δημιουργείται μία διαφορά την οποία πρέπει να καλύψει ο κρατικός
προϋπολογισμός», λέει. «Συνεπώς, πολύ καλά κάνει η κυβέρνηση και χαρίζει τα
χρέη στα νοσοκομεία. Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν να γίνουν
καλύτερες διαχειρίσεις και εξοικονόμηση πόρων, αλλά ποτέ δεν θα μπορέσει να
καλυφθεί η διαφορά που προκύπτει μεταξύ των δύο νοσηλίων».

Όπως λέει ο κ. Λαοπόδης, η ΟΕΝΓΕ έχει ζητήσει και θα ξαναζητήσει συνάντηση με
το κόμμα της N.Δ. για να εκφράσει τις θέσεις των νοσοκομειακών γιατρών για το
ΕΣΥ – και τώρα για να λάβει απαντήσεις στα ερωτήματα που προκύπτουν από το
πρόγραμμά της. Και καταλήγει: «Το ΕΣΥ έχει διεθνώς αξιολογηθεί και καταταγεί
στην παγκόσμια κατάταξη 14ο από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Οι αδυναμίες
και οι ελλείψεις του δεν μπορούν να ακυρώσουν το τεράστιο έργο που έχει
προσφέρει».

Είπαν

ΑΡΗΣ ΣΙΣΣΟΥΡΑΣ

Αφήνει ανοιχτά παράθυρα

H καθιέρωση του θεσμού των γιατρών αποκλειστικής και μη απασχόλησης εγείρει
σοβαρά ζητήματα που κατ’ αρχήν έχουν να κάνουν με τον συνήθη κίνδυνο οι
γιατροί να διοχετεύουν τους ασθενείς στα ιδιωτικά τους ιατρεία. Επιπλέον,
αφήνεται ανοικτό ένα παράθυρο για την καταστρατήγηση του θεσμού, διότι πουθενά
δεν αναφέρεται με ποιον ελεγκτικό μηχανισμό θα εξασφαλίζεται η μη διοχέτευση
των ασθενών σε ιδιωτικά νοσηλευτικά κέντρα. Επιπλέον, δεν αναφέρει καθόλου με
ποια κριτήρια θα αξιολογούνται αυτοί οι γιατροί των «δύο ταχυτήτων» ως προς
την απόδοσή τους μέσα στο δημόσιο νοσοκομείο (το προβλεπόμενο πριμ
παραγωγικότητας θα το παίρνουν, άραγε, οι γιατροί μη αποκλειστικής απασχόλησης
με βάση τους πελάτες του ιατρείου;).

ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΟΠΟΔΗΣ

Δοκιμάστηκε και απέτυχε

Οι πολλαπλές ταχύτητες των εργασιακών σχέσεων των γιατρών του ΕΣΥ είναι ένα
πείραμα που έγινε την τριετία 1990-1993 και απέτυχε. H απασχόληση των γιατρών
εκτός νοσοκομείου θα δημιουργήσει προβλήματα λειτουργικά, τόσο στην εφημερία
όσο και στη λίστα αναμονής για την εισαγωγή ασθενών από το ιδιωτικό ιατρείο,
μια και σύμφωνα με το πρόγραμμα της N.Δ. οι νοσοκομειακοί γιατροί που θα έχουν
ιδιωτικό ιατρείο δεν θα έχουν το δικαίωμα να πηγαίνουν σε ιδιωτικές κλινικές.
Σήμερα αυτό που χρειάζεται είναι να εξασφαλίσουμε στους γιατρούς την πλήρη και
αποκλειστική απασχόληση μέσα στα νοσοκομεία, με αποδοχές που να
ανταποκρίνονται στην προσφορά τους, ώστε να υποστηριχθεί η ολοήμερη λειτουργία
του νοσοκομείου.

O Άρης Σισσούρας είναι καθηγητής Διοίκησης και Επιχειρησιακής Έρευνας
Πανεπιστημίου Πατρών

O Βασίλης Λαοπόδης είναι πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών
Γιατρών Ελλάδας