«Συντηρητική Δημοκρατία»

Την πολιτική και ιδεολογική του ταυτότητα προσπαθεί να αποκρυσταλλώσει το
Κόμμα της Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης, που χρησιμοποιεί επίσημα τον όρο
«Συντηρητική Δημοκρατία», αποκλείοντας με επιμονή κάθε αναφορά στο πολιτικό
Ισλάμ, με την ελπίδα να πάψει πια να θεωρείται ισλαμικό κόμμα.

Σύγχρονη εικόνα. Μπορεί οι οπαδοί του AKP να ντύνονται σύμφωνα με την τελευταία λέξη της μόδας, η σύζυγος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ωστόσο, Εμίνε, επιμένει στην παραδοσιακή ισλαμική μαντίλα

Το AKP διοργάνωσε το Σαββατοκύριακο που πέρασε ένα μεγάλο διεθνές συνέδριο
στην Κωνσταντινούπολη με θέμα τη «Συντηρητική Δημοκρατία», όπου συζητήθηκε και
αναζητήθηκε η ιδεολογική ταυτότητα του κόμματος, με τη σαφέστατη πρόθεση να
διατυπωθεί μια νέα ιδεολογία που να συνδυάζει, χωρίς να τρομοκρατεί, την
τουρκική κοινωνική παράδοση – ουσιαστικά το Ισλάμ – με τον εκσυγχρονισμό και
το κοσμικό κράτος.

«Το AKP αντιτίθεται στη χρησιμοποίηση της θρησκείας στην πολιτική. H θρησκεία
είναι μια κοινωνική αξία και όχι ένα μέσο πολιτικής», δήλωσε ο Ταγίπ Ερντογάν
κατά την έναρξη του συνεδρίου και επανέλαβε ότι το AKP είναι ένα «κόμμα της
Κεντροδεξιάς».

Τα μηνύματα του συνεδρίου είναι σημαντικά, καθώς καταβάλλεται μια μεγάλη
πνευματική προσπάθεια ώστε το AKP να καθιερωθεί ιδεολογικά ως ένα κόμμα του
«μεσαίου χώρου» που απορρίπτει τον ριζοσπαστισμό του πολιτικού Ισλάμ, χωρίς
ωστόσο να αφήνεται στη δίνη της επίσημης κεμαλικής ιδεολογίας.

H επιλογή του όρου «Συντηρητική Δημοκρατία» είναι ιδιαίτερα προσεκτική, καθώς
από τη μια μεριά ο συντηρητισμός παραπέμπει σαφώς στο κοινωνικό Ισλάμ, χωρίς
ωστόσο να ενοχλεί τους κεμαλιστές, ενώ από την άλλη η δημοκρατία αναφέρεται
στον εκσυγχρονισμό και στην επιθυμία ενσωμάτωσης του AKP στον σύγχρονο κόσμο
της διεθνούς πολιτικής.

Έναν περίπου χρόνο μετά την εντυπωσιακή νίκη στις εκλογές του Νοεμβρίου 2002,
το AKP, που γεννήθηκε από τις στάχτες του τουρκικού πολιτικού Ισλάμ, έχει ήδη
εισέλθει στη διαδικασία μετατροπής του σε ένα κόμμα της Κεντροδεξιάς και η
πολιτική που ακολουθεί, αποφεύγοντας ανούσιες εντάσεις στο εσωτερικό της χώρας
και δίνοντας την προτεραιότητα στην ευρωπαϊκή πορεία στο εξωτερικό, ενισχύει
αποφασιστικά τη διαδικασία αυτή.

Το συνέδριο αποτέλεσε αφορμή να συζητηθούν και οι σχέσεις του Ισλάμ με τη
σύγχρονη δημοκρατία και την παγκοσμιοποίηση και ορισμένοι αναλυτές σημειώνουν
ότι συντελείται σήμερα στην Τουρκία ένα μεγάλο «πείραμα» που ενδέχεται στο
μέλλον να επηρεάσει όλο τον ισλαμικό κόσμο.

Οι σημαντικές ωστόσο ζυμώσεις, που αντικατοπτρίστηκαν με ιδιαίτερα
χαρακτηριστικό τρόπο μέσα από το συνέδριο, γίνονται στην ίδια την τουρκική
κοινωνία.

Αυτήν τη στιγμή «δεν πρόκειται για μια αλλαγή του Ισλάμ αλλά για τη διαμόρφωση
μια νέας κοινωνικής τάξης της εξουσίας», λέει ο έγκριτος πολιτικός αναλυτής
της «Χουριέτ» Τζουνέιτ Ουλσεβέρ και σημειώνει ότι το AKP είναι ουσιαστικά ένα
κόμμα της αστικής τάξης, μιας ιδιόρρυθμης τουρκικής αστικής τάξης της
περιφέρειας που πιστεύει στις παραδόσεις του Ισλάμ αλλά είναι ανοιχτή στις
παγκόσμιες οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις.

Πριν από την άνοδο του AKP στην εξουσία, η αστική αυτή τάξη, που αποτελεί τη
βάση του, είχε την οικονομική δύναμη αλλά όχι την πολιτική. Μετά τις εκλογές
του 2002, έχει πια και την πολιτική δύναμη, αλλά εξακολουθούσε να θεωρείται ως
«δευτεροκλασάτη» από τις παραδοσιακές τουρκικές ελίτ.

Οι συζητήσεις όμως για την ιδεολογική ταυτότητα του κόμματος, ακόμα και αν δεν
έχουν ακόμα αποδώσει ένα σαφές αποτέλεσμα, και οι εντυπωσιακές ενδυματολογικές
αλλαγές των οπαδών του, που ντύνονται ακολουθώντας την τελευταία μόδα,
έρχονται αναπάντεχα να δώσουν μια νέα εικόνα – σύγχρονη – του κόμματος και των
τάξεων που εκπροσωπεί.

Το στοίχημα παραμένει άγνωστο αν θα πετύχει ιδεολογικά – καθώς πολλοί
παρατηρητές αμφιβάλλουν ότι υπάρχει πλήρης συναίνεση στους κόλπους του
κόμματος για την πολιτική του ταυτότητα – αλλά κοινωνικά και πολιτικά φαίνεται
ότι πετυχαίνει.

LINKS:

* www.turkishnews.com

* www.turkishdailynews.com