Kαλύτερα με τους γονείς παρά μόνοι…

Ανεξαρτησία, αυτονομία, ενηλικίωση. Αργούν πολύ. Ούτε στα είκοσι, μερικές
φορές ούτε και στα τριάντα. Μόλις πριν από μια γενιά, τα πράγματα ήταν
διαφορετικά. Σήμερα, σχεδόν όλα τα παραδοσιακά γνωρίσματα της ουσιαστικής
ενηλικίωσης αργούν να έρθουν.

Μητέρα και γιος. Ο δικηγόρος Νάβαρο προτιμάει να μένει με τους γονείς του, στο δωμάτιο που είχε όταν ακόμη ήταν παιδί

Στη δουλειά του, ο Τζέιμς Νάβαρο μοιάζει με υπόδειγμα ώριμου ενηλίκου. Στα 30
του είναι δικηγόρος σε εφετείο του Μπρούκλιν και εργάζεται 50 ώρες την
εβδομάδα, κάνοντας έρευνες για δικαστές οι οποίες τους βοηθούν να επιλέξουν
τις υποθέσεις τους.

Μια ματιά όμως στην υπόλοιπη ζωή του και η εικόνα θολώνει. Ο Νάβαρο ζει με
τους γονείς του στο Κουίνς της Νέας Υόρκης. H μητέρα του, ακόμη και σήμερα,
κάποιες φορές του δίνει το γεύμα του σε πακέτο. Το δωμάτιό του φιλοξενεί ακόμη
τα έπαθλα του μπέιζμπολ από το Γυμνάσιο και ένα τεράστιο κουνέλι, δώρο μιας
πρώην φίλης του. Τα Σαββατοκύριακα παίζει ποδόσφαιρο και βγαίνει στα κλαμπ με
τους δύο καλύτερούς του φίλους – και οι δύο στην ηλικία του, εργαζόμενοι
πλήρους απασχόλησης, που επίσης ζουν με τους γονείς τους.

«Όταν ήμουν στο κολέγιο πίστευα ότι μέχρι τα 24 θα παντρευόμουν και μέχρι τα
30 θα αποκτούσα σπίτι και παιδιά», λέει ο Νάβαρο. «Τώρα βρίσκω γελοία την ιδέα
ότι στα 24 του χρόνια ο άνδρας ωριμάζει συναισθηματικά. Θέλω κάποια μέρα να
παντρευτώ και να κάνω παιδιά. Δεν νιώθω κάποια πίεση όμως ότι πρέπει να γίνει
σύντομα».

Επιτυχημένος. Ο Νάβαρο δεν είναι αποτυχημένος: χαριτωμένος,
εμφανίσιμος, ελκυστικός, ταυτόχρονα όμως τυπικό παράδειγμα μιας γενιάς που
αργεί να φτάσει στην ουσιαστική ενηλικίωση. Σχεδόν όλα τα παραδοσιακά
γνωρίσματά της – γάμος, πτυχίο, απομάκρυνση από την οικογενειακή εστία –
έρχονται αργοπορημένα, συγκριτικά με ό,τι συνέβαινε πριν από μια γενιά.

H δομή της ζωής για όσους βρίσκονται μεταξύ 18 και 34 ετών στις Ηνωμένες
Πολιτείες έχει αλλάξει τόσο έντονα, που πολλοί κοινωνικοί επιστήμονες
χαρακτηρίζουν αυτά τα χρόνια νέο στάδιο ζωής ή «μεταβατική ενηλικίωση», όπως
πριν από έναν αιώνα αναγνώριζαν την εφηβεία ως το στάδιο ανάμεσα στην παιδική
ηλικία και την ενηλικίωση.

Νευρικό γέλιο. «Υπήρχε μια κοινωνική προσδοκία ότι οι άνθρωποι στις
αρχές της δεύτερης δεκαετίας της ζωής τους θα είχαν τελειώσει με τα σχολεία,
θα παντρεύονταν, θα έστηναν το δικό τους σπίτι και θα άρχιζαν την καριέρα
τους», επισημαίνει ο Φρανκ Φίρστενμπεργκ, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο
Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια. «Αυτό όμως σήμερα είναι μάλλον η εξαίρεση και
όχι ο κανόνας. Ρωτήστε τα περισσότερα άτομα που βρίσκονται γύρω στα 20 αν
είναι ενήλικοι και θα σας απαντήσουν γελώντας νευρικά. Δεν είναι βέβαιοι».

Τα στοιχεία το επιβεβαιώνουν: Σε εθνικό επίπεδο στις ΗΠΑ, η μέση ηλικία πρώτου
γάμου που από τη δεκαετία του 1940 ώς τη δεκαετία του 1970 ήταν γύρω στα 21
χρόνια για τη γυναίκα και τα 23 χρόνια για τον άνδρα, έχει αυξηθεί στα 25
χρόνια και τα 27 χρόνια αντίστοιχα. H εκπαίδευση διαρκεί περισσότερο. Μόνο το
ένα τρίτο εκείνων που μετά το Λύκειο επιλέγουν κάποιο κολέγιο το τελειώνουν
στα τέσσερα χρόνια. Όμως η πιο έντονη διαφορά έχει να κάνει με το ποσοστό
εκείνων που ζουν ακόμη με τους γονείς. Για την ακρίβεια, οι αριθμοί είναι
χαμηλοί, περίπου στο 14%. Όμως μεταξύ του 1970 και του 2000, το ποσοστό των
νέων μεταξύ 24-34 ετών που ζουν με γονείς ή με τη γιαγιά και τον παππού
αυξήθηκε κατά 50%. Πολλοί είναι εκείνοι που από τα 20 μέχρι τα 30 και κάτι
βρίσκονται μεταξύ κολεγίου και δουλειάς, ειδίκευσης και ταξιδιών, χωρίς να
κερδίζουν αρκετά για να στηριχτούν στα πόδια τους και να φτιάξουν τη δική τους
οικογένεια.

Πολιτικές ανησυχίες

Οι αλλαγές αυτές προκαλούν και πολιτικές ανησυχίες. Οι περισσότεροι
αμερικανικοί θεσμοί στηρίχτηκαν στην ιδέα ότι γύρω στα 20 οι νέοι
αυτονομούνται πλήρως. Οι νέοι που ενηλικιώνονται αποχωρούν από τα ιδρύματα
φροντίδας ή από το δικαστικό σύστημα ανηλίκων. H ασφαλιστική κάλυψη υγείας
διακόπτεται. Ύστερα, όσο περισσότερο κρατά η μετάβαση στην ενηλικίωση τόσο πιο
δύσκολη γίνεται η απόκτηση παιδιού. Και είναι και κάτι άλλο: «Αν η υποστήριξη
συνεχίζεται 30-34 χρόνια, αυτό δεν είναι πάντα εύκολο για τους γονείς που
μεγάλωσαν υπό διαφορετικές συνθήκες», προσθέτει ο Ρόμπερτ Σόινι, καθηγητής στο
Πανεπιστήμιο του Ινστιτούτου του Μίσιγκαν για την Κοινωνική Έρευνα. Πράγματι,
γονείς που δεν θέλησαν να αποκαλυφθεί η ταυτότητά τους για να μην πληγωθούν τα
παιδιά τους, είπαν ότι, παρά την ευχαρίστηση που τους δημιουργεί η αίσθηση ότι
τα έχουν κοντά τους, η επιστροφή τους στο σπίτι μετά τις σπουδές συνοδευόταν
από σύγχυση, άγχος και σε κάποιες περιπτώσεις χάλασε τα σχέδιά τους για
συνταξιοδότηση και αλλαγή σπιτιού.

LINKS:

* www.s-r-a.org/

* www.pop.upenn.edu/transad/