Kαύσωνας εκτός, πλημμύρες εντός

Μια παράξενη – μετεωρολογικά – χρονιά ήταν το 2003 στην Ελλάδα. Παγκοσμίως
ήταν η τρίτη θερμότερη χρονιά από τα μέσα του 19ου αιώνα σύμφωνα με τον
Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό.

Ο καιρός της Ελλάδας εντούτοις αποτέλεσε την εξαίρεση στον κανόνα. Όχι μόνο
παρατηρήθηκαν φυσιολογικές θερμοκρασίες στη χώρα μας αλλά το 2003 ήταν και
εξαιρετικά βροχερό.

Ανήμερα την Πρωτοχρονιά επικρατούσε αναβρασμός στη Γαλλική Μετεωρολογική
Υπηρεσία. Οι επιστήμονες που στελεχώνουν τον οργανισμό ήλεγχαν με την βοήθεια
των ηλεκτρονικών τους υπολογιστών ξανά και ξανά τα αρχεία τους. Όταν ήταν
πλέον απολύτως σίγουροι εξέδωσαν ανακοίνωση σύμφωνα με την οποία το 2003 ήταν,
για τη Γαλλία, το πιο θερμό έτος από το 1950. «Από την ανάλυση των μετρήσεων
ώς τις 15 Δεκεμβρίου, η μέση θερμοκρασία του έτους ήταν 13,4 °C ξεπερνώντας το
προηγούμενο μέγιστο των 13 °C το 1994», ανέφεραν συγκεκριμένα. Το 2003 θα
μείνει στην ιστορία της γαλλικής μετεωρολογίας εξαιτίας και του καύσωνα του
πρώτου δεκαπενθημέρου του Αυγούστου.

Ρεκόρ στην Αγγλία

H Βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία, από τη δική της πλευρά, ανακοίνωσε ότι το
2003 ήταν το πέμπτο θερμότερο έτος από το 1659 και για το μεγαλύτερο μέρος της
Μεγάλης Βρετανίας. Τα προηγούμενα πιο θερμά έτη ήταν το 1949, το 1990, το 1999
και το 2002. Ειδικά το καλοκαίρι του 2003 ήταν το τέταρτο θερμότερο, ενώ
καταρρίφθηκε και το ρεκόρ υψηλότερης θερμοκρασίας, στην άλλοτε μονίμως βροχερή
Βρετανία, με 38,5 βαθμούς Κελσίου στην πόλη Μπροουγκντέλι του Κεντ.

Και ενώ αυτά συνέβαιναν στην Ευρώπη, στη χώρα μας το σκηνικό ήταν τελείως
διαφορετικό. Το συνολικό ύψος βροχής για το 2003 στο σταθμό του Εθνικού
Αστεροσκοπείου Αθηνών, στο Θησείο, ήταν 530 χιλιοστά, τιμή που υπερβαίνει κατά
140% την μέση τιμή των τελευταίων τριάντα χρόνων (που είναι 376 χιλιοστά). «Το
2003 ήταν το 5ο πιο υγρό έτος στο Θησείο από το 1927 μέχρι σήμερα», εξηγεί η
μετεωρολόγος του Αστεροσκοπείου κ. Βάσω Κοτρώνη. Αντίστοιχα υψηλές τιμές
έδειξαν και οι μετρήσεις της Υδρολογικής Τράπεζας του Εθνικού Μετσόβιου
Πολυτεχνείου σε όλη την Ελλάδα.

Αναμενόμενο

H μεταβλητότητα στο κλίμα και τα – αντιφατικά σε Ελλάδα και Ευρώπη – ρεκόρ που
σημειώθηκαν το 2003 δεν αποτέλεσαν ωστόσο «κεραυνό εν αιθρία» για τους
επιστήμονες. Όπως εξηγεί ο καθηγητής Φυσικής της Ατμόσφαιρας του Πανεπιστημίου
Αθηνών κ. Χρήστος Ζερεφός, οι τελευταίες εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και
της Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ δείχνουν ότι θα πρέπει να αναμένουμε αλλαγές
στο κλίμα όλης της Γης. Αιτία είναι η μετάβαση σε μία θερμότερη κλιματική
περίοδο. Μία μετάβαση που όμως δεν προβλέπεται να γίνει ομαλά αλλά θα
χαρακτηριστεί από μεγάλες διακυμάνσεις των καιρικών συστημάτων. Το ελληνικό
μετεωρολογικό παράδοξο πάντως έχει εξήγηση. «Είμαστε μια πολύ μικρή χώρα. Και
για να είναι αισθητές οι επιπτώσεις εδώ, θα πρέπει η παγκόσμια αύξηση της
θερμοκρασίας να έχει πάρει πολύ μεγάλες διαστάσεις», λέει ο καθηγητής.

Όταν δεν έβρεχε… χιόνιζε στην Ελλάδα!

Το 2003 ήταν μια χρονιά που «ξεκίνησε με πολλές βροχές και τελείωσε με
ακόμα περισσότερες» όπως επισημαίνει ο ερευνητής του Αστεροσκοπείου,
μετεωρολόγος κ. Κώστας Λαγουβάρδος. Ειδικότερα, ο Ιανουάριος του 2003
χαρακτηρίστηκε από αυξημένες βροχοπτώσεις στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας.
«Κατά τη διάρκεια του δεύτερου δεκαημέρου μάλιστα, οι βροχοπτώσεις και
χιονοπτώσεις προκάλεσαν την υπερχείλιση του ποταμού Έβρου» λέει ο κ.
Λαγουβάρδος.

Ο Φεβρουάριος που ακολούθησε ήταν μήνας με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες σε
ολόκληρη τη χώρα, με διαδοχικές ημέρες χιονοπτώσεων στα ανατολικά της
ηπειρωτικής χώρας, καθώς και αυξημένες βροχοπτώσεις στις Κυκλάδες, στην
Πελοπόννησο, στα νησιά του A. Αιγαίου και στην Κρήτη. Το δεύτερο δεκαήμερο του
μήνα χαρακτηρίστηκε από συνεχείς χιονοπτώσεις. Αλλά και ο Μάρτιος ήταν
ιδιαίτερα υγρός στη Νότια Ελλάδα, στις Κυκλάδες, στα Δωδεκάνησα και στην
Κρήτη. «Σύμφωνα με τα αρχεία μας, στις 17 Μαρτίου, πολύ θυελλώδεις βόρειοι
άνεμοι επηρέασαν τη Νοτιοδυτική Ελλάδα. Ο καιρός επιδεινώθηκε στο τρίτο
δεκαήμερο με χιονοπτώσεις ακόμα και στο κέντρο της Αθήνας στις 24 Μαρτίου»
επισημαίνει ο μετεωρολόγος.

Όσο για τον Απρίλιο ήταν και αυτός ένας βροχερός και ψυχρός μήνας.

Ο Μάιος ήταν ένας θερμός μήνας, κυρίως το πρώτο δεκαπενθήμερο, με αρκετές όμως
βροχές το δεύτερο δεκαπενθήμερο στη Βόρεια Ελλάδα και στις Κυκλάδες. Ο Ιούλιος
όπως και ο Ιούνιος ήταν αρκετά θερμός αλλά και πολύ ξηρός μήνας, κυρίως στην
Κεντρική και Νότια Ελλάδα. Όσο για τον Αύγουστο, υπήρξε αρκετά θερμός με
ισχυρά μελτέμια στο Αιγαίο.

Το φθινόπωρο κύλησε και αυτό με πολλές βροχές. «Ο Οκτώβριος ήταν ένας μήνας
που έδωσε πολύ μεγάλα ύψη βροχής και προκάλεσε πλημμύρες στην Ήπειρο και
Δυτική Στερεά» εξηγεί η κ. Κοτρώνη και συμπληρώνει για τον Δεκέμβριο ότι «ο
τελευταίος μήνας του χρόνου ήταν πολύ υγρός, με συνολικό ύψος βροχής 166
χιλιοστά στο Θησείο (ο δεύτερος πιο υγρός Δεκέμβριος μετά το 1927, με πρώτο
τον Δεκέμβριο του 2002)».