Τους ένωσαν κοινοί στόχοι…

Μια κίνηση στρατηγικής του Γ. Παπανδρέου _ όταν πριν από 8 χρόνια στην
ιστορική εκείνη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ, μέσα
Ιανουαρίου του ’96, ψήφισε, μαζί με φίλους του βουλευτές, για πρωθυπουργό τον
Κ. Σημίτη – φαίνεται να έβαλε τις βάσεις για τη στενή πολιτική σχέση των δύο ανδρών.

Ωστόσο, η πλέον καθοριστική παρέμβαση του σημερινού υπουργού Εξωτερικών στα
δρώμενα του κυβερνώντος κόμματος σημειώθηκε πέντε μήνες αργότερα, στο 4ο
Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, τρεις ημέρες μετά την κηδεία του Ανδρέα Παπανδρέου.
Στήριξε – εν αντιθέσει με τον Κώστα Λαλιώτη, ο οποίος εξέφρασε την άποψη ότι
δεν πρέπει να δοθεί όλη η «εξουσία» στον Κώστα Σημίτη – τον σημερινό
Πρωθυπουργό.

Για όσους γνωρίζουν το παρασκήνιο εκείνης της δραματικής και συναισθηματικά
φορτισμένης λόγω του θανάτου του Ανδρέα Παπανδρέου για το κυβερνών κόμμα
τελευταίας εβδομάδας του Ιουνίου, η συμφωνία στήριξης στον Κώστα Σημίτη
κλείστηκε το απόγευμα της κηδείας του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ στο Καστρί.

Ο Πρωθυπουργός επισκέφθηκε τον Γιώργο Παπανδρέου και του ζήτησε – παρουσία της
Μαργαρίτας Παπανδρέου – τη στήριξή του στο συνέδριο. Παρά το ότι ο σημερινός
υπουργός Εξωτερικών δέχθηκε καταιγισμό προτάσεων για να δηλώσει ότι πρόεδρος
πρέπει να γίνει στο ΠΑΣΟΚ ο Άκης Τσοχατζόπουλος, ώστε να «αγκαλιάσει το
κυβερνών κόμμα όλες τις τάσεις εντός και εκτός Κινήματος», ο Γιώργος Α.
Παπανδρέου έπλεξε μεν το εγκώμιο του σημερινού υπουργού Ανάπτυξης, κάλεσε
ωστόσο τους συνέδρους να υπερψηφίσουν Σημίτη.

Η παρέμβαση του Γιώργου Α. Παπανδρέου «έβγαλε» πρόεδρο τον κ. Σημίτη. .

Συνεργάτες – την εποχή εκείνη – του Άκη Τσοχατζόπουλου υποστήριζαν ότι «η
επιλογή του Γιώργου Α. Παπανδρέου υπέρ του Κώστα Σημίτη η οποία αποφασίστηκε
στο Καστρί έγινε με την προοπτική ότι έτσι θα διευκολυνθεί μελλοντικώς η
διαδοχή προς όφελος του γιου του Ανδρέα Παπανδρέου. Στο Καστρί κλείστηκε ο
«ιστορικός συμβιβασμός» Παπανδρέου – Σημίτη. Και πρόσθεταν: «Εάν εκλεγόταν
πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ο Άκης, το παιχνίδι θα άνοιγε στην πορεία περισσότερο και
για άλλα στελέχη και επομένως στο μέλλον θα έπαιζαν κι άλλοι στη διαδοχή,
πέραν των γνωστών δελφίνων».

Άριστη συνεργασία

Από τότε φυσικά πέρασαν πολλά χρόνια. Ο Κώστας Σημίτης έδωσε στον Γιώργο Α.
Παπανδρέου το κρίσιμο υπουργείο Εξωτερικών. Η συνεργασία τους υπήρξε άριστη.
Και αυτή η απόλυτη συνεργασία – παρά τα… σύννεφα που ορισμένες φορές την
απείλησαν – σφράγισε και τις ελληνοτουρκικές και τις ελληνοαμερικανικές
σχέσεις.

Όσο περνάνε οι ημέρες όλο και περισσότερο αποκαλύπτεται ότι τα σενάρια της
διαδοχής δεν γράφτηκαν λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, όπως αρχικώς θεωρήθηκε,
αλλά μήνες πριν, όταν οι δύο άνδρες και κάποιοι στενότατοι συνεργάτες τους
αναζητούσαν λύσεις για το ΠΑΣΟΚ.

Βεβαίως η σχέση των δύο ανδρών δεν υπήρξε πάντοτε τόσο στενή όσο ορισμένοι την
παρουσίασαν. Το παρελθόν και των δύο, κυρίως η κακή σχέση του Κώστα Σημίτη με
τον Ανδρέα Παπανδρέου, έπαιξε πολλές φορές τον ρόλο του. Αυτή η επιρροή ήταν
πολύ βαθύτερη απ’ όσο ορισμένοι νόμιζαν. Και αυτό συνέβαινε παρ’ ότι την
περίοδο ’94 – ’95 τόσο ο Γιώργος Α. Παπανδρέου όσο και ο Κώστας Σημίτης – για
διαφορετικούς λόγους ο καθένας – φάνηκε να «τα βρίσκουν» στη λογική τού να
ξεκόψουν τον ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ από το «περιβάλλον» του.

Η «προϊστορία»

Ακόμα και η διαφορετική «προϊστορία» των δύο ανδρών στις εσωκομματικές κρίσεις
– ο Γιώργος Α. Παπανδρέου είχε διαφωνήσει πολλές φορές με τον πατέρα του –
αλλά και το γενικότερο πολιτικό προφίλ τους, λόγω και των διαφορετικών
καταβολών, επηρέαζε τα δρώμενα, χωρίς ωστόσο ποτέ να διαταράξει καθοριστικά τη
συνεργασία τους.

Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου έδειξε να είναι περισσότερο προσιτός στις λαϊκές
μάζες, κάτι που καταγράφεται και στις σημερινές επαφές του με τον κόσμο. Γι’
αυτή του την προσέγγιση βεβαίως βοήθησε η πολιτική κληρονομιά από τον πατέρα
του: Η περισσότερο ανοιχτή σχέση του Ανδρέα Παπανδρέου με τον κόσμο σε σχέση
με τον σημερινό Πρωθυπουργό, ακόμα και από τον καιρό που ίδρυσε, λίγο πριν από
τη δικτατορία, τους Δημοκρατικούς Συνδέσμους, εν αντιθέσει με το «κλειστό
περιβάλλον» του Ομίλου Παπαναστασίου, στον οποίο ήταν την ίδια εποχή
γραμματέας ο Κώστας Σημίτης.

Η αποδέσμευση από την ομάδα των «4»

Η σχέση Γιώργου Α. Παπανδρέου – Κώστα Σημίτη ενισχύθηκε ακόμα
περισσότερο όταν ο Κώστας Σημίτης στην πορεία αποδεσμεύθηκε από την ομάδα των
«4», στην οποία συμμετείχε με τη Βάσω Παπανδρέου, τον Παρασκευά Αυγερινό και
τον Θεόδωρο Πάγκαλο.

Στους παλιούς στο ΠΑΣΟΚ δεν έχει διαφύγει της προσοχής ότι ο Γιώργος Α.
Παπανδρέου διαφώνησε από πολύ νωρίς με τις «θεωρητικές επιλογές» – και
«αγκυλώσεις», όπως τις χαρακτήριζε – του ιδεολογικού τομέα του κόμματος στον
οποίο καθοριστικό ρόλο έπαιζε ένα διάστημα η κ. Βάσω Παπανδρέου. Ούτως ή
άλλως, η απαγκίστρωση του σημερινού Πρωθυπουργού από την ομάδα εκείνων των
στελεχών που τον βοήθησε να πάρει την εξουσία στο κυβερνών κόμμα λειτούργησε
καταλυτικά και θετικά στην ουσιαστική σύσφιγξη των σχέσεων με τον υπουργό
Εξωτερικών. Ασφαλώς, υπάρχουν κι άλλες παράμετροι για το «δέσιμο» του κ. Κ.
Σημίτη με τον κ. Γ. Α. Παπανδρέου – αντικείμενο μελλοντικής έρευνας του
ιστορικού. Η ουσία όμως είναι ότι αυτή η σχέση – από ορισμένους άσπονδους
φίλους και των δύο χαρακτηρίσθηκε ως «λυκοφιλία» – αποδείχθηκε μέχρι σήμερα…
γρανίτινη.