«Φωτίζουν» το μυστήριο του καιρού

Ημερολόγια καταστρώματος, με ημερομηνίες από το 1750 έως το 1850
επιστρατεύονται για να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν τις
κλιματικές αλλαγές. Μία διεθνής επιστημονική ομάδα έχει στρέψει το ενδιαφέρον
της σ’ αυτή τη νέα (ωστόσο πολύ παλιά) πηγή πληροφόρησης και φιλοδοξεί να
καταλήξει σε απαντήσεις για τερτίπια του καιρού, που μέχρι σήμερα παραμένουν
μυστήριο.

Τα ημερολόγια του Βρετανού ναυάρχου Cochrane, από το 19ο αιώνα, είναι πιθανόν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν τις κλιματικές αλλαγές. Μία από τις ξεχωριστές στιγμές στην καριέρα του Cochrane (στη ζωή του οποίου στηρίζεται η ταινία «Master and Commander» του Peter Weir) ήταν η καταστροφή του γαλλικού στόλου το 1809 (εδώ, ο πίνακας του Thomas Whitcombe, ο οποίος εκτίθεται στο βρετανικό Ναυτικό Μουσείο)

Επικεφαλής της ομάδας είναι ο Dr Dennis Wheeler από το βρετανικό Πανεπιστήμιο
του Sunderland. Στο μικροσκόπιο βρίσκονται ημερολόγια πλοίων του βρετανικού,
ολλανδικού, γαλλικού και ισπανικού στόλου, τα οποία χρονολογούνται από τον 18ο
και τον 19ο αιώνα. Στόχος του όλου εγχειρήματος είναι να δημιουργηθεί μία
κλιματολογική βάση δεδομένων για τους ωκεανούς του πλανήτη (Climatological
Database for the World’s Oceans ή, εν συντομία, Cliwoc). Ήδη, τα πρώτα
στοιχεία (μία πρώτη βάση δεδομένων) έχει δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα του
Cliwoc.

Φιλοδοξία όλων των επιστημόνων που συμμετέχουν στην έρευνα είναι να
αποκτήσουν, για πρώτη φορά, ολοκληρωμένη και λεπτομερή εικόνα για τον καιρό
στους ωκεανούς. Σημαντικό επίσης είναι να ανακτήσουν πληροφορίες για τις
κλιματικές αλλαγές πριν από τη βιομηχανική επανάσταση, προτού η βιομηχανία και
οι ανθρώπινες δραστηριότητες αρχίσουν να επηρεάζουν τον καιρό και το παγκόσμιο
κλίμα.

Δυσκολίες. Οι επιστήμονες θα δυσκολεύονταν πολύ να βρουν ημερολόγια, με
ημερομηνία πριν από το 1750, αλλά και όσα τυχόν έβρισκαν θα κάλυπταν μόνο ένα
πολύ περιορισμένο γεωγραφικά δείγμα περιοχών.

Για το διάστημα στο οποίο επέλεξαν να εστιάσουν την προσοχή τους (από το 1750
έως το 1850) στα ημερολόγια καταστρώματος υπάρχουν πολλές, γεωγραφικά
διάσπαρτες και αρκετά ακριβείς και συγκεκριμένες αναφορές στις καιρικές
συνθήκες και γενικότερα στο κλίμα.

«Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική κοινότητα προσπαθεί να κατανοήσει το
κλίμα, με κάθε διαθέσιμο μέσο. Την τελευταία δεκαετία καταφέραμε να βρούμε
πολλά στοιχεία για τα μετεωρολογικά δεδομένα των περασμένων 150 ετών. Ελάχιστα
όμως γνωρίζουμε για την περίοδο πριν από αυτό το χρονικό διάστημα», σημειώνει
ο Dr Dennis Wheeler από το βρετανικό Πανεπιστήμιο του Sunderland. «Αυτή την
“άγνοια” προσπαθούμε να καλύψουμε, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της
Μαδρίτης, το Μετεωρολογικό Ινστιτούτο της Ολλανδίας, το βρετανικό Πανεπιστήμιο
East Anglia και το Πανεπιστήμιο της Mandezota, στην Αργεντινή».

LINK:

* http://www.ucm.es/info/cliwoc/

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης – Εύη Ελευθεριάδου