ο υποψήφιος H γνώση των νόμων της, ανοίγει… πόρτες στα AEI

Φυσική. Τα πάντα τριγύρω μας υπακούουν στους νόμους της. Και μόνον αυτός,
είναι ένας καλός λόγος για να ασχοληθούμε περισσότερο μαζί της. Επειδή όμως
μια καλή επίδοση στη Φυσική ανοίγει και τις πόρτες των AEI, ας δούμε πώς θα
αποδώσει ο μαθητής όσο το δυνατόν καλύτερα σε αυτό το μάθημα είτε τον
ενδιαφέρουν οι εφαρμογές της γύρω του, είτε παραμένει φυσικώς… ατάραχος.

Δώστε προσοχή στα σχήματα και τις εικόνες του βιβλίου

Θανάσης Σκαλωμένος. Μέλος της συγγραφικής ομάδας του βιβλίου Φυσικής της Γ’ Λυκείου. H επανάληψη είναι πολύ εύκολη, γιατί η ύλη δεν είναι μεγάλη. Ο μαθητής μπορεί και πρέπει να επιδιώξει μεγάλη βαθμολογία στο μάθημα αυτό!», λέει

O κ. Θαν. Σκαλωμένος είναι μέλος της συγγραφικής ομάδας
του βιβλίου Φυσικής της Γ’ Λυκείου, μαζί με τους κυρίους Π.
Γεωργακάκο, N. Σφαρνά και Ιω. Χριστακόπουλο:

«Το βιβλίο περιέχει τέσσερα κεφάλαια. Τα πρώτα δύο αναφέρονται αποκλειστικά
στο φως. Από το πρώτο κεφάλαιο ο μαθητής πρέπει να γνωρίζει καλά τι είναι το
φως. Να γνωρίζει καλά τα μεγέθη: συχνότητα, μήκος κύματος, ενέργεια φωτονίου,
δείκτης διάθλασης υλικού μέσου και πως εξαρτώνται το ένα από το άλλο και να
μπορεί να απαντάει στο ερώτημα: Τι είναι το φως και ποιες μεταβολές παθαίνουν
τα χαρακτηριστικά του μεγέθη κατά τη διάδοσή του. Το δεύτερο κεφάλαιο
αναφέρεται στη δημιουργία του φωτός. Εδώ ο μαθητής πρέπει να γνωρίζει καλά πώς
δημιουργείται το φως από την ανακατανομή του ηλεκτρονίου στο άτομο του
υδρογόνου, να βρίσκει τη συχνότητα του φωτός που εκπέμπεται όταν το ηλεκτρόνιο
αλλάζει τροχιά και να γνωρίζει την παραγωγή και τις ιδιότητες των ακτίνων X.

Το τρίτο κεφάλαιο περιέχει βασικές έννοιες της Πυρηνικής Φυσικής και με απλά
λόγια εξηγεί τη σωματιδιακή ακτινοβολία ορισμένων ραδιενεργών σωμάτων. Εδώ ο
μαθητής πρέπει να γνωρίζει καλά την ενέργεια σύνδεσης των πυρήνων, τις
διασπάσεις α, β και γ και τι είναι ο χρόνος υποδιπλασιασμού των ραδιενεργών
πυρήνων. Το τέταρτο κεφάλαιο περιέχει σύγχρονες εφαρμογές που βασίζονται στο
φως, όπως λαμπτήρες, οπτικές ίνες και ακτίνες λέιζερ. Επειδή μόνο οι λαμπτήρες
είναι στην εξεταστέα ύλη, να γνωρίζει τη λειτουργία τους και να μπορεί να
διακρίνει τους λαμπτήρες πυρακτώσεως από του λαμπτήρες φθορισμού. Γενικά το
βιβλίο είναι γραμμένο σε απλή και κατανοητή γλώσσα, με μικρές παραγράφους.
Έχει εμπλουτιστεί με νέες ερωτήσεις και προβλήματα από θέματα των Πανελληνίων
Εξετάσεων των προηγούμενων ετών. Με τη συνεργασία του διδάσκοντος, να
εντοπίσει αυτά τα θέματα και να δώσει τη δέουσα προσοχή. Επίσης μεγάλη προσοχή
να δώσει στα σχήματα και τις εικόνες του βιβλίου, οι οποίες έχουν σχεδόν όλες
λεζάντες, μέσω των οποίων μπορούν πολύ γρήγορα να κάνουν την επανάληψή τους
και να θυμηθούν το περιεχόμενο του βιβλίου. H εμπειρία των εξετάσεων μας έχει
δείξει ότι δεν υπάρχουν θέματα SOS. H επανάληψη είναι πολύ εύκολη, γιατί η ύλη
δεν είναι μεγάλη. Ο μαθητής μπορεί και πρέπει να επιδιώξει μεγάλη βαθμολογία
στο μάθημα αυτό!».

«Αν αγαπάτε τη Φυσική, τότε είναι εύκολο να τη μάθετε»

Ευγενία Τσιτοπούλου: «H συμβουλή είναι μία: Δεν υπάρχει βασιλικός δρόμος για τη γνώση. Με απλά λόγια, αν δεν “στρωθείτε” στο διάβασμα δεν θα επιτύχετε»

H κ. Ευγενία Τσιτοπούλου, υπεύθυνη Εργαστηριακού Κέντρου Φυσικών
Επιστημών Αιγάλεω, ειδική γραμματέας και υπεύθυνη επιτροπής Παιδείας της
Ένωσης Ελλήνων Φυσικών, γράφει:

«Αγαπητοί υποψήφιοι,

Μου ζήτησαν να σας γράψω συμβουλές για το πώς να διαβάζετε Φυσική. Τόσο απλά.
Δεν ειπώθηκε απευθείας, αλλά οι συμβουλές αυτές θα πρέπει να είναι τέτοιες που
θα σας κάνουν να επιτύχετε τον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό στις εξετάσεις. Και εγώ
θα πρέπει να επαναλάβω τα αυτονόητα: μην αφήνετε κενά, να διαβάζετε καλά την
εκφώνηση για να είστε σίγουροι ότι καταλάβατε τι ακριβώς σας ζητάνε να
γράψετε, λύνετε μόνοι σας όσες ασκήσεις σάς επιτρέπει το χρονοδιάγραμμα της
μελέτης σας και μη σπαταλάτε τον χρόνο σας για να διαβάζετε λυμένες ασκήσεις,
δεν υπάρχουν SOS θέματα κ.λπ., κ.λπ. Σαν οδηγός μαγειρικής! H συνταγή όμως πώς
πετυχαίνει; H συμβουλή είναι μία: «Δεν υπάρχει βασιλικός δρόμος για τη
γνώση». Την έδωσε ο Αριστοτέλης στον Μέγα Αλέξανδρο, που όταν έγινε
βασιλιάς του ζήτησε ένα ταχύρρυθμο πρόγραμμα για να ολοκληρώσει την εκπαίδευσή
του. Με απλά λόγια, αν δεν “στρωθείτε” στο διάβασμα, δεν θα επιτύχετε. Και ο
δρόμος για τη γνώση είναι μακρύς και μοναχικός. Και θα θυμάστε ότι δεν
μπορούμε να γνωρίσουμε καλά παρά μόνο τα πράγματα που αγαπάμε. Αν αγαπάτε τη
Φυσική, τότε είναι εύκολο να τη μάθετε. Με πολλές ευχές, μια φυσικός
ερωτευμένη με τη Φυσική».

«Συστηματικό διάβασμα»

Ο Μιχάλης Χριστόπουλος είναι μαθητής Γ’ Λυκείου (Τεχνολογική Κατεύθυνση)

«Είναι ένα μάθημα όπου ένας καλός βαθμός παίζει σημαντικό ρόλο στη συνολική
βαθμολογία. Προσωπικά πέτυχα βαθμό 19,9 κάτι που βοήθησε πολύ στο να καλυφθούν
κάποιες χαμηλές βαθμολογίες στα υπόλοιπα μαθήματα. H Φυσική Γενικής Παιδείας
είναι ένα σχετικά εύκολο μάθημα που απαιτεί συστηματικό διάβασμα και
συγκεκριμένα εξάσκηση στους τύπους και λύση πολλών διαφορετικών ασκήσεων. Δύο
ώρες ιδιαίτερο μάθημα την εβδομάδα και καθόλου εξοντωτικό αλλά συστηματικό
διάβασμα στο σπίτι ήταν αρκετές για να προετοιμαστώ κατάλληλα για τις
εξετάσεις. Οι πολλές πράξεις στα προβλήματα ίσως αυξάνουν τις πιθανότητες να
γίνουν λάθη «απροσεξίας» γι’ αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Σίγουρα όσοι
ακολουθούν τη θετική και τεχνολογική κατεύθυνση έχουν κάποιο πλεονέκτημα, όμως
πιστεύω πως με σταθερή μελέτη όλοι μπορούν να πετύχουν έναν ψηλό στόχο. Το
σχολικό βιβλίο πιστεύω πως δεν είναι απολύτως κατανοητό γι’ αυτό χρειάζεται
κάποια βοήθεια από φροντιστήριο ή ιδιαίτερο μάθημα».

«Προσοχή στις εκφωνήσεις»

Ο Βασίλης Παπαπαναγιώτου, φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Πάτρας σήμερα, έγραψε πέρυσι 19,9 στη Φυσική κατεύθυνσης

«H επιτυχία στα σχολικά μαθήματα δεν είναι δυνατόν να είναι μόνο αποτέλεσμα
μιας “συνταγής” διαβάσματος ή μιας συλλογής “κόλπων”. Εξαρτάται περισσότερο
από την όλη στάση του μαθητή απέναντι στο μάθημα. Ο επιτυχημένος μαθητής
συνειδητά ή όχι έχει αποκτήσει 3 συνήθειες στη σχολική ζωή του.

Κατ’ αρχάς είναι υπεύθυνος για την απόκτηση της απαιτούμενης γνώσης και την
επιλογή της σχολής όπου επιθυμεί να εισαχθεί. Ένας τέτοιος μαθητής
αντιλαμβάνεται ότι μόνο αυτός μπορεί πραγματικά να μάθει και δεν παραπονιέται
ότι οι άλλοι δεν τον βοηθούν. Επιπλέον, μια άλλη συνήθεια που έχουν οι
επιτυχημένοι μαθητές είναι ότι ξεκινούν έχοντας στο μυαλό τους πού θέλουν να
καταλήξουν. Ξέρουν σε τι επίπεδο θέλουν να φτάσουν (π.χ. στη Φυσική) και
ξέρουν γιατί το θέλουν (π.χ. για να μπουν στη X σχολή). Γνωρίζουν τον
προορισμό τους και γι’ αυτό προσανατολίζονται πιο εύκολα στον στόχο τους.
Τέλος, είναι σημαντικό το θέμα των προτεραιοτήτων και της πειθαρχίας σ’ αυτές.
Για παράδειγμα, ο σοβαρά προετοιμαζόμενος μαθητής για εξετάσεις μόνο για
σοβαρό λόγο μπορεί να θυσιάσει κάποια προγραμματισμένη ώρα διαβάσματος.

Στο καθαυτό διάβασμα της Φυσικής υπάρχουν κάποια πράγματα που μπορούν να
βοηθήσουν. Είναι χρήσιμο, κατ’ αρχάς, ο μαθητής να προσπαθεί να κατανοήσει
πλήρως τη θεωρία της Φυσικής πριν προχωρήσει στις ασκήσεις και να αναπτύξει
αυτό που λέμε “φυσική διαίσθηση”. Να έχει μια ιδέα για το τι είναι αυτό για το
οποίο μιλάει η θεωρία και να μπορεί να κάνει συλλογισμούς και να φτάνει σε
συμπεράσματα χρησιμοποιώντας τη. Στις ασκήσεις είναι καλό ο μαθητής να κάνει
μια κατηγοριοποίηση στο μυαλό του ή γραπτώς, αν αυτή δεν γίνεται ρητά από τον
καθηγητή. Έτσι θα μπορεί εύκολα να αντιλαμβάνεται σε ποια κατηγορία εντάσσεται
η κάθε άσκηση ώστε να ξέρει ποια μεθοδολογία θα χρησιμοποιήσει για τη λύση
της. Επομένως, είναι σκόπιμο να γράφονται συχνά διαγωνίσματα. Χρειάζεται
επίσης η λύση μεγάλης ποικιλίας ασκήσεων σε όλα τα κεφάλαια και προσοχή στα
λεπτά σημεία τους και στις κύριες ιδέες τους, χωρίς βέβαια να αποστηθίζει ο
μαθητής όλη την άσκηση. H υπερβολή όμως στη λύση ασκήσεων δεν βοηθά.
Επιπρόσθετα, δεν πρέπει να υποτιμηθεί το μάθημα γενικής παιδείας – όπως
λανθασμένα γίνεται και μάλιστα συχνά – και το μάθημα να μη βασίζεται μόνο σε
μια πηγή γνώσης (μόνο σχολικό βιβλίο ή μόνο συγκεκριμένο βοήθημα)».

«Όλα τα κεφάλαια είναι SOS»

«Είναι απαραίτητο να κατανοήσετε σε ικανοποιητικό βαθμό τη θεωρία», λέει ο Γιώργος Τιμοθέου, διευθυντής του 2ου Ενιαίου Λυκείου Αγ. Παρασκευής

O κ. Γιώργος Τιμοθέου, είναι διευθυντής του 2ου Ενιαίου Λυκείου Αγ.
Παρασκευής και συγγραφέας πολλών σχολικών, και μη, βιβλίων Φυσικής

Μερικές σκέψεις για τους μαθητές που ετοιμάζονται για την εισαγωγή τους στην
Τριτοβάθμια Εκπαίδευση:

1. Είναι σημαντικό να κατανοήσουν μαθητές και οι γονείς ότι η
προετοιμασία τους γίνεται κατά κύριο λόγο στο σχολείο από τους δασκάλους τους.
Το οποιοδήποτε φροντιστήριο ή ιδιαίτερο ασφαλώς και μπορεί να βοηθήσει, ποτέ
όμως δεν αντικαθιστά το σχολείο.

2. Τα θέματα των εξετάσεων κατά κανόνα έχουν να κάνουν με το σχολικό
βιβλίο. Αυτό σημαίνει ότι ένα καλό βοήθημα φυσικά μπορεί να βοηθήσει, όμως
απαραίτητη προϋπόθεση είναι να εξαντλήσουν οι μαθητές το σχολικό τους βιβλίο,
τόσο σε επίπεδο θεωρίας, όσο και ερωτήσεων – ασκήσεων.

3. H κατανόηση των εννοιών της Φυσικής που διδάσκεται στην A’ ΛΥΚΕΙΟΥ,
αλλά και η καλή γνώση Μαθηματικών είναι απαραίτητη προϋπόθεση, ώστε να μπορούν
να αντιλαμβάνονται τη Φυσική B’ και Γ’ τάξης.

4. Οι μαθητές, πριν επιχειρήσουν να απαντήσουν σε ερωτήσεις ή να λύσουν
ασκήσεις, είναι απαραίτητο να έχουν πρώτα κατανοήσει σε ικανοποιητικό βαθμό τη
θεωρία. H λύση των ασκήσεων θα γίνει σιγά σιγά εύκολη υπόθεση μέσα από την
συνεχή προσπάθεια.

5. Πολλοί πιστεύουν ότι με διάφορες συνταγές και τεχνάσματα που κάποιοι
τους διδάσκουν, είναι δυνατόν μηχανικά να λύνουν ασκήσεις. Μια τέτοια λογική
οδηγεί σε αποτυχία. Έτσι λοιπόν, πρέπει να πούμε όχι στην ομαδοποίηση και τη
μηχανική λύση των ασκήσεων αλλά ναι στην εξάσκηση, επανάληψη και συστηματικό
διάβασμα της θεωρίας.

6. Είναι λάθος ο όρος «θέματα SOS». H λογική πως ένα κεφάλαιο είναι SOS
ή δεν είναι, επειδή για παράδειγμα απ’ αυτό υπήρχαν ερωτήσεις την προηγούμενη
χρονιά, μπορεί να έχει καταστροφικά αποτελέσματα. Όλα τα κεφάλαια είναι SOS.

Ένα γραπτό με καλή παρουσίαση προδιαθέτει θετικά τον βαθμολογητή

Αντώνης Παλόγος. «Να ξεκινάτε πάντα από το 1ο θέμα, που είναι το πιο εύκολο. Στο θέμα αυτό εξετάζεται μόνο η γνώση της θεωρίας», συμβουλεύει

O κ. Αντώνης Παλόγος είναι φυσικός – συγγραφέας, συντονιστής
βαθμολογητών και 20 χρόνια βαθμολογητής:

«H επίδοση ενός εξεταζόμενου εξαρτάται κατά 85% από την προετοιμασία του,
10-15% από την κατάσταση που βρίσκεται κατά τη διάρκεια της εξέτασης και 5-0%
από αστάθμητους παράγοντες. Από τα παραπάνω είναι προφανές ότι τα μυστικά της
επιτυχίας είναι 1ον η σωστή προετοιμασία και 2ον η ηρεμία και το καθαρό μυαλό
κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Οι μαθητές:

* Το πρωί ξυπνούν τουλάχιστον 2 ώρες πριν από την εξέταση, αφού ο εγκέφαλος
ξυπνά 1,5 -2 ώρες μετά το σώμα. H λήψη πρωινού είναι επιβεβλημένη, αφού ένας
εγκέφαλος που υπερλειτουργεί χρειάζεται αυξημένες ποσότητες γλυκόζης.

* Από τη στιγμή που οι μαθητές μπαίνουν στην αίθουσα εξέτασης μέχρι να πάρουν
τα θέματα περνά τουλάχιστον μία ώρα. Το χρονικό αυτό διάστημα είναι ιδιαίτερα
στρεσογόνο. Πρέπει να παραμείνουν ήρεμοι κουβεντιάζοντας μόνο ευχάριστα θέματα
και σκεπτόμενοι θετικά. Αν νιώθουν ότι τα έχουν ξεχάσει όλα να μην
πανικοβληθούν. Όταν δουν τα θέματα η μνήμη θα επανέλθει.

* Να ξεκινούν πάντα από το 1ο θέμα που είναι το πιο εύκολο. Στο θέμα αυτό
εξετάζεται μόνο η γνώση της θεωρίας.

* Να διαβάζουν προσεκτικά τα θέματα. Μόλις καταλάβουν τι ζητά ένα θέμα να το
διαβάσουν άλλες δύο φορές. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η παρανόηση μιας
ερώτησης ή ενός δεδομένου.

* Δεν διαγράφουν μια απάντηση αν δεν έχουν κάποια άλλη να την αντικαταστήσουν.

* Όταν τελειώσουν να κάνουν μια αντιστοίχηση ερώτησης – απάντησης.

Αν διαπιστώσουν ασάφεια σε κάποιο θέμα να μην περιμένουν τη διευκρίνιση. Να
συνεχίσουν με τις άλλες ερωτήσεις και να επανέλθουν αργότερα, γιατί η
διευκρίνιση θα έρθει τουλάχιστον μισή ώρα αργότερα. Ο βαθμολογητής μέσα από το
γραπτό προσπαθεί να διαγνώσει την προσωπικότητα του εξεταζομένου. Έτσι, ένα
γραπτό με καλή παρουσίαση συνοδευόμενο από σωστά σχήματα προδιαθέτει θετικά
τον βαθμολογητή».

Ο δεκάλογος της επιτυχίας

1. Ο μαθητής πρέπει να αποκτήσει κατ’ αρχήν απαραίτητες γνώσεις
Μαθηματικών. Για τη Φυσική Κατεύθυνσης πρέπει να έχει καλή γνώση
τριγωνομετρικών κύκλων, να έχει εξασκηθεί στις γραφικές παραστάσεις
συναρτήσεων και να εκτελεί πράξεις διανυσμάτων.

2. Να μελετήσει σε βάθος τη θεωρία του σχολικού βιβλίου. Να μάθει καλά τις
αποδείξεις των τύπων.

3. Να απαντήσει στις ερωτήσεις του βιβλίου και να λύσει τις ασκήσεις μέχρι
το αποτέλεσμα.

4. Να παρακολουθεί με προσοχή την παράδοση και ειδικά την εκτέλεση
πειραμάτων.

5. Αν στη διάρκεια της μελέτης έχει απορία, να ζητήσει οπωσδήποτε από τον
καθηγητή να του τη λύσει.

6. Να αποφύγει την κατηγοριοποίηση των ασκήσεων, γιατί θα τον κάνει να μη
μπορεί να αναπτύξει λύση αν στις εξετάσεις μπει πρωτότυπο θέμα

7. Να κάνει επαναλήψεις και να γράφει μόνος του διαγωνίσματα επιπέδου
εξετάσεων ώστε να εξοικειωθεί.

8. Στις εξετάσεις, να δίνει προσοχή στην ανάγνωση ώστε να μη γίνει λάθος
απροσεξίας.

9. Να γράψει πρώτα τα θέματα που ξέρει κι αν δεν μπορεί να απαντήσει σε ένα
ερώτημα να πάει στο επόμενο.

10. Να μην παραμελήσει τα σχήματα, γιατί βοηθούν στη λύση και λαμβάνονται
υπ’ όψη στη βαθμολόγηση.