Mπλόκο στα ψιλά γράμματα από την Tράπεζα της Eλλάδος

Φρένο θα βάζει στο εξής η Τράπεζα της Ελλάδος σε πρακτικές των τραπεζών που
θίγουν τα συμφέροντα των καταναλωτών, όπως τα ψιλά γράμματα στις δανειακές
συμβάσεις, οι παράνομες προμήθειες, οι παραπλανητικές διαφημίσεις, οι
«προσφορές» πιστωτικών καρτών.

Ήδη, η Τράπεζα διαμόρφωσε και έστειλε προς έγκριση στο υπουργείο Οικονομίας
σχέδιο νομοθετικής ρύθμισης, με το οποίο αναλαμβάνει πρόσθετες αρμοδιότητες
για να μπορεί να εκτελεί τα νέα αυτά καθήκοντά της. Το νομοσχέδιο παρουσιάζει
σήμερα κατ’ αποκλειστικότητα η «Οικονομία».

Μάλιστα, η πρωτοβουλία της αυτή οφείλεται στον ίδιο τον Πρωθυπουργό. Ο κ. K.
Σημίτης, μιλώντας στις 3 Νοεμβρίου στην εκδήλωση της Τράπεζας για τον εορτασμό
των 75 χρόνων της, είχε προαναγγείλει τις νέες αυτές ρυθμίσεις. Συγκεκριμένα,
είχε πει ότι ο καταναλωτής χρειάζεται προστασία στις συναλλαγές του με τις
τράπεζες γιατί δεν έχει τις ειδικές γνώσεις που απαιτούνται για να
αντιμετωπίσει τους πιθανούς κινδύνους. Τον ρόλο αυτό, είχε υποστηρίξει ο κ.
Σημίτης, πρέπει να παίξει η Τράπεζα της Ελλάδος.

Όχι μόνο εποπτεία

Ανταποκρινόμενη, λοιπόν, στην πρωθυπουργική αυτή πρόσκληση η διοίκηση της
Τράπεζας διαμόρφωσε το σχέδιο διάταξης νόμου, με το οποίο ουσιαστικά αλλάζει
κεφάλαιο στην ιστορία της. Κι αυτό γιατί φεύγει από το στενό περιθώριο της
εποπτείας του πιστωτικού συστήματος – για λόγους ασφάλειας του συστήματος –
και έρχεται κοντά στον πελάτη των τραπεζών, για του οποίου τα συμφέροντα θα
μεριμνά.

Στην πραγματικότητα, η Τράπεζα αποσπά αρμοδιότητες από το υπουργείο Ανάπτυξης,
που έχει σήμερα την υποχρέωση να φροντίζει για την προστασία του καταναλωτή,
αλλά δεν έχει «την απαιτούμενη εμπειρία και την αντίστοιχη εξειδίκευση» στον
χρηματοπιστωτικό τομέα.

Επίσης, αναλαμβάνει την υποχρέωση να μεταφέρει στην ελληνική πραγματικότητα
μία σειρά από κοινοτικές Οδηγίες, που ρυθμίζουν σχετικά θέματα, όπως οι
μέθοδοι καθορισμού των επιτοκίων.

Μάλιστα, για να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την εξουσία της και τον ρόλο της
ως προστάτη των συμφερόντων του καταναλωτή, η Τράπεζα θα έχει το δικαίωμα να
επιβάλει και κυρώσεις σε όσους παραβαίνουν τις διατάξεις της.

Πλαίσιο αρμοδιοτήτων

Το σχέδιο νομοθετικής ρύθμισης που παρέλαβε ο κ. Νίκος Χριστοδουλάκης την
περασμένη εβδομάδα δεν προτείνει συγκεκριμένα μέτρα για την προστασία του
καταναλωτή στις επιμέρους συναλλαγές του με την Τράπεζα. Αυτό θα γίνει στη
συνέχεια με εξειδικευμένες Πράξεις Διοικητού της Τράπεζας. Το σχέδιο ορίζει το
πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, πάνω στο οποίο θα κινηθεί στη συνέχεια ο
διοικητής για τα συγκεκριμένα μέτρα.

Εξέταση καταγγελιών

Βεβαίως, η Τράπεζα διευκρινίζει ότι θα συνεκτιμά, σε κάθε περίπτωση, «την
πολιτική ελεύθερης διαμόρφωσης από τα πιστωτικά ιδρύματα και τα λοιπά
εποπτευόμενα ιδρύματα των επιτοκίων και των προμηθειών».

H Τράπεζα εκτιμά ότι χάρη στις νέες αυτές αρμοδιότητές της θα περιοριστεί η
ανάγκη προσφυγής στα δικαστήρια.

H ίδια αναλαμβάνει να εξετάζει κάθε καταγγελία που της γνωστοποιείται σε
προθεσμία τριών μηνών.

Διευκρινίζει, πάντως, ότι δεν αναλαμβάνει ρόλο «εξωδικαστικής επίλυσης
διαφορών», ούτε θα έχει την αρμοδιότητα να επιβάλει στις τράπεζες την
οικονομική αποζημίωση των πελατών τους, σε περίπτωση που συντρέχει τέτοιο
θέμα. Αυτό είναι και θα παραμείνει στην αρμοδιότητα των δικαστηρίων.

Δικαίωμα να θέτει κανόνες σε έξι τομείς

Σύμφωνα με το περιεχόμενο που έχει αυτή τη στιγμή το σχέδιο (το οποίο
ενδέχεται να τροποποιηθεί ελαφρώς από το υπουργείο Οικονομίας, στη συνέχεια),
η Τράπεζα θα έχει το δικαίωμα να θέτει κανόνες στα εξής θέματα:

1. Συμβάσεις δανείων και καταθέσεων: Θα μεριμνά για τη διαφάνεια των
συναλλαγών και ιδίως για την ενημέρωση των καταναλωτών τόσο πριν από τη σύναψη
των συμβάσεων όσο και μετά. Με αυτό τον τρόπο η τράπεζα θέλει να εξαλείψει το
φαινόμενο των «ψιλών γραμμάτων» των συμβάσεων, που φέρνουν προ δυσάρεστων
εκπλήξεων πολλούς καταναλωτές. Οι συμβάσεις πρέπει να είναι καθαρές και
κατανοητές στους πελάτες.

2. Επιτόκια: Θα καθορίζει τη μέθοδο προσδιορισμού τους (π.χ. με βάση το
ημερολογιακό ή το εμπορικό έτος).

3. Προμήθειες: Θα μεριμνά ώστε να είναι εύλογες, ανάλογα π.χ. με τη
φύση της συναλλαγής, το μέσο πραγματοποίησής της, το ύψος του υπολοίπου κ.ά.

4. Πιστωτικές κάρτες: Θα καθορίσει όρους για τις απρόσκλητες προσφορές
καρτών είτε μέσω τηλεφώνου είτε με άλλο τρόπο.

5. Διαφήμιση: Θα φροντίσει ώστε να αποτρέπεται η προβολή ελκυστικών
όρων χωρίς να εξηγούνται ταυτόχρονα και οι προϋποθέσεις και οι όροι ισχύος
τους, πράγμα που μπορεί να οδηγήσει σε ελλιπείς ή παραπλανητικές εντυπώσεις ως
προς το διαφημιζόμενο τραπεζικό προϊόν.

Σε περιπτώσεις ελλιπούς ή παραπλανητικής ενημέρωσης η Τράπεζα θα μπορεί να
επιβάλει τροποποιήσεις του περιεχομένου της διαφήμισης και αν δεν
συμμορφώνεται ο διαφημιζόμενος, θα μπορεί ακόμη και να αναστέλει προσωρινά τη
δημοσίευση ή τη μετάδοση της διαφήμισης.

6. Καθυστερούμενες οφειλές: Θα προσδιορίζει τους όρους και τις
προϋποθέσεις ενεργοποίησης των ρυθμίσεων που προβλέπονται για την είσπραξη των
καθυστερούμενων οφειλών.