Eντατικές στην… Εντατική

Τραγικές ελλείψεις σε εξειδικευμένο νοσηλευτικό προσωπικό αποκαλύπτει η
πρώτη μελέτη που γίνεται στη χώρα μας για τη στελέχωση των καρδιολογικών και
καρδιοχειρουργικών εντατικών μονάδων.

Από τις 32 μονάδες που συμπεριλαμβάνονται στη μελέτη, η ικανοποιητική
στελέχωση (να αντιστοιχεί δηλαδή ένας νοσηλευτής για έναν ή δύο ασθενείς)
περιορίζεται το πρωί σε 20 μονάδες, το απόγευμα σε 7 και το βράδυ μόλις σε 5.
Αντιθέτως, 3 μονάδες το πρωί, 9 το απόγευμα και 11 το βράδυ λειτουργούν με
επικίνδυνα χαμηλό αριθμό νοσηλευτών (σε κάθε έναν αντιστοιχούν από τέσσερις
έως επτά ασθενείς).

«Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι περίπου η μία στις τρεις μονάδες παρουσιάζει
σοβαρό πρόβλημα νοσηλευτικής στελέχωσης», λέει ο ερευνητής Αναστάσιος
Μερκούρης, διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών και υπεύθυνος Νοσηλευτικής
Εκπαίδευσης στο Νοσοκομείο Ευαγγελισμός. «Σύμφωνα με τις διεθνείς προδιαγραφές
για τις εντατικές μονάδες, κάθε νοσηλευτής πρέπει στη βάρδια του να φροντίζει
2 έως 4 ασθενείς, αναλόγως με τη βαρύτητα των περιστατικών. Οι χαμηλότερες από
αυτές αναλογίες θεωρούνται επισφαλείς, επειδή διεθνείς μελέτες τις έχουν
συσχετίσει με ανεπαρκή παροχή νοσηλευτικής φροντίδας λόγω υπερβολικού φόρτου
εργασίας, με τον αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών στους ασθενείς και αδυναμία σωστής
αντιμετώπισης μιας επείγουσας κατάστασης».

«Οι τεράστιες ελλείψεις των δημόσιων νοσοκομείων σε νοσηλευτικό προσωπικό
έχουν πλήξει και τις μονάδες», λέει η κυρία Γεωργία Τριανταφύλλου, προϊσταμένη
της Καρδιολογικής Μονάδας του Ιπποκρατείου Νοσοκομείου Αθηνών και αντιπρόεδρος
του Πανελληνίου Καρδιολογικού Νοσηλευτικού Τομέα, στελέχη του οποίου
συμμετείχαν στη διεξαγωγή της μελέτης. «Πριν από δέκα χρόνια, η δική μας
μονάδα, που διαθέτει 14 κρεβάτια, λειτουργούσε με 28 νοσηλεύτριες και σήμερα –
ύστερα από συνταξιοδοτήσεις, αποσπάσεις και μεταθέσεις που δεν συνοδεύτηκαν
από αντίστοιχες προσλήψεις – έχει μόλις 15, αλλά λειτουργεί με 14, διότι η μία
έχει άδεια εγκυμοσύνης και θα επιστρέψει έπειτα από περίπου δύο χρόνια».

2.000 νοσηλείες τον χρόνο

Επακόλουθο αυτής της έλλειψης είναι «να καλύπτεται η πρωινή βάρδια με τρεις
νοσηλεύτριες και η απογευματινή και η βραδινή με δύο ή κάθε μία», προσθέτει.
«Και αυτό, τη στιγμή που θα έπρεπε να έχουμε 45 νοσηλεύτριες. Σημειώστε δε,
ότι κάνουμε σχεδόν 2.000 νοσηλείες τον χρόνο, καθώς και ότι οι μισές
νοσηλεύτριές μας είναι βοηθοί, αλλά δουλεύουν εδώ 16-17 χρόνια η κάθε μία,
οπότε μπορούν με απόλυτη εμπιστοσύνη να βγάζουν τις βάρδιες. Τι θα κάναμε,
όμως, αν ήταν νέες, άπειρες συνάδελφοι;».

«Αυτήν τη στιγμή, η έλλειψη νοσηλευτικού προσωπικού αποτελεί το οξύτερο
πρόβλημα στις Μονάδες», τονίζει ο καρδιολόγος κ. Ελευθέριος Τσιάμης, υπεύθυνος
της Καρδιολογικής Μονάδας του Ιπποκρατείου. «Οι νοσηλεύτριες των μονάδων
κάνουν τα πάντα, από το πλύσιμο των ασθενών μέχρι τη νοσηλεία και την ανάνηψη.
Πιστέψτε με, δεν υπερβάλλω: οι νοσηλεύτριες είναι οι ήρωες των Μονάδων και του
συστήματος ολόκληρου».

ΕΛΛΕΙΜΜΑ KAI ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Μαθαίνουν στην… πράξη

H ανεπαρκής στελέχωση δεν αποτελεί το μοναδικό πρόβλημα των
καρδιολογικών και καρδιοχειρουργικών μονάδων της χώρας.

Σημαντικές ελλείψεις παρατηρούνται και στην εκπαίδευση του νοσηλευτικού
προσωπικού, το οποίο «σύμφωνα με τις διεθνείς προδιαγραφές αλλά και τη σχετική
διακήρυξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, που έχει υπογράψει η χώρα μας από
το 2001, θα έπρεπε να είναι Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης», κατά την κυρία
Χρυσούλα Λεμονίδου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Νοσηλευτικής στο Τμήμα
Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και συντονίστρια της μελέτης. «Και αυτό,
διότι μελέτες έχουν δείξει πως όσο υψηλότερη είναι η εκπαίδευση των νοσηλευτών
τόσο χαμηλότερη είναι η νοσηρότητα και η θνησιμότητα στα νοσοκομεία».

Υπερτερούν οι βοηθοί

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, μόνον 12 από τις 32 μονάδες (εννέα σε
Αθήνα – Θεσσαλονίκη και τρεις στην υπόλοιπη Ελλάδα) διαθέτουν αποκλειστικά
νοσηλευτές Ανώτατης Εκπαίδευσης. Σε εννέα μονάδες υπερτερούν οι βοηθοί
νοσηλευτές (είναι απόφοιτοι IEK ή TEE), οι οποίοι κατ’ ανάγκην εργάζονται ως
νοσηλευτές Ανώτατης Εκπαίδευσης, κάνοντας από απινίδωση και καρδιοπνευμονική
ανάνηψη έως εξωτερική προσαρμογή βηματοδότη.

Επιπλέον, μόνον το 34% των νοσηλευτών στις μονάδες της Αθήνας και της
Θεσσαλονίκης και το 24,6% των νοσηλευτών στις μονάδες της υπόλοιπης χώρας
είχαν κάνει ειδική εκπαίδευση (πάνω από 40 ώρες μετά τις βασικές σπουδές) στη
φροντίδα καρδιολογικών ασθενών. Από τους υπόλοιπους νοσηλευτές, το 42% έκανε
την απαιτούμενη εκπαίδευση αφού άρχισε να εργάζεται στη μονάδα.

Όσον αφορά τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση του νοσηλευτικού προσωπικού, σε διάστημα
ενός έτους εκπαιδευτικές άδειες για παρακολούθηση σεμιναρίων είχε πάρει μία
στις τρεις νοσηλεύτριες, αλλά όχι από όλες τις μονάδες: σε 14 καμία
νοσηλεύτρια δεν είχε πάρει τέτοιου είδους άδεια.