γιατί… λέμε «Tι του χρωστώ, την τσόχα ή τα ραφτικά»;

Το 1860 στην Πόλη υπήρχε ένας πολύ γνωστός Εβραίος ράφτης, ο Σολομών Μπενσόν,
ο οποίος έραβε τα ρούχα του Σουλτάνου και των ανθρώπων του παλατιού. Επόμενο
ήταν να τρέχουν σ’ εκείνον όλοι οι πλούσιου Τούρκοι και οι χριστιανοί. Κάποτε
τον επισκέφθηκε κι ένας πλούσιος Χιώτης, ο Νικολάκης Τζαννής για να του ράψει
ένα γιλέκο της εποχής με ολομέταξη τσόχα. Ο Εβραίος. που τον είδε…
καλούτσικο, θέλησε να τον εκμεταλλευτεί. Του πήρε λοιπόν τα μέτρα για το
γιλέκο και του είπε να περάσει σε μία εβδομάδα από το μαγαζί του. Ο Τζαννής
όμως έπρεπε να φύγει την επόμενη ημέρα για τη Χίο και βιαζόταν. Ο Μπενσόν του
υποσχέθηκε ότι θα του έστελνε το γιλέκο στο καράβι προτού ξεκινήσει. Μάταια
όμως την επομένη το πρωί ο αγαθός Χιώτης περίμενε το γιλέκο του. Λίγο προτού
το καράβι ανοίξει πανιά, έφθασε ένα παιδί και του έδωσε ένα γράμμα από τον
Εβραίο. Ο πονηρός ράφτης τού ζητούσε να του πληρώσει όχι τα ραφτικά, αλλά
την… τσόχα. «Βρε εσύ, είπε τότε στον υπάλληλο, την τσόχα του χρωστώ ή τα
ραφτικά»; «E, αφού χρωστάς και τα ραφτικά, πλήρωσέ τα»! του απάντησε εκείνος.
Ο Τζαννής κατάλαβε ότι δεν θα τα έβγαζε πέρα και τα πλήρωσε δίχως να πάρει το
γιλέκο. Από τότε – σύμφωνα με όσα αναφέρει ο συγγραφέας και δημοσιογράφος
Τάκης Νατσούλης στο βιβλίο του «Λέξεις και Φράσεις Παροιμιώδεις» (Εκδόσεις
Σμυρνιωτάκης) – έμεινε η φράση «την τσόχα ή τα ραφτικά».