γιατί… … λέμε ορισμένους άνδρες «μόρτες»;

Στα χρόνια του Κριμαϊκού πολέμου (1854-1857) έπεσε επιδημία χολέρας στην
Αθήνα. H συνοικία του Ψυρή είχε το θλιβερό προνόμιο της υψηλότερης
θνησιμότητας στην πρωτεύουσα. H χολέρα άφηνε πίσω της δεκάδες νεκρούς
ημερησίως, που πολλές φορές η φρίκη του θανάτου τους έβρισκε στους δρόμους της
άλλοτε λαμπερής συνοικίας Ψυρή, η οποία μετά την απελευθέρωση κατάντησε
φτωχογειτονιά των «ξωτάρηδων» και των περιθωριακών τύπων, που αρχικά
δημιούργησε η βαυαροκρατία και στη συνέχεια η αμείλικτη κοινωνία της
πρωτεύουσας.

Άνεργοι όντας, στα χρόνια εκείνα της επιδημίας, για να εξασφαλίσουν τα προς το
ζην ανέλαβαν χρέη νεκροθαφτών. Και μετονομάστηκαν σε μόρτες από τη γαλλική
λέξη «mort» που σημαίνει θάνατος, αναφέρει στο βιβλίο «Ψυρή, η γειτονιά των
ηρώων» η Άρτεμις Σκουμπουρδή (Εκδ. Πατάκη). Οι μόρτες μετέφεραν με κάρα τα
άψυχα κορμιά και τα έθαβαν σε ομαδικούς τάφους. Σε ένα τέτοιο είχαν φορτώσει
κι έναν μεθυσμένο που τον μάζεψαν αναίσθητο. Με τα τραντάγματα του κάρου στον
χωματόδρομο εκείνος συνήλθε και σηκώθηκε. Οι μόρτες τρόμαξαν και τό ‘βαλαν στα
πόδια, νομίζοντας πως βρικολάκιασε. Κάπως έτσι η έννοια του μόρτη εξέφραζε τον
τολμηρό, τον θαρραλέο, αλλά και τον ψευτοπαλληκαρά, φτάνοντας μέχρι τις ημέρες μας.