KΟKΟ ΣANEΛ – IΓKΟP ΣTPABINΣKI Έρωτας με άρωμα και νότες
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
 |
|
H Κοκό Σανέλ και ο Ιγκόρ Στραβίνσκι είχαν ένα σύντομο αλλά παθιασμένο |
Οι ζωές του Ρώσου συνθέτη και της Γαλλίδας μοδίστρας συναντήθηκαν για ένα
σύντομο, αλλά καθοριστικό, για τη δημιουργικότητά τους διάστημα. Πρόσφυγας και
πένης ο συνθέτης της «Ιεροτελεστίας της άνοιξης» βρίσκει καταφύγιο στο Παρίσι
του 1920 και συμπαράσταση από τον φίλο του Ντιαγκίλεφ, ιμπρεσάριο των Ρωσικών
Μπαλέτων. Το ίδιο διάστημα η Γκαμπριέλ Σανέλ έχει ήδη ξεκινήσει τη φημισμένη
της πορεία στη γαλλική μόδα, με το δικό της ατελιέ στην οδό Καμπόν και τις
συναναστροφές της με ανθρώπους της τέχνης, προκειμένου να ξεφύγει από τον
κόσμο του εμπορίου και να αναδειχθεί σε προστάτιδα των τεχνών.
Έτσι, η γνωριμία τους στο σπίτι του Ντιαγκίλεφ έγινε η αρχή της σχέσης τους,
την οποία υπερτονίζει το βιβλίο του Κρις Γκρίνχαλτζ, ενός αναγνωρισμένου
ποιητή, στην πρώτη του μυθιστορηματική απόπειρα. H επίσημη βιογράφος τής
Σανέλ, Εντμόντ Σαρλ-Ρου, αναφέρει ότι η Κοκό επέμενε ότι η ίδια και ο
Στραβίνσκι υπήρξαν εραστές. Από την πλευρά του συνθέτη η σχέση τους
παρουσιάζεται με επιφυλάξεις από τον Ρόμπερτ Κραφτ στις «Συζητήσεις». Όμως οι
«Συζητήσεις» του Στραβίνσκι με τον μαέστρο Ρόμπερτ Κραφτ αμφισβητούνται για τη
γνησιότητά τους. Γι’ αυτό και υπάρχει μία χρονική αντίφαση σε σχέση με την
αναχώρηση του Στραβίνσκι από το Παρίσι για το Μπιαρίτζ, όπου σε άλλο σημείο
λέει ότι το ανέβαλε για να είναι με την ερωμένη του Βέρα Σουντέικινα – τον
αληθινό έρωτα της ζωής του – την οποία και παντρεύτηκε το 1940, μετά τον
θάνατο της πρώτης συζύγου του, Καταρίνας.
H Κοκό Σανέλ όμως δεν εμποδίστηκε από το γεγονός ότι ο Ίγκορ ήταν παντρεμένος
με τέσσερα παιδιά όταν τον προσκάλεσε στην εξοχική της βίλα στο Γκαρς για να
τον φιλοξενήσει μαζί με την οικογένειά του το καλοκαίρι του 1920. Ο δημιουργός
δέχεται, η οικογένεια εμφανίζεται στη βίλα Μπελ Ρεσπίρο και τα αληθινά
γεγονότα της ζωής τους δημιουργούν την ατμόσφαιρα για το ειδύλλιο που, κατά
την άποψη του Γκρίνχαλτζ, προκαλεί η Κοκό.
«Ο Ίγκορ είναι μαγεμένος· η Κοκό του προσφέρει σαρκική ηδονή, το είδος
εκείνο που δεν έχει ποτέ ξανά βιώσει. Εδώ το πάθος του είναι απρόσκοπτο,
ανεμπόδιστο από τους μικροαστικούς δισταγμούς και τους ηθικούς ενδοιασμούς.
Ένα πάθος που στην ευθύτητά του πλησιάζει τη χυδαιότητα. Ο Ίγκορ εκπλήσσεται
από τη σεξουαλικότητα και την αυτοπεποίθηση της Κοκό, την προθυμία της να
πειραματιστεί και αναρωτιέται αν τον βρίσκει ερωτικά αφελή. Μαζί της ο Ίγκορ
βιώνει για πρώτη φορά στη ζωή του έναν αμοιβαίο ενθουσιασμό, μία απολαυστική,
ακατέργαστη και πρωτόγονη ηδονή. Απαλλαγμένος από κάθε ίχνος ντροπής, νιώθει
ελεύθερος να αυτοσχεδιάσει».
Σανέλ Νο 5 και μυστικές συναντήσεις
Ο ποιητής-συγγραφέας ακολουθεί τους πρωταγωνιστές του στα επόμενα βήματα
δημιουργίας τους. Στο πρώτο ραντεβού της Σανέλ με τον αρωματοποιό Ερνέστ Μπο
και στη γέννηση του πρώτου της αρώματος, Νο 5. Στην ολοκλήρωση των «Συμφωνιών
Πνευστών Οργάνων» του Στραβίνσκι. Στις μυστικές συναντήσεις τους στα
διαλείμματα της δημιουργικότητάς τους που «μοιάζουν με δύο κλαρινέτα που
παίζουν ταυτόχρονα σε δύο εντελώς διαφορετικά κλειδιά».
Οι νότες της μουσικής του Στραβίνσκι έρχονται σε αντιπαράθεση με τις νότες του
αρώματος της Σανέλ. Ακριβώς όπως και οι δύο εραστές στις στιγμές της
σύγκρουσής τους για τη στιγμή της αποκάλυψης της σχέσης τους στην ασθενή
σύζυγο. Εκείνος διστάζει να πει την αλήθεια. H Κοκό ωστόσο έχει ήδη αποφασίσει
να χορηγήσει την αναβίωση της «Ιεροτελεστίας της Άνοιξης» με 300.000 φράγκα
στέλνοντας τα χρήματα ανώνυμα στον Ντιαγκίλεφ. Κι έτσι να δώσει στον
Στραβίνσκι τη δεύτερη ευκαιρία να παρουσιάσει στο Παρίσι το προκλητικό έργο
του με το οποίο έθεσε το στίγμα της νέας μουσικής του 20ού αιώνα.
H Ιεροτελεστία της πρόκλησης
Το ειδύλλιό τους δεν έτμησε τις τροχιές τους. Ο ποιητής σεβάστηκε την
αλήθεια των γεγονότων και έβαλε στο προσκήνιο της Μπελ Ρεσπίρο και της οδού
Καμπόν και τους υπόλοιπους πρωταγωνιστές. Κράτησε όμως για φινάλε τη
συναισθηματική φόρτιση του Ίγκορ στην πρόβα της αναθεωρημένης «Ιεροτελεστίας»:
«Βλέπει τα χρώματα που οι νότες φτιάχνουν μέσα στο μυαλό του. Ακούει τις
γνώριμες σολ και λα ματζόρε συγχορδίες να γλιστρούν η μία πάνω στην άλλη.
Καθώς συνεχίζει, η μουσική εμφανίζει ως διά μαγείας εικόνες από την αναθεώρησή
της. Φαντάζεται τον εαυτό του μπροστά από το πιάνο στην Μπελ Ρεσπίρο με τις
πένες του και τα χειρόγραφά του πάνω από τα πλήκτρα. Και μετά, απρόσκλητη,
έρχεται η ανάμνηση της ίδιας της Κοκό και τα χαρακτηριστικά της παίρνουν σάρκα
και οστά από τους ρυθμούς. Ώς τώρα, πάντα έβλεπε τη μουσική σαν κάτι απόλυτο,
σαν μία ουσία που δεν αντιπροσωπεύει τίποτε άλλο εκτός από τον εαυτό της.
Έχοντας αντισταθεί στην εκφραστική ποιότητα της δουλειάς του για τόσο πολύ
καιρό, βρίσκεται σε μία κατάσταση όπου κατακλύζεται από τις εικόνες και τις
αναμνήσεις που η μουσική του φέρνει στον νου. Οι αναμνήσεις είναι οξείες και
ακριβείς και το αίσθημα της απώλειας όλο και πιο δυσάρεστο. Νιώθει τη λύπη να
κρέμεται πάνω του σαν φορτίο.
Ο πρώτος βιολιστής είναι ο μόνος μάρτυρας. Βλέπει το δάκρυ που αναβλύζει
από το μάτι του μαέστρου. Ο Ίγκορ το νιώθει να ξεχειλίζει, αποστάζοντας για
μία στιγμή τους μήνες που πέρασε στην Γκαρς. Έπειτα το δάκρυ, ήδη διογκωμένο,
σπάει – και μαζί με αυτό η μνήμη της σχέσης τους θρυμματίζεται ανεπανόρθωτα σε
χίλια κομμάτια».
INFO
Κρις Γκρίνχαλτζ, «Κοκό και Ίγκορ», εκδ. Εμπειρία Εκδοτική, σελ. 320.
Google news
