Eνστάσεις

H ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ: Αδιαφορία. Πέρασαν επτά ημέρες από τη
δημοσιοποίηση του προβλήματος του Ιμπραχίμ Μοχαμάντ Αλίσα, ο οποίος έμεινε
παράλυτος πέφτοντας από σκαλωσιά λόγω ελλείψεως μέτρων ασφαλείας στο Ολυμπιακό
Χωριό και ούτε το «2004» ούτε το υπουργείο Εργασίας έδειξαν να ενδιαφέρονται.
Ίσως επειδή πιστεύουν ότι η υπόθεση θα ξεχαστεί… Αμ δε…

Η ελληνοαλβανική χίμαιρα

H ιστορία έπαιξε στη Χιμάρα ένα άσχημο παιχνίδι ήδη από τη γέννησή της
(οφείλει το όνομά της στην αρχαιοελληνική πόλη Χίμαιρα). Από τότε μέχρι σήμερα
οι Χιμαριώτες βρίσκονται συχνά σε μία ιδιότυπη «εμπόλεμη» κατάσταση που όμοιά
της δύσκολα θα συναντήσει κανείς ακόμη και στη νεώτερη βαλκανική ιστορία!

ΈΝΑ μικρό κομμάτι γης, ιδιαίτερου φυσικού κάλλους (το τουριστικό φιλέτο της
σημερινής Αλβανίας) λίγα χιλιόμετρα βόρεια των Αγίων Σαράντα, σχεδόν απέναντι
από την Κέρκυρα στα γαλαζοπράσινα φιόρδ της Αδριατικής, που κατοικείται από
έναν συμπαγή ελληνικό πληθυσμό (περίπου 10.000) στον οποίο όμως ουδέποτε
αναγνωρίσθηκε το δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού του. Βλέπετε, η Χιμάρα εξαιρέθηκε
από τη μειονοτική ζώνη των 99 ελληνικών χωριών του σύγχρονου αλβανικού κράτους
με αποτέλεσμα να μην τους αναγνωρίζονται βασικά δικαιώματα (παιδεία, έκφραση,
Τύπος). Αυτή τη φορά φαίνεται πως το ποτήρι ξεχείλισε σε τέτοιο βαθμό, ώστε να
επανακαθορίζονται οι (πάντα καχύποπτες) ελληνοαλβανικές σχέσεις.

Το μεγάλο πρόβλημα…

Οι αθλιότητες της βίας και της νοθείας στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές δεν
ήταν ούτε οι πρώτες ούτε και θα είναι οι τελευταίες. Οι Αλβανοί έχουν ανάγκη
να δείξουν πως η περιοχή δεν είναι μειονοτική και θα προσπαθήσουν να
επαναλάβουν το πραξικόπημα του 2000, όταν πάλι οι δημοτικές εκλογές βάφτηκαν
στο αίμα και τελικά οι σοσιαλιστές του Φάτος Νάνο διόρισαν δικό τους δήμαρχο.
Το πρόβλημα δεν είναι απλό. Οι Αλβανοί φοβούνται πως η ντε γιούρε αναγνώριση
της Χιμάρας ως μειονοτικής περιοχής θα χωρίσει στην ουσία την Αλβανία στα δύο
(φαναταστείτε τη νοητή γραμμή από τη Χιμάρα στην Κορυτσά), με το κεντρικό και
νότιο τμήμα της χώρας ευάλωτο σε πιθανές ελληνικές διεκδικήσεις. Θεωρούν την
περιοχή «πρωτεύουσα της Λαμπουριάς», ήτοι των μουσουλμάνων Τόσκηδων, τού ενός
από τα δύο αλβανικά φύλα που επέβαλε τη δική του γραπτή γλώσσα στη σύγχρονη
Αλβανία και από το οποίο προέρχεται και ο Νάνο (το άλλο είναι οι Γκέγκηδες,
απ’ όπου κατάγεται ο Μπερίσα). Από την άλλη πλευρά οι Έλληνες προσπαθούν να
αποδείξουν ότι όλα αυτά ανήκουν σε περασμένες εποχές και ίσως γι’ αυτό ο κ.
Γιώργος Παπανδρέου δεν έθεσε το ζήτημα σε διμερή βάση, αλλά στην Ευρωπαϊκή
Ένωση στις Βρυξέλλες. Δεν υπάρχει δηλαδή εθνικό ζήτημα (με την έννοια της
διεκδίκησης) αλλά περισσότερο ανθρωπιστικό. Μια μειονότητα (που τυγχάνει
ελληνική) δεν αναγνωρίζεται μέσα σε ένα σύγχρονο κράτος (του οποίου τα σύνορα
δεν αμφισβητούνται).

…και ένα μικρότερο

Όταν οι πρώτοι Χιμαριώτες που ήρθαν στην Ελλάδα για να δουλέψουν ξαναγύρισαν
πρόσφατα στη Χιμάρα, ανακάλυψαν ότι η περιοχή τους είχε γίνει στόχος
καταπατητών με κυβερνητική προτροπή ώστε να αλλοιωθεί δημογραφικά αλλά και να
οικειοποιηθούν την τουριστική αξιοποίηση. Ο λόφος του Τσακού που δεσπόζει στην
παραθαλάσσια περιοχή και ανήκε στην Ορθόδοξη Εκκλησία οικοπεδοποιήθηκε και
δόθηκαν άδειες οικοδόμησης από τον διορισμένο δήμαρχο σε Αλβανούς μέτοικους.
Το σούσουρο δεν άργησε να μετεξελιχθεί σε οργή. Άλλωστε, απ’ όλες τις περιοχές
της Αλβανίας μόνο στη Χιμάρα δεν έχουν αποδοθεί οι ιδιοκτησίες που είχαν
δεσμευτεί επί Χότζα. Και ενώ ο σχετικός νόμος υπάρχει από το 1992, οι ντόπιοι
βλέπουν και να μην παίρνουν πίσω τις περιουσίες τους αλλά και πολλές από
αυτές, κυρίως οι παραθαλάσσιες, να επιστρέφονται σε… Αλβανούς από τον
Αυλώνα! Μάλιστα, δυο χρόνια πριν, είχαν προηγηθεί επιλεκτικές κατεδαφίσεις σε
σπίτια και επιχειρήσεις ντόπιων!

Καραμπόλες…

Ο Βασίλης Μπολάνος από την πλευρά των μειονοτικών και ο Γκέρκι Γκόρος από την
πλευρά των σοσιαλιστών (πρόσφατα άλλαξε το όνομά του σε Γιώργος, πρώην
αξιωματικός του στρατού) κοντραρίστηκαν στις εκλογές. Τον Μπολάνο (προέρχεται
από τη μεγαλύτερη οικογένεια της Χιμάρας) στήριξαν το μειονοτικό κόμμα (πρώην
Ομόνοια) και το δημοκρατικό κόμμα του Μπερίσα. Αλλά στην αλβανική Βουλή οι
μειονοτικοί συμμετέχουν στον κυβερνητικό συνασπισμό των σοσιαλιστών υπό τον
Νάνο!

Το πολιτικό τοπίο λοιπόν είναι εξαιρετικά θολό και κατά καιρούς γίνεται
επικίνδυνο, ιδίως όταν εθνικιστικά στοιχεία και από την Ελλάδα και από την
Αλβανία δρούσαν μέχρι πρόσφατα στη Χιμάρα. Μέχρι και το 1999-2000 ελληνικά
ακροδεξιά σταγονίδια προκαλούσαν τους Αλβανούς. Ακολούθησε η αντίδραση, με
κορύφωση τα πρόσφατα επεισόδια, με οπλισμένους Αλβανούς παρακρατικούς να
παρελαύνουν και να τρομοκρατούν στη Χιμάρα και στα γύρω χωριά (φωτό).