TPITH AΠOΨH H λογοκρισία είναι πάντα απεχθής

H δική μου γενιά μεγάλωσε μέσα σε μια πρωτοφανή (για τα ελληνικά χρονικά)
ελευθερία. Τα αγαθά της τα γευτήκαμε με το παραπάνω και στη ζωή και στην
τέχνη. Αλλά αντί να προστατεύσουμε τα κεκτημένα και να τα παραδώσουμε στους
νεώτερους βλέπω με τρόμο κάτι συμπαθέστατους πενηντάρηδες του Ραδιοτηλεοπτικού
Συμβουλίου να βάζουν τη λογοκρισία (τον μεγαλύτερο εχθρό της ελευθερίας) στη
ζωή μας μέσα από την τηλεόραση. Και αφού το κάνουν επιβάλλοντας τσουχτερά
πρόστιμα, εξοντωτικές μετακινήσεις και υποκριτικές παρατηρήσεις, βγαίνουν σαν
τα σαλιγκάρια μετά την βροχή (των αντιδράσεων) στα τηλεοπτικά παράθυρα για να
διαχωρίσουν τη θέση τους: όχι, δεν ήμουν εγώ. Όχι, εγώ άλλο είπα. Όχι, εγώ δεν
το έκανα. Και κανείς δεν έκανε το ένα και μόνο. Να παραιτηθεί.

Γιατί όταν λογοκρίνεται ένα κείμενο, μία ταινία, ένα τραγούδι, μία βλακώδης
τηλεοπτική εκπομπή αν θέλετε, δεν έχει λίγο ή πολύ. Είναι αυτή καθαυτή η
έννοια της λογοκρισίας που είναι απεχθής. Ή συμφωνείς λοιπόν και ως
αντιπρόσωπος του «καλού» παίρνεις το κρεβάτι του Προκρούστη, το τσεκούρι και
αρχίζεις (κακομοίρη μου τι σε περιμένει στο τέλος να ήξερες…), ή διαφωνείς,
παίρνεις το καπελάκι σου και φεύγεις. Γιατί δεν έχει σημασία πόσο κομψά ή
διακριτικά ή πολιτισμένα λογοκρίνεις. Όταν αντιδράς με συμβολικό πρόστιμο στις
«τηλεοπτικές χυδαιότητες» είσαι πολύ κοντά σε αυτόν που καίει βιβλία ή σ’
αυτόν που βασανίζει τον διαφορετικό.

Ποιος όμως θα μας φυλάξει από τους φύλακες; Ποιος ξέρει τι κρύβει εκείνο το
ωραίο καστανό μάτι στο βάθος του. Τι κόμπλεξ, τι εκδικητικότητα… Και εκείνο
το μουστάκι τι έχει γλείψει ενοχικά. Και εκείνο το μαντίλι – εσάρπα που πέφτει
στους ώμους ανέμελα, τι βρόγχος θα γίνει στο ασυμβίβαστο. Κι εκείνη η ασημένια
καρφίτσα πως θα καρφίτσωσε για πάντα τον διάβολο σαν πεταλούδα πάνω σε μπεζ
καφέ φόντο. Όλοι αυτοί οι τραγικοί φύλακες του «καλού» σε ένα κόσμο που το
«καλό» πια έχασε την ταυτότητά του και την εξουσία του (ευτυχώς) καταλήγουν
θεραπαινίδες του μετρίου και του ανώδυνου.

Τέλος πάντων, αν υπάρχει δικαιοσύνη πρέπει όσοι διέπραξαν την ύβριν της
λογοκρισίας έτσι για πρώτη φορά προς παραδειγματισμό να καταβάλουν πρόστιμο
15.000 ευρώ ο καθένας (δεν τους κόβω και για πολύ πλούσιους) και τα χρήματα να
πάνε υπέρ των απόρων της τηλεοράσεως.

Ας έρθουμε τώρα στο φιλί! Ίσως είμαι ο μοναδικός Έλληνας που δεν το είδε, όχι
γιατί δεν βλέπω τηλεόραση αλλά γιατί τον καιρό που προβλήθηκε έτυχε να είμαι
μπλεγμένος σε εικαστικά με μια έκθεση. Ούτε τους «Στάβλους της Εριέττας Ζαΐμη»
δεν έβλεπα. Αλλά τι χρειάζεται να το έχει δει κανείς; Αυτό πήρε τις διαστάσεις
του θαύματος της Παναγίας της Φατίμα. Και να μην το είχαν δει, το είδαν όλοι.
Δύο νέοι φιλήθηκαν. Νέοι και νόστιμοι. Θυμάμαι έναν καλό σοφό φίλο που μου
έλεγε με καημό: «Τι τα θες, η ομοφυλοφιλία είναι ένα σπορ για νέους». Πρόλαβα
όμως να δω σε κάποιες ειδήσεις μερικές αντιδράσεις. Όπως έναν πατέρα που το
είδε καθισμένος στον καναπέ με τον δεκάχρονο γιο του. Μα, τέτοια ώρα ξύπνιο το
παιδί; Με αυτά και με αυτά παίρνει ένα καθημερινό γεγονός μεγάλες διαστάσεις.
Θυμήθηκα μια φορά με την απεργία των ταξί μέσα σε τρόλεϊ μου είπε ένας νεαρός
κύριος: «Αχ, κύριε Χόφμαν, πολύ θέλω να σας δω απόψε, αλλά η γυναίκα μου
βλέπει τον Παπακαλιάτη» (μετά το φιλί ελπίζω να το βλέπει κι αυτός). Τι άλλο
να πω για το φιλί; Σιγοτραγουδώ κουτσά -στραβά όπως θυμάμαι κάποιους στίχους
του Λαπαθιώτη «Στερνό φιλί, γλυκό φιλί και με λατρεία τόση που μου το τάξανε
πολλοί κι όμως δεν μπόρεσε κανείς ποτέ να μου το δώσει». Μου ‘ρχονται στο
μυαλό τραγούδια με φιλιά. «Στα χείλη γλυκά φίλησέ με. Φίλα με και ενωμένα τα
χείλη ας μένουν. Φίλα με τα φιλιά και νεκρούς ανασταίνουν. Το πρωί με ξυπνάς
με φιλιά». Τι άλλο να πω μωρέ; Γιατί εσύ έχεις να πεις κάτι; Χαρά στον
Παπακαλιάτη!

Ο Άγγελος Παπαδημητρίου είναι εικαστικός δημιουργός και ηθοποιός.