Tο όζον «πνίγει» την Eλλάδα

Το ρεκόρ υψηλών συγκεντρώσεων όζοντος που σημειώθηκε φέτος στην Ευρώπη δεν
άφησε έξω την Ελλάδα, η οποία σχεδόν κάθε χρόνο βρίσκεται στις πρώτες θέσεις
από πλευράς ρύπανσης, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας
Περιβάλλοντος για το διάστημα Απριλίου – Αυγούστου.

Ενδεικτικό είναι ότι οι τιμές του ρύπου υπερέβησαν το όριο προειδοποίησης
(180μg/m³) στους 17 από τους 23 σταθμούς μέτρησης, ενώ ο αριθμός των 92 ημερών
με συγκεντρώσεις πάνω από το όριο είναι ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη μετά την
Ιταλία (108 ημέρες). Την ίδια στιγμή, Θρακομακεδόνες, Αγία Παρασκευή,
Πειραιάς, Γαλάτσι, Πανόραμα Θεσσαλονίκης αναδεικνύονται… πρωταθλητές στις
υψηλότερες συγκεντρώσεις όζοντος.

Αρνητική πρωτιά κατέλαβε όμως η Ελλάδα, όπως δείχνουν τα στοιχεία της
Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος, και στον μέσο όρο υψηλότερης συγκέντρωσης
όζοντος: είχε τον μεγαλύτερο, 208μg/m³ σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές
χώρες. H υψηλότερη τιμή στην Ελλάδα, πάντως, 302μg/m³, μετρήθηκε στον σταθμό
της Αγ. Παρασκευής, μία από τις περιοχές που παρουσιάζει συχνά υψηλές
συγκεντρώσεις όζοντος. Ακολουθούν με υψηλές τιμές η Λυκόβρυση (300μg/m³), η N.
Σμύρνη (297μg/m³), τα Λιόσια και οι Θρακομακεδόνες (296μg/m³) και η περιοχή
του Ζωγράφου (286μg/m³).

Υψηλό υπόβαθρο

«H Ελλάδα έχει πολύ υψηλό υπόβαθρο όζοντος περίπου 70-80μg/m³. Σ’ αυτό
προστίθεται το όζον που σχηματίζεται από τους αστικούς ρύπους (κυκλοφοριακό,
βιομηχανία), αφού το όζον είναι δευτερογενής ρύπος. Έτσι εξηγείται γιατί πολύ
εύκολα η χώρα μας ξεπερνάει τα όρια», τονίζει στα «NEA» για τις υψηλές
συγκεντρώσεις ο καθηγητής στο Τμήμα Χημικών Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου
Πολυτεχνείου κ. Ιωάννης Ζιώμας.

«Το υπόβαθρο αυτό μπορεί να οφείλεται είτε στη μεγάλη ηλιοφάνεια και τη ζέστη
είτε στους ρύπους που μας έρχονται από την Ευρώπη – οξείδια αζώτου και
υδρογονάνθρακες – και οι οποίοι δημιουργούν το όζον». Ο ίδιος προσθέτει ότι
υπάρχουν ενδείξεις πως οι μεγάλες συγκεντρώσεις ρύπων που δημιουργούν όζον
μπορεί να προέρχονται και από το εκτεταμένο ακτοπλοϊκό δίκτυο.

Από τα στοιχεία των μετρήσεων προκύπτει επίσης ότι οι Θρακομακεδόνες, η Αγία
Παρασκευή, ο Πειραιάς, το Γαλάτσι, το Πανόραμα Θεσσαλονίκης είναι οι περιοχές
που παρουσιάζουν συχνότερα υψηλές συγκεντρώσεις όζοντος (πάνω από το όριο
επιβολής έκτακτων μέτρων 240μg/m³).

Καθαρό το κέντρο

Μεγάλες τιμές δεν παρατηρούνται στο κέντρο της Αθήνας, γιατί εκεί «τα οξείδια
του αζώτου “σκοτώνουν” το όζον. Όσο το μείγμα των ρύπων απομακρύνεται από τις
κεντρικές περιοχές αρχίζει να δημιουργείται όζον στα βόρεια προάστια και τις
παρυφές του Υμηττού», σημειώνει ο κ. Ζιώμας. «Οι κλιματολογικές συνθήκες στις
περιόδους καλοκαιρίας ευνοούν τη δημιουργία του σ’ αυτές τις περιοχές. Όταν
έχουμε νοτιάδες, η κυκλοφορία θαλάσσιας αύρας σχηματίζει θερμοκρασιακή
αναστροφή που με τη σειρά της παγιδεύει τους ρύπους χαμηλά, εκτός κέντρου».

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

Αναπνευστικά προβλήματα και τσούξιμο στα μάτια

Τσούξιμο στα μάτια και στον λαιμό και αναπνευστικά προβλήματα είναι οι
κυριότερες συνέπειες που προκαλούν οι μεγάλες συγκεντρώσεις όζοντος, τονίζουν
οι ειδικοί. Μεγαλύτερα προβλήματα αντιμετωπίζουν οι ευπαθείς ομάδες του
πληθυσμού, δηλαδή οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά και όσοι πάσχουν από αναπνευστικά
νοσήματα. Τα συμπτώματα πάντως έχουν προσωρινό χαρακτήρα και διαρκούν όσην ώρα
οι τιμές του ρύπου είναι υψηλές.

Μεγαλύτερες είναι οι επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον, κυρίως στη χλωρίδα. «H
ποιότητα του πρασίνου υποβαθμίζεται σταδιακά και τα περισσότερα ευπαθή φυτά
ξεραίνονται» αναφέρει ο καθηγητής Χημικών Μηχανικών του Πολυτεχνείου κ.I.
Ζιώμας. Όσο για τις καλλιέργειες, «μειώνεται τόσο η ποιότητα όσο και η
ποσότητα της παραγωγής τους, ακόμα και όταν το όζον παρουσιάζει χαμηλές τιμές».