Tο τέλος των μειοψηφικών συμμετοχών

Έρχεται το τέλος των απλών μειοψηφικών συμμετοχών στις τράπεζες. H νέα τάση
«απαιτεί» συμμετοχές πλειοψηφίας (πάνω από 51%) με απόλυτα ελεγχόμενο
μάνατζμεντ. Στόχος είναι η δημιουργία εσόδων από εργασίες και όχι από
υπεραξίες μετοχών, αλλά και η δημιουργία ισχυρών τραπεζικών ομίλων.

H πρόσφατη έξοδος της Deutsche Bank από την EFG Eurobank Ergasias, ύστερα από
πέντε χρόνια «γάμου», αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πόσο
εύθραυστοι είναι οι «δεσμοί φιλίας» με απλές μετοχικές συμμετοχές. Αν και η
απόφαση της Deutsche Bank εντάσσεται στο πλαίσιο δικής της στρατηγικής
επιλογής να αποχωρήσει από μειοψηφικές συμμετοχές, αποτελεί σημαντική ένδειξη
για τις τάσεις που επικρατούν διεθνώς.

Τα πρώτα σημάδια

Πριν από την κίνηση της Deutsche Bank είχαν ήδη εμφανιστεί τα «πρόδρομα
σημάδια» στην εγχώρια και τη διεθνή αγορά που προοιωνίζονταν το τέλος των
συμμετοχών μειοψηφίας. Πριν από δύο χρόνια έπεσαν στο κενό οι συζητήσεις
μεταξύ ΒΝΡ και Alpha Bank για απόκτηση περίπου 10% της δεύτερης από την πρώτη.
Στο ίδιο διάστημα, η Societe Generale είχε «χτυπήσει» την πόρτα της Alpha
Bank, της Εγνατίας και της Γενικής Τράπεζας, ζητώντας συνεργασία. Οι κινήσεις
αυτές, όμως, δεν κατέληξαν πουθενά. Σημειώνεται ότι η Societe Generale,
επιθυμώντας την επέκτασή της στη λιανική τραπεζική, στην ελληνική αγορά, πήρε
μέρος στη διαδικασία ιδιωτικοποίησης της Γενικής Τράπεζας.

Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι η σκληρή στάση που κρατούν οι τραπεζίτες
απέναντι στην πρόταση του Δημοσίου να πουλήσει μόνο το 35% – 40% του
Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου και να διαπραγματευτεί το μάνατζμεντ. Οι τραπεζίτες
ζητούν τουλάχιστον το 51% του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου και το μάνατζμεντ,
στην περίπτωση που τελικά η κυβέρνηση επιλέξει τη λύση της ιδιωτικοποίησης.

H νέα τάξη

Ενδεικτική της νέας τάξης είναι η πολιτική της Εμπορικής Τράπεζας, η οποία
δημιουργεί κοινές εταιρείες με την Credit Agricole και προσπαθεί να λύσει το
πρόβλημα με το ασφαλιστικό των εργαζομένων, προκειμένου να προχωρήσει σε
διάφορες οργανωτικές αλλαγές. Στόχος είναι να επιταχυνθούν οι διαδικασίες
αύξησης του ποσοστού της Credit Agricole στην Εμπορική Τράπεζα. Εξάλλου, οι
Γάλλοι επιθυμούν σε πρώτη φάση το 20% (από 11% που κατέχουν σήμερα) και
σταδιακά να αυξήσουν το ποσοστό τους στο 33% αποκτώντας και το μάνατζμεντ.

Αντίστοιχες κινήσεις έκανε και η Τράπεζα Πειραιώς, στην οποία συμμετέχει με 5%
η ING. H Τράπεζα Πειραιώς προχώρησε σε συμμετοχή, κατά 20%, στη Nationale
Nederlanden και ταυτόχρονα ίδρυσε με την ING δύο κοινές εταιρείες asset
management και bankassurance.

Ένα ακόμα παράδειγμα αποτελεί η διαδικασία ιδιωτικοποίησης της Γενικής
Τράπεζας, της οποίας ο βασικός μέτοχος (Μετοχικό Ταμείο Στρατού) δέχθηκε να
παραχωρήσει το μεγαλύτερο μέρος των μετοχών του και το μάνατζμεντ, ώστε να
διευκολύνει την εξεύρεση στρατηγικού εταίρου. H διαδικασία ιδιωτικοποίησης της
Γενικής Τράπεζας βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς έχει ξεκινήσει η πρώτη εβδομάδα
του οικονομικού και νομικού ελέγχου από τους ενδιαφερομένους.

Στη διεθνή αγορά

Αλλά και στη διεθνή αγορά συμβαίνουν τα ίδια. Τα στοιχεία του Reuters, που
δείχνουν την κάθετη πτώση των «ντιλς» στην Ευρώπη, είναι αποκαλυπτικά. Τα 1,3
δισ. δολάρια που κόστισαν τα «ντιλς» εταιρειών στην Ευρώπη μειώθηκαν στα 200
εκατ. ευρώ στο τέλος του 2001 και η τάση βαίνει μειούμενη.

Όλες αυτές οι εξελίξεις αλλάζουν τις συνθήκες που επικρατούν στο ελληνικό
τραπεζικό σύστημα. Οι τραπεζίτες προσανατολίζονται τώρα σε «καθαρές λύσεις»,
με απόλυτο έλεγχο της πλειοψηφίας, του μάνατζμεντ, και στη δημιουργία μεγάλων
και ισχυρών τραπεζικών ομίλων.

Ταυτόχρονα, η αποχώρηση της Deutsche Bank αύξησε τις «μετοχές» της Societe
Generale ως υποψήφιου μνηστήρα για τη Γενική Τράπεζα.

Από την πλευρά της, η Eurobank νιώθει ότι ξαναμπαίνει ενεργά στο «παιχνίδι»
στην ελληνική τραπεζική αγορά, ενώ οι μεγάλες – κυρίως – τράπεζες αρχίζουν να
αναθεωρούν το πλάνο με τις επόμενες κινήσεις τους.