Διαστάσεις H Διεθνής των πολιτών

Αυτή τη φορά οι τόνοι είναι χαμηλοί, οι οργανωτές αποφεύγουν να μιλούν για
αριθμούς, τα καραβάνια διαδηλωτών απ’ όλο τον πλανήτη δεν είναι εμφανή στον
ορίζοντα. Ένδειξη ωριμότητας ή κρίσης;

«Πόσοι άνεργοι χρειάζονται για να συντηρηθεί ένας συνταξιούχος;» (του Αλτάν, από το «Εσπρέσσο»)

Όλα ξεκίνησαν πριν από μερικά χρόνια από μια συζήτηση του Μπερνάρ Κασέν,
διευθυντή της Μοντ Ντιπλοματίκ, με δύο Βραζιλιάνους από το κόμμα του
Λούλα. Στην αρχή είπαν να οργανώσουν ένα αντι-Νταβός. Αλλά το ενδιαφέρον ήταν
τόσο μεγάλο και τόσο επείγουσα η ανάγκη να διατυπωθούν συγκεκριμένες προτάσεις
για μιαν «άλλη» παγκοσμιοποίηση, ώστε αποφασίστηκε να οργανωθεί ένα άλλο
φόρουμ, αυτόνομο, σε μια χώρα πιο φιλική και πιο «ανθρώπινη» από την Ελβετία.
Το Πόρτο Αλέγκρε ήταν μια τόσο επιτυχημένη επιλογή, ώστε οι συναντήσεις των
κινημάτων έγιναν εκεί για τρεις συνεχόμενες χρονιές. Ύστερα πήρε τη σκυτάλη η
Φλωρεντία, και φέτος είναι η σειρά του Παρισιού. Το δεύτερο Ευρωπαϊκό
Κοινωνικό Φόρουμ ανοίγει τις εργασίες του σήμερα το απόγευμα και θα
ολοκληρωθεί το Σάββατο με μια πορεία «για μια Ευρώπη των δικαιωμάτων σ’έναν
κόσμο χωρίς πόλεμο».

Οι οργανωτές περίμεναν αρχικά 60.000 άτομα, αλλά τώρα εμφανίζονται πιο
συγκρατημένοι. Σε κάθε περίπτωση, λένε, το πολιτικό στοίχημα έχει κερδηθεί, οι
συζητήσεις θα είναι γόνιμες, ο στόχος είναι άλλωστε υψηλός: να βρεθεί μια
πολιτική εναλλακτική λύση απέναντι στην ευρωπαϊκή οικοδόμηση. Υπάρχει όμως,
είν’ αλήθεια, ένα μούδιασμα. H οργάνωση – φάρος αυτών των κινημάτων, η Attac,
περνά μια κρίση ταυτότητας. Μια κρίση που έχει να κάνει τόσο με πρόσωπα όσο
και με στρατηγικές. «H κατάσταση είναι τόσο θλιβερή, που μου ‘ρχεται να
κλάψω», λέει ένα ιδρυτικό μέλος της Attac στη Λιμπερασιόν. «Όπως
συμβαίνει πάντα σε αυτές τις περιπτώσεις, προς τα έξω όλοι εμφανίζονται
ενωμένοι. Στο εσωτερικό, όμως, είναι το απόλυτο μπουρδέλο».

Όπως επισημαίνει η Ιζαμπέλ Σομιέ στο βιβλίο της «H αναγέννηση των κινημάτων
αμφισβήτησης στην εποχή της παγκοσμιοποίησης» (εκδ. Flammarion), το μυστικό
της επιτυχίας αυτής της πολύχρωμης «Διεθνούς των πολιτών» είναι η άρνηση της
ιεραρχίας και η υιοθέτηση της άμεσης δημοκρατίας. Ο νεαρός μαχητής του 21ου
αιώνα απορρίπτει τους κομματικούς και συνδικαλιστικούς μηχανισμούς και προτιμά
να λαμβάνει μέρος σε άτυπες και αποκεντρωμένες κινήσεις, που είναι οργανωμένες
στη βάση των διαπροσωπικών σχέσεων. Αυτή την αρχή κατηγορείται ότι παραβίασε ο
(πρώην κομμουνιστής) Ζακ Νικονόφ, που επεβλήθη στην ηγεσία της οργάνωσης από
τον Κασέν και επιδιώκει αυτή την περίοδο να θέσει υπό τον έλεγχό του όλες τις
τοπικές ομάδες. «Ο Ζακ προτιμά την τάξη από το κίνημα», λέει ένα ιδρυτικό
μέλος. «Είναι ένας ολοκληρωτικός πρόεδρος, ένας άνθρωπος που απεχθάνεται κάθε
τι σχετικό με το ’68», λέει ένας άλλος. Ο ίδιος ο Νικονόφ υποστηρίζει ότι
προσπαθεί απλώς να βάλει λίγη τάξη στο μαγαζί. Αλλά η γενική συνέλευση της
29ης Νοεμβρίου πλησιάζει, κι εκείνη η εισήγηση για το «νέο στάδιο» του αγώνα
ακόμα να ετοιμαστεί…