«Γεννήθηκα Έλληνας…»

Εύχεται ολόψυχα κανείς το βιβλίο του Νίκου Αλιάγα «Γεννήθηκα Έλληνας…» να
είναι ένα καλό βιβλίο – ακόμη και άριστο. Σε μια ανάλογη περίπτωση όλοι μας,
οι Έλληνες τουλάχιστον, θα είμαστε κερδισμένοι. Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι η
αξία του βιβλίου του Νίκου Αλιάγα, αλλά οι πληροφορίες των δελτίων Τύπου γι’
αυτό. «Ο Νίκος Αλιάγας είναι ο διάσημος Έλληνας δημοσιογράφος, που μπορεί να
τον βρίσκει κανείς πιο εύκολα στη Γαλλία (sic) και έχει γίνει ένα από τα πιο
αγαπημένα τηλεοπτικά πρόσωπα των Γάλλων».

Αν τον ίδιο τον Νίκο Αλιάγα το βιβλίο του τον ενδιέφερε ως βιβλίο, δεν θα
έπρεπε να το συνδέει με την τηλεοπτική του παρουσία – όσο επιτυχημένη και αν
είναι η δεύτερη. Το να χρησιμοποιείται ως άλλοθι το βιβλίο για να πείθονται
και οι πιο επιφυλακτικοί ότι ο τηλεοπτικός αστέρας διαθέτει ένα αυτόνομο
κύρος, κάνει την αναπηρία που αισθάνεται ότι του προσδίδει η τηλεόραση ακόμη
πιο εμφανή. Ένα βιβλίο (γνωστό και χιλιοειπωμένο) γράφεται με άλλους όρους από
κείνους με τους οποίους γίνεται μια τηλεοπτική εκπομπή.

Σε καμιά περίπτωση, ωστόσο, το βιβλίο δεν προκαλεί την έπαρση ώστε να γράφει
κανείς, όπως ο Νίκος Αλιάγας: «Οι ρίζες μου είναι ελληνικές. H Ελλάδα με
οδήγησε πνευματικά, με τους μύθους της, τις παραδόσεις της. Αλλά με έχτισε η
Γαλλία». Φαντάζεται ο περί ου ο λόγος συγγραφέας ότι θα σκοτιζόταν κανείς (αν
δεν συνέβαινε να είναι γνωστός από την τηλεόραση) για το αν τον οδήγησε
πνευματικά η Ελλάδα ή αν τον έχτισε, επίσης, πνευματικά η Γαλλία, μόνο και
μόνο γιατί έτυχε να εκδώσει (όπως χιλιάδες άλλοι) το πρώτο του βιβλίο;

Για να συμπληρώσει, μάλιστα, παρακάτω: «Χαιρετίζω αυτή τη χώρα» (πάντα σε
πρώτο ενικό οι ανακοινώσεις του προς την ανθρωπότητα).

Το διανοείσθε; Είναι, δηλαδή, τόσο σπουδαίος ήδη (με ένα βιβλίο που ακόμη δεν
το έχουμε δει) ώστε δικαιούται να σταθεί σ’ ένα βάθρο και να χαιρετά, ενώ θα
περνούν από μπροστά του τάγματα επανδρωμένα από τον Ντιντερό, τον Ρακίνα, τον
Ζιντ, τον Μπονφουά και τόσους άλλους. Στον χώρο του βιβλίου πρώτα μαθαίνουμε
από τα έργα του ποιος είναι κανείς και μετά η συντεχνία τού αναγνωρίζει το
δικαίωμα, όχι βέβαια να χαιρετά (έστω και σε στάση προσοχής), αλλά να υπάρξει
ως υποψήφια ανωνυμία μέσα σ’ ένα σύνολο ογκολίθων. Το αντίθετο, να εκτιμούμε
κάποιον, χωρίς να τον γνωρίζουμε, συμβαίνει μόνο στην τηλεόραση.

Αλλά το κακό έχει ξεκινήσει από τον τίτλο του βιβλίου τού Νίκου Αλιάγα:
«Γεννήθηκα Έλληνας…». Έναν τίτλο (ακριβώς τον ίδιο) που άστοχα, επίσης, είχε
χρησιμοποιήσει σ’ ένα βιβλίο η Μελίνα Μερκούρη (έστω κι αν τη δικαιολογούσε το
γεγονός ότι διανύαμε περίοδο χούντας). Ως συγγραφέας που εμφανίζεται ο Νίκος
Αλιάγας θα έπρεπε να έχει σκεφτεί πως όσο τιμητικό είναι να είναι κανείς
Έλληνας, άλλο τόσο συμπτωματικό είναι που δεν γεννήθηκε Ρουμάνος, Αλβανός,
Γερμανός ή Πακιστανός. Διαφορετικά, το να μεταβάλλεται η σύμπτωση του ότι
γεννήθηκε κανείς Έλληνας σε αξίωμα τροφοδοτεί το ανατριχιαστικό σκεπτικό
υπερνομαρχών που ζήσαμε τελευταία.

Αν μας αντιτείνουν ότι η Ελλάδα κινδυνεύει πολιτικά ώστε τα «διάσημα» παιδιά
της χρειάζεται να υπογραμμίζουν την ταυτότητά τους, με τις μεθόδους αυτές την
κάνουν να κινδυνεύει ακόμη περισσότερο. Οτιδήποτε εκφράζεται σε πρώτο ενικό,
υποβαθμίζεται αυτόματα η σημασία του, για να μην υπογραμμίσουμε ότι γίνεται
και ύποπτη. Σαφέστατα ο Μακρυγιάννης με το να παραγγέλλει να «είμαστε στο
εμείς κι όχι στο εγώ», βοήθησε την Ελλάδα αποτελεσματικότερα απ’ ό,τι διάφορες
σημερινές υπερθερμασμένες και κοινωνικά ασύντακτες ατομικότητες.

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Λέξη».