Διαβατήριο με αποτυπώματα

Τα δακτυλικά αποτυπώματα θα αποτελούν, από τον Ιανουάριο του 2005,
υποχρεωτικό στοιχείο των διαβατηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά την κατ’
αρχήν συμφωνία που επετεύχθη μεταξύ Ευρωπαίων και Αμερικανών για συμπερίληψη
και βιομετρικών δεδομένων στα ταξιδιωτικά έγγραφα.

Ύστερα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις, ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξαν στην υποχρεωτική συμπερίληψη δύο βιομετρικών δεδομένων στα διαβατήρια

Στη συμφωνία αυτή, που καθιστά υποχρεωτικά τα αποτυπώματα και την ψηφιακή
φωτογραφία, φαίνεται να καταλήγουν οι «15» μετά τις έντονες πιέσεις των
Αμερικανών, που απειλούσαν ότι δεν θα δέχονται ταξιδιώτες από την Ευρώπη, εάν
τα ταξιδιωτικά τους έγγραφα δεν περιλαμβάνουν βιομετρικά δεδομένα. Έπειτα από
πολύμηνες διαπραγματεύσεις, Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξαν
κατ’ αρχήν στην υποχρεωτική συμπερίληψη δύο βιομετρικών δεδομένων και η
συμφωνία αναμένεται να εγκριθεί και στη Σύνοδο Κορυφής της Ένωσης, τον
Δεκέμβριο.

Βρετανική επιφύλαξη

Στη σύναψη της συμφωνίας πρωταγωνιστικό ρόλο έπαιξε η Γερμανία, ενώ η Βρετανία
διατηρεί τη λεγόμενη κοινοβουλευτική επιφύλαξη, επειδή το Ηνωμένο Βασίλειο
είναι η μόνη χώρα στην οποία οι πολίτες της δεν είναι υποχρεωμένοι να φέρουν
κανένα έγγραφο ταυτότητας.

Ήδη η Κομισιόν έχει εγκρίνει τη σχετική πρόταση, που αναμένεται να υιοθετηθεί
από το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών στις 27 Νοεμβρίου. Βάσει της
πρότασης, όπως την περιέγραψε ο αρμόδιος επίτροπος κ. Βιτορίνο, θα απαιτείται
και από τους πολίτες τρίτων χωρών να περιλαμβάνουν στην ταξιδιωτική τους βίζα
τα δύο υποχρεωτικά βιομετρικά χαρακτηριστικά (π.χ. ένας Τούρκος ή ένας
Αυστραλός που θέλει να ταξιδέψει στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει υποχρεωτικά να
«παραδίδει» δακτυλικά αποτυπώματα και ψηφιακή φωτογραφία), η υποχρεωτική
εφαρμογή επισπεύδεται και τοποθετείται αντί του 2007 στον Ιανουάριο του 2005,
ενώ το όλο σύστημα θα είναι ενιαίο για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύνοδος Κορυφής

H Κομισιόν λειτούργησε στη βάση των αποφάσεων που έλαβε η Σύνοδος Κορυφής της
Θεσσαλονίκης. Στα συμπεράσματα αναφερόταν ότι «χρειάζεται μια συνολική
προσέγγιση στην E.E. για τα βιομετρικά στοιχεία ταυτότητας ή τα βιομετρικά
στοιχεία που θα έχουν ως αποτέλεσμα εναρμονισμένες λύσεις για έγγραφα πολιτών
τρίτων χωρών, διαβατήρια πολιτών E.E. και συστημάτων πληροφοριών (VIS και SIS
ΙΙ)».

Ωστόσο, η «ανάγκη» για τη συμπερίληψη βιομετρικών στοιχείων στα ταξιδιωτικά
έγγραφα των Ευρωπαίων πολιτών προέκυψε μετά τις ισχυρές πιέσεις των
Αμερικανών, που έθεσαν το θέμα λίγους μήνες μετά την επίθεση της 11ης
Σεπτεμβρίου. Αρχικά οι Αμερικανοί ζητούσαν πολύ περισσότερα στοιχεία,
υποστηρίζοντας ότι όλα είναι αναγκαία για την ασφάλεια. Οι Ευρωπαίοι
διαπραγματευτές, από την πλευρά τους, υποστήριξαν ότι πρέπει να υπάρχει μια
ισορροπία μεταξύ της ανάγκης να υπάρχει ασφάλεια και του σεβασμού των ατομικών
δικαιωμάτων.

Η είσοδος στις ΗΠΑ

Μπροστά στο ενδεχόμενο να… απαγορευθεί στους Ευρωπαίους να εισέρχονται στις
Ηνωμένες Πολιτείες, οι δύο πλευρές συμφώνησαν στη μέση οδό των δύο βιομετρικών
χαρακτηριστικών, τα οποία θεωρείται ότι είναι και τα πιο αποτελεσματικά, διότι
είναι τεχνικά εύκολη η αποθήκευσή τους στις τράπεζες πληροφοριών, αλλά και
διότι δεν προσβάλλουν ιδιαίτερα την αξιοπρέπεια των ευαίσθητων σε θέματα
ανθρωπίνων δικαιωμάτων Ευρωπαίων πολιτών.

H εφαρμογή των αποφάσεων της Ένωσης θα γίνει με δύο Οδηγίες, οι οποίες θα
συμπεριληφθούν μεν στο εσωτερικό δίκαιο κάθε χώρας, αλλά τα ταξιδιωτικά
έγγραφα θα έχουν ενιαία μορφή.