H ρουμανική αγορά έχει… ψωμί

Οι προσδοκίες των ελληνικών επιχειρήσεων για «χρυσές δουλειές» στα Βαλκάνια
δεν επαληθεύονται πάντα και η διείσδυσή τους στις αγορές αυτές δεν φαίνεται να
είναι εύκολη υπόθεση. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Ομίλου Μύλοι Λούλη,
μιας από τις μεγαλύτερες αλευροβιομηχανίες στην Ευρώπη.

Όταν το 1997 η ελληνική επιχείρηση αγόραζε οικόπεδο στην περιοχή Cernica, στο
Βουκουρέστι, για να χτίσει τη νέα της μονάδα, κανένα από τα στελέχη της δεν
γνώριζε αν και πότε η επένδυση αυτή θα ολοκληρωθεί. Ο πληθωρισμός στη Ρουμανία
εκείνη την εποχή έτρεχε με 155%, τα επιτόκια ήταν 180%, σαφείς τίτλοι
ιδιοκτησίας δεν υπήρχαν και το φορολογικό καθεστώς άλλαζε δύο φορές τον χρόνο,
όπως λένε στελέχη της επιχείρησης. Η μονάδα – από τις μεγαλύτερες
καθετοποιημένες στα Βαλκάνια – που εγκαινιάστηκε πριν από λίγες ημέρες,
κόστισε συνολικά 80 εκατ. ευρώ, αφού πέρασε από χίλια κύματα.

Το 30% του τζίρου

Δεν ήταν λίγες οι φορές που η εταιρεία αναγκάστηκε να πληρώσει πολύ παραπάνω
απ’ όσο αρχικά είχε υπολογίσει τα μηχανήματα που εισήγαγε από την Ελλάδα, λόγω
της επιβολής νέων δασμών. «Χρειάστηκε να περάσουμε τα δύσκολα χρόνια της
προσαρμογής, αλλά στο τέλος η προσπάθειά μας ανταμείφθηκε. Σήμερα, από τη
Ρουμανία προέρχεται το 30% του τζίρου μας και οι πωλήσεις μας αυξάνονται με
σημαντικό ρυθμό κάθε μήνα» αναφέρει ο αντιπρόεδρος του Ομίλου Μύλοι Λούλη,
Νίκος Φωτόπουλος.

H εξαγορά – κλειδί

Στα αρχικά σχέδια του Ομίλου Λούλη ήταν να δραστηριοποιηθεί εμπορικά στη
Ρουμανία παράγοντας εκεί μόνον αλεύρι, γρήγορα όμως διαπίστωσε ότι θα έχανε το
παιχνίδι αν δεν έμπαινε δυναμικά στην ταχύτατα αναπτυσσόμενη αγορά του
συσκευασμένου ψωμιού. «Για να αντιληφθεί κανείς πόσο σημαντική είναι η
ρουμανική αγορά για μια αλευροβιομηχανία σαν τη δική μας, αρκεί να αναφερθεί
ότι ο Ρουμάνος καταναλώνει 500 γραμμάρια αλεύρι την ημέρα, ενώ ο Έλληνας μόλις
250 γραμμάρια» λένε στελέχη της εταιρείας. H κίνηση – κλειδί για την επέκταση
του Ομίλου στον τομέα αυτό ήταν η εξαγορά της εταιρείας Μύλοι Αγίου Γεωργίου –
και των ρουμανικών θυγατρικών της Titan SA και Mopan SA – το 1999. Οι μονάδες
αυτές διέθεταν ήδη δύο αρτεργοστάσια, παλαιάς όμως τεχνολογίας, καθώς και
δίκτυο λιανικής 50 καταστημάτων.

Με την Κατσέλης

Χρειάστηκαν τρία χρόνια αλλεπάλληλων επενδύσεων για τον εκσυγχρονισμό του
μηχανολογικού εξοπλισμού και την αναβάθμιση των καταστημάτων, να μειωθεί το
προσωπικό από τα 3.000 άτομα στα 950, αλλά και να εξασφαλιστούν οι κατάλληλες
συνεργασίες, για να γίνουν ορατά τα πρώτα θετικά αποτελέσματα.

Ο κατάλληλος συνέταιρος βρέθηκε στο «πρόσωπο» της βιομηχανίας αρτοσκευασμάτων
Κατσέλης. «Για μας, η συνεργασία αυτή αποτέλεσε το μέσο για να εισέλθουμε
σταδιακά στην αγορά του συσκευασμένου ψωμιού υψηλών προδιαγραφών, στην οποία,
μόνο στο Βουκουρέστι, κατέχουμε πλέον μερίδιο 22%», εξηγούν στελέχη τής Μύλοι
Λούλης. H Κατσέλης συμμετέχει με ποσοστό 10% στη νέα επένδυση της ελληνικής
αλευροβιομηχανίας Moara Lulis, στο Βουκουρέστι, για τη δημιουργία
καθετοποιημένης μονάδας παραγωγής συσκευασμένου ψωμιού, τυρόπιτας, ζυμαρικών
και – σύντομα – παιδικών τροφών.

Δύσκολη χρονιά το 2003

Το 2003 δεν ήταν εύκολη χρονιά για την εταιρεία. Ο τζίρος της μειώθηκε κατά
15%, λόγω της προσωρινής διακοπής τής λειτουργίας των Μύλων Αγ. Γεωργίου στην
Ελλάδα καθώς και δύο μονάδων του στη Ρουμανία, προκειμένου να εκσυγχρονιστούν.
Επιπλέον οι ζημίες, από 4,2 εκατ. ευρώ το 2002 αυξήθηκαν στα 10,5 εκατ. ευρώ
φέτος, λόγω των αυξημένων αποσβέσεων του επενδυτικού προγράμματος. Για την
επόμενη χρονιά, η διοίκηση της εταιρείας προσδοκά αύξηση τζίρου κατά 30% και
κέρδη αντί για ζημίες, λόγω και της πλήρους λειτουργίας της νέας μονάδας στη
Σούρπη Μαγνησίας, που διαθέτει δικές της λιμενικές εγκαταστάσεις, μέσω των
οποίων επιτυγχάνεται σημαντική μείωση του λειτουργικού κόστους.

Σκληρή μάχη με τους Ευρωπαίους ανταγωνιστές

Τα προϊόντα του Ομίλου Λούλη (corn flakes, φρέσκο ψωμί, τοστ, ζυμαρικά) έχουν
ακόμη πολύ δρόμο να διανύσουν για να φτάσουν στα επίπεδα πωλήσεων των μεγάλων
Ευρωπαίων ανταγωνιστών, οι οποίοι εδώ και χρόνια έχουν κατακλύσει τη ρουμανική
αγορά. Το δίκτυο πωλήσεων της εταιρείας απευθύνεται, προς το παρόν, μόνο σε
5,5 εκατ. καταναλωτές, δηλαδή στο 1/4 του πληθυσμού της Ρουμανίας. Άλλο
εμπόδιο για την πιο γρήγορη διείσδυση των αρτοσκευασμάτων στην τοπική αγορά
αποτελεί η χαμηλή αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Σήμερα, ο μέσος μηνιαίος
μισθός στη Ρουμανία δεν ξεπερνά τα 100 δολάρια, ο πληθωρισμός στη χώρα τρέχει
με 14% και τα επιτόκια είναι 21%.

Από την άλλη, στα πλεονεκτήματα της ελληνικής εταιρείας θα πρέπει να αναφερθεί
το χαμηλότερο κόστος παραγωγής (το εργατικό κόστος στη Ρουμανία αντιστοιχεί
στο 1/6 του κόστους στην Ελλάδα) έναντι των ανταγωνιστών της, πολλοί από τους
οποίους εισάγουν τα αντίστοιχα είδη από το εξωτερικό. Σήμερα, στη Ρουμανία,
εκτός από τα αρτοσκευάσματα με το σήμα Belforno, οι Μύλοι Λούλη διακινούν
ακόμη τρία δικά τους είδη: σειρά πακέτων αλευριού με το σήμα St. George’s
Mills (με μερίδιο 16% στη ρουμανική αγορά), τα corn flakes Golden (μερίδιο
20%) και τα 20 διαφορετικά είδη ζυμαριών Riva. Ο ελληνικός όμιλος, όπως και η
πλειονότητα των ξένων επιχειρήσεων που έχουν επενδύσει στην αγορά αυτή,
προσδοκά «καλύτερες ημέρες» από την ένταξη τής Ρουμανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση,
καθώς το επιχειρηματικό και το πολιτικό περιβάλλον θα γίνονται σταδιακά
σταθερότερα, το βιοτικό επίπεδο θα ανεβαίνει και θα αυξάνεται και η αγοραστική
δύναμη των καταναλωτών.

Όμως, η επικείμενη ένταξη της Ρουμανίας στην E.E. θα έχει και την αρνητική της
πλευρά για την ελληνική εταιρεία. «Το φθηνό εργατικό κόστος θα αρχίσει
σταδιακά να προσεγγίζει το αντίστοιχο κόστος των άλλων χωρών – μελών της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, πιέζοντας τα κέρδη των εκεί θυγατρικών μας» εκτιμούν
στελέχη της εταιρείας.