H δικαιοσύνη των «ανισοτήτων»

Εκεί που πήγε να κερδίσει κάποια εκλογικά οφέλη η κυβέρνηση, δίνοντας φέτος
«κάτι παραπάνω» στους δημόσιους υπαλλήλους, βρέθηκε κατηγορούμενη και
πιεζόμενη από κλοιό απεργιακό.

Έτσι είναι. Αν θέλει κανείς να βάλει τάξη στο χάος που λέγεται μισθολόγιο του
Δημοσίου, καλό είναι να μην το κάνει παραμονές εκλογών, αφού είναι σίγουρο ότι
θα ανοίξει ο ασκός του Αιόλου.

Τι εννοούμε, άλλωστε, όταν λέμε να μπει τάξη; Οι διαμαρτυρίες περί ανισοτήτων
και πολλών ταχυτήτων, που εκτοξεύθηκαν αυτές τις ημέρες, είναι σωστές, αλλά
δεν καταλήγουν εύκολα στο «διά ταύτα». Πράγματι, υπάρχουν αυξήσεις πολλών
ταχυτήτων. Οι δάσκαλοι και οι καθηγητές, στους οποίους εμπιστευόμαστε τη
μόρφωση των παιδιών μας, πήραν περίπου 10% αύξηση, ενώ οι υπόλοιποι δημόσιοι
υπάλληλοι πήραν περίπου 5,5%. Τι σημαίνει αυτό; Μήπως ότι πρέπει να κοπούν οι
αυξήσεις των δασκάλων (που παραμένουν ανικανοποίητοι) ή ότι πρέπει να πάρουν
όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι αύξηση 10%; Είναι, όμως, δυνατόν να σηκώσει ο
προϋπολογισμός ένα τέτοιο βάρος;

Ευνοημένοι

Οι ανισότητες είναι, ασφαλώς, ένα άλλο σημαντικό θέμα. Πράγματι, υπάρχουν
κατηγορίες δημόσιων υπαλλήλων που είναι ευνοημένοι σε σύγκριση με άλλους. Και
αυτό επειδή η τύχη τούς τοποθέτησε, για παράδειγμα, στο υπουργείο Οικονομίας,
όπου «μαγειρεύονται» τα μεγέθη του προϋπολογισμού και όπου ο εκάστοτε υπουργός
θεωρεί υποχρέωσή του να κάνει ένα «δωράκι» στους υπαλλήλους. Άλλοι ευνοήθηκαν
από άλλους παράγοντες. Επιδόματα από τους λεγόμενους ειδικούς λογαριασμούς
παίρνουν, για παράδειγμα, οι υπάλληλοι του υπουργείου Εσωτερικών, του
υπουργείου Γεωργίας, οι μηχανικοί του ΥΠΕΧΩΔΕ και ορισμένοι άλλοι.

Τι πρέπει να γίνει, λοιπόν, με αυτά τα επιδόματα; Να καταργηθούν ή να πάρουν
όλοι κάτι ανάλογο, όπως έγινε πριν από δύο χρόνια, με το επίδομα των 60.000
δραχμών που δόθηκε σε όσους δεν έπαιρναν άλλο επίδομα; Το αποτέλεσμα δεν ήταν
σπουδαίο, αφού οι ανισότητες διατηρήθηκαν, παρά το γεγονός ότι ο
προϋπολογισμός δέχθηκε μια άνευ προηγουμένου επιβάρυνση.

Με αξιοκρατία

Στην πραγματικότητα, αυτό που πρέπει κάποτε να γίνει – ίσως με το νέο
μισθολόγιο – είναι να καθιερωθούν μεγαλύτερες «ανισότητες». Όχι, όμως, με βάση
την τύχη, τις ειδικές διασυνδέσεις και τις ενδεχόμενες πολιτικές πιέσεις που
μπορεί να ασκήσει μια ομάδα εργαζομένων, αλλά με βάση την αξιοκρατία. Σε
κανένα άλλο κράτος της Ευρώπης το μισθολόγια δεν είναι τόσο ισοπεδωτικά όσο
στην Ελλάδα, με την έννοια της σχέσης ανάμεσα στον κατώτερο και στον ανώτερο
βαθμό. Αυτό σημαίνει ότι κανένας δεν έχει ιδιαίτερο κίνητρο να φτάσει στην
υψηλή θέση – ιδίως αν μένοντας στη χαμηλότερη έχει μεγαλύτερη άνεση για μια
δεύτερη δουλειά.

Αλλά και αυτό, με τη σειρά του, προϋποθέτει μια αδιάβλητη διαδικασία
αξιολόγησης των υπαλλήλων και των προαγωγών τους.

Για την Ελλάδα, ψιλά γράμματα…