Mικρές χώρες, μεγάλες διαφορές

Ρόλο γεφυροποιού αναλαμβάνει αύριο ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι, σε μία προσπάθεια
να συμβιβάσει τις διαφορετικές θέσεις που αναμένεται να διατυπώσουν οι μικρές
και οι μεγάλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη συζήτηση του σχεδίου
Συντάγματος, στη Διακυβερνητική Διάσκεψη της Ρώμης.

H ιταλική προεδρία ελπίζει να έχει οριστικοποιηθεί έως το τέλος του έτους μια
νέα συνθήκη που θα διέπει τη διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία από τον
προσεχή Μάιο θα έχει 25 χώρες-μέλη, με πληθυσμό 450 εκατομμυρίων κατοίκων. Το
κείμενο του προτεινόμενου Συντάγματος, το οποίο συντάχθηκε από Συνέλευση υπό
την προεδρία του Ζισκάρ Ντ’ Εστέν, είναι γενικά αποδεκτό, αλλά πολλοί
Ευρωπαίοι αναμένεται να διατυπώσουν σοβαρές επιμέρους διαφωνίες στη Διάσκεψη
της Ρώμης.

«Αν ύστερα από 18 μήνες συζητήσεων στη Συνέλευση προτιμήσουμε να παραμείνουμε
στην εξάμηνη εκ περιτροπής προεδρίας, τότε δεν πρόκειται να αποκτήσουμε
Σύνταγμα», δήλωσε χθες ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών Φράνκο Φρατίνι, ενώ ο
Γερμανός ομόλογός του Γιόσκα Φίσερ προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να ανοίξει το
«κουτί της Πανδώρας». Στην περίπτωση της Διακυβερνητικής της Ρώμης, αυτό το
«κουτί» θα μπορούσε να ανοίξει αν δεν επιτευχθεί συμβιβασμός στα αιτήματα που
θέτουν τα κράτη-μέλη για τη διαμόρφωση του τελικού κειμένου του Συντάγματος το
οποίο θα ρυθμίζει τις λειτουργίες της νέας, διευρυμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την
απόκλιση των απόψεών τους για το ευρωπαϊκό Σύνταγμα ανακοίνωσαν χθες στο
Βερολίνο ο Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ και ο Χοσέ Μαρία Αθνάρ,
πρωθυπουργός της Ισπανίας, η οποία έχει σχηματίσει «μέτωπο» μαζί με την
Πολωνία με στόχο ουσιώδεις αλλαγές στο Σύνταγμα. Σε επιμέρους άλλα σημαντικά
ζητήματα, όπως η προεδρία και ο τρόπος ψηφοφορίας, μπορεί κανείς να διακρίνει
δύο ομάδες χωρών. Τουλάχιστον 15 χώρες – Αυστρία, Δανία, Φινλανδία, Ελλάδα,
Ιρλανδία, Πορτογαλία, Σουηδία και οι νεοενταχθείσες Τσεχία, Εσθονία, Ουγγαρία,
Λετονία, Λιθουανία, Πολωνία, Σλοβακία και Πολωνία – επιθυμούν τη διατήρηση του
ισχύοντος συστήματος της εξάμηνης εκ περιτροπής προεδρίας. Διαφορετική άποψη
έχουν οι μεγάλες χώρες και σε αυτό το ζήτημα, αλλά και στον τρόπο ψηφοφορίας.
Το ισχύον σύστημα δίνει π.χ. στις ψήφους της Πολωνίας και την Ισπανίας, που
αριθμούν περίπου 40 εκατομμύρια κατοίκους καθεμιά, σχεδόν ίση βαρύτητα με τις
ψήφους της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Βρετανίας και της Ιταλίας, που έχουν
πολύ μεγαλύτερους πληθυσμούς. Με το προτεινόμενο σύστημα οι αποφάσεις θα
λαμβάνονται με απλή πλειοψηφία των κρατών-μελών εφόσον ο πληθυσμός τους θα
αντιστοιχεί στο 60% του συνολικού πληθυσμού της Ένωσης. Την ίδια ώρα και ενώ
άλλες χώρες επιθυμούν την κατάργηση του βέτο, ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι
Μπλερ έχει δηλώσει ότι θα επιμείνει στη διατήρησή του σε ζητήματα άμυνας,
εξωτερικής πολιτικής, καθώς και φορολογικής και κοινωνικής πολιτικής.
Συμβιβαστική πρωτοβουλία έχει αναλάβει ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι στο ζήτημα της
ευρωπαϊκής άμυνας, στο οποίο ο Τόνι Μπλερ αναμένεται να αντιδράσει σε
περίπτωση που η Γερμανία και η Γαλλία επιμείνουν στην προώθηση αμοιβαίας
στρατιωτικής συνεργασίας για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, την οποία ο Βρετανός
πρωθυπουργός θεωρεί υπόθεση του ΝΑΤΟ.