[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Αύριο Σάββατο 4 Οκτωβρίου αρχίζουν επίσημα στη Ρώμη οι εργασίες της
Διακυβερνητικής Διάσκεψης (Δ.Δ.) για την τελική επεξεργασία και υιοθέτηση του
Ευρωπαϊκού Συντάγματος. Στόχος είναι οι εργασίες της Δ.Δ. να ολοκληρωθούν τον
Δεκέμβριο και μετά τη νομική και τεχνική επεξεργασία του κειμένου, το Σύνταγμα
να υπογραφεί τον Μάιο 2004, μετά τη διεύρυνση της Ένωσης σε είκοσι πέντε
κράτη-μέλη και πριν από τις ευρωεκλογές του Ιουνίου. Το Σχέδιο Συντάγματος,
που αποτελεί τη βάση των εργασιών της Δ.Δ., επεξεργάστηκε, ως γνωστόν, η
Ευρωπαϊκή Συνέλευση (Convention) κάτω από την προεδρία του B. Z. ντ’ Εστέν. Το
Σχέδιο, δηλαδή, συνιστά προϊόν μιας περισσότερο δημοκρατικής διαδικασίας, αφού
στη Συνέλευση συμμετείχαν όχι μόνο εκπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών-μελών
και των υποψηφίων κρατών, αλλά και εκπρόσωποι των εθνικών Κοινοβουλίων, του
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. H πλειοψηφία των
εκπροσώπων της Συνέλευσης ανήκε δηλαδή σε κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους. Τούτο
είναι σημαντικό. Και υποδεικνύει ότι το Σχέδιο που παρήγαγε η Συνέλευση, ως
δημοκρατικό σώμα, θα πρέπει να γίνει αποδεκτό από τις κυβερνήσεις χωρίς
μεγάλες τροποποιήσεις. Σε διαφορετική περίπτωση, θα έχει αγνοηθεί η
δημοκρατική βούληση των εκπροσώπων των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Σε μία περίοδο
που – όπως έδειξε και το δημοψήφισμα στη Σουηδία – διαπιστώνεται διάσταση
ανάμεσα στους Ευρωπαίους πολίτες και ενωσιακούς θεσμούς, θα αποτελούσε λάθος
μείζονος πολιτικής σημασίας να αγνοηθεί το έργο της Συνέλευσης. Επομένως
ορισμένες χώρες-μέλη και κυρίως ορισμένες «υπό ένταξη χώρες» που επιθυμούν να
ξανανοίξουν συνολικά τη διαπραγμάτευση στο πλαίσιο της Δ.Δ., καλό θα είναι να
το ξανασκεφθούν. Ο κίνδυνος για μια αποτυχία δεν είναι αμελητέος. Το Σχέδιο
Συντάγματος, παρά τις ατέλειες και ελλείμματά του, πραγματοποιεί μια
ουσιαστική συμβολή στην εμβάθυνση της ενοποίησης, στην ενίσχυση του
δημοκρατικού και κοινωνικού περιεχομένου της Ένωσης και τελικά προς την
ομοσπονδιακή προοπτική της Ένωσης. Αξίζει συνεπώς να υιοθετηθεί ως το θεσμικό
πλαίσιο για τη λειτουργία της διευρυμένης Ένωσης των είκοσι πέντε ή και
περισσότερων κρατών-μελών…

Ο Π. K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και
πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (EKEM).