διακοπές Στην Πάρνηθα με τα πόδια

Το σημαντικότερο «καταφύγιο» του Αθηναίου φυσιολάτρη μοιάζει με ευλογία. Από
κοινού με την Πεντέλη και τον Υμηττό οριοθετεί το χαοτικό αστικό περιβάλλον
που φιλοξενεί τη συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων. Σε αντίθεση με τα άλλα
δύο μεγάλα βουνά της Αττικής, η Πάρνηθα καταφέρνει να διατηρεί τα φυσιολογικά
χαρακτηριστικά ενός αξιοπρεπούς ορεινού ανάγλυφου. Παρά την μεγάλη ανθρώπινη
επέμβαση, η μετατροπή του πυρήνα σε Εθνικό Δρυμό (από το 1961) κατάφερε να
αποτρέψει τα χειρότερα. Σήμερα, οι τακτικοί έως εξαρτημένοι επισκέπτες
μακαρίζουμε την τύχη μας. Συχνάζουμε στο βουνό με κάθε ευκαιρία, γνωρίζοντας
ότι η ύπαρξή του λειτουργεί ως συνεχής, διαρκής αναβάθμιση της καθημερινής μας
ζωής. Κατά κάποιο ασαφή αλλά αμετάκλητο τρόπο, είμαστε βαθιά υπόχρεοι στην
Πάρνηθα. Της χρωστάμε πολλά. Τις απλές στιγμές γαλήνης και ευφορίας, τις
μυριάδες μικρές περιπέτειες και αποδράσεις αλλά και την ανυπολόγιστη συμβολή
της στο ταξίδι της προσωπικής μας αυτογνωσίας…

Οι πλαγιές ρίχνονται απότομα προς την Αθήνα αλλά χαμηλώνουν γλυκά προς τον
κάμπο της Θήβας. Έτσι, στο βόρειο τμήμα του βουνού δημιουργείται ένα
εκτεταμένο σύνολο από ρεματιές, λόφους και μικρές κοιλάδες με πεύκα,
πουρναροτόπια και τυπικά μεσογειακή βλάστηση. Οι ψηλές κορυφές σκεπάζονται από
ελατόδασος. H παρουσία της άγριας ζωής έχει μειωθεί σημαντικά. Σήμερα, οι
κυριότεροι εκπρόσωποί της είναι οι νυφίτσες, οι ασβοί, τα κουνάβια και οι
αλεπούδες. H συνηθισμένη έκπληξη που περιμένει αυτούς που θα επιχειρήσουν να
περπατήσουν σιωπηλοί είναι τα ελάφια. H Πάρνηθα είναι από τα ελάχιστα μέρη
στην Ελλάδα που φιλοξενεί αυτόν τον διακεκριμένο τρόφιμο του δάσους. H
συνάντηση μαζί τους, συνήθως απρόβλεπτη, αποτελεί ανεκτίμητο δώρο στη μνήμη.

1. Βόλτα έως το Μπάφι

Είναι η ευκολότερη διαδρομή που μπορείτε να πραγματοποιήσετε. Ανηφορίζουμε από
την Αγία Τριάδα προς το Καζίνο και σύντομα φθάνουμε σε μια διασταύρωση. Δεξιά
πάει για το Μον Παρνές. Εμείς συνεχίζουμε αριστερά για πολύ λίγο, μέχρι να
δούμε τη διασταύρωση (στα δεξιά μας) με τον χωματόδρομο που γρήγορα
εξελίσσεται σε μονοπάτι. Συνεχίζουμε χωρίς να χάνουμε ή να παίρνουμε πολύ
ύψος, μέχρι να δούμε το καταφύγιο του ΕΟΣ Αθηνών στη θέση Μπάφι. Λειτουργεί το
μεγαλύτερο μέρος του χρόνου. Ζητήστε από τους υπευθύνους να σας καθοδηγήσουν
για άλλες κοντινές διαδρομές (προς τις πηγές Σκίπιζα και Πλατάνα, το
πυροφυλάκιο, το οροπέδιο της Μόλας, το καταφύγιο του ΕΟΣ Αχαρνών στο Φλαμπούρι
κ.λπ.) Υπολογίστε περίπου δύο ώρες για την (με χαλαρούς ρυθμούς) επιστροφή σας
στην Αγία Τριάδα, μαζί με την ημίωρη στάση στο καταφύγιο. Εάν βέβαια μπορεί να
έρθει κάποιος με αυτοκίνητο και να σας παραλάβει από το Μπάφι, η πεζοπορική
διαδρομή σας θα διαρκέσει μόλις 40-50 λεπτά. Εάν θέλετε να συνεχίσετε από το
Μπάφι έως τη θέση Μόλα, το ορεινό μονοπάτι από τα ωραιότερα στην Πάρνηθα,
είναι σημαδεμένο, κινείται κοντά στον ασφάλτινο δρόμο και για να καλύψετε την
απόσταση χρειάζεστε 1,5 ώρα χαλαρά.

2. Στο δάσος των γιγάντων

Λίγο πριν από την Αγία Τριάδα βρίσκεται το παλιό, εγκαταλελειμμένο κτίριο του
«Ξενία» (αλήθεια, θα κάνουν επιτέλους κάτι οι αρμόδιοι για την αξιοποίησή
του;). Λίγες εκατοντάδες μέτρα χαμηλότερα θα συναντήσετε τον μικρό στίβο και
τις εγκαταστάσεις του ΣΕΓΑΣ. Ο χώρος γύρω από το μικρό γηπεδάκι είναι «το
δάσος των γιγάντων». Εξερευνήστε τον! Ανακαλύψτε το κυκλικό μονοπάτι που κάνει
τον γύρο του. Αρχίζει στα αριστερά σας, στον χώρο στάθμευσης, στο τέλος της
ασφάλτου. H διαδρομή «κόβει» κάθετα την κατηφορική άσφαλτο που σας έφερε στον
στίβο και συνεχίζει προς την Αγία Τριάδα. Θα χρειαστείτε περίπου μιάμιση ώρα
(μαζί με μια καλή στάση στην Αγία Τριάδα). H επιστροφή μπορεί να γίνει
εναλλακτικά και από την άσφαλτο. Από τον χώρο του πάρκινγκ του ΣΕΓΑΣ μέχρι την
πηγή της θέσης αναψυχής Παλιοχώρι (με τις γνωστές υπαίθριες ιδιωτικές
ψησταριές του πάλαι ποτέ) η απόσταση καλύπτεται σε 40-50 λεπτά.

3. H διάσημη Χούνη

H πιο δημοφιλής διαδρομή στο βουνό είναι η περίφημη Χούνη, η χαράδρα στη βάση
των ορθοπλαγιών στο Φλαμπούρι. H ανάβαση απαιτεί περίπου δύο ώρες για τους
εξοικειωμένους με το περπάτημα και πάνω από 3 για τους πρωτόπειρους. Το
μονοπάτι αρχίζει στο τέλος της οδού Θράκης, στους Θρακομακεδόνες, από τα 520
μέτρα ύψος, και καταλήγει στο καταφύγιο του ΕΟΣ, στη θέση Μπάφι, στα 1.160
μέτρα. Μπορείτε να ξεκινήσετε και από τον σταθμό του τελεφερίκ, για να
συναντήσετε το πολυσύχναστο μονοπάτι της Χούνης (από κτίριο του σταθμού
περνάμε το συρματόπλεγμα και ακολουθούμε έναν τσιμεντόδρομο που μας βγάζει
πάνω στο μονοπάτι περίπου σε 15 λεπτά της ώρας. Για την επιστροφή σας μπορείτε
να κανονίσετε να σας περιμένει αυτοκίνητο στο καταφύγιο του ΕΟΣ Αθηνών ή να
πάρετε το αστικό λεωφορείο από την Αγία Τριάδα (πληροφορηθείτε πρώτα τις ώρες
των δρομολογίων).

4. Στον Αϊ-Γιώργη στο Κεραμίδι

Λίγο πιο πάνω από τον χώρο στάθμευσης του τελεφερίκ, φτάνουμε κάποια στιγμή σε
μια φουρκέτα, όπου υπάρχει ένα χαρακτηριστικό κιόσκι πυροφύλαξης. Ακριβώς εκεί
αρχίζει ένας χωματόδρομος (υπάρχει και μπάρα). Μισή ώρα πεζοπορίας στον δρόμο
(ή 2,5 χλμ.) θα σας φέρει σε μια ρεματιά και μια απότομη αριστερή στροφή.
Μερικά μέτρα πιο πάνω και στα δεξιά σας θα δείτε το μονοπάτι που οδηγεί στην
όμορφη τοποθεσία του Αϊ-Γιώργη στο Κεραμίδι. H πηγή και ο χώρος προσφέρονται
για πικ νικ. Υπολογίστε 2,5-3 ώρες καθαρής πεζοπορίας. Για πολλούς η αρχή του
μονοπατιού αυτού τίθεται πολύ χαμηλά, στο Μετόχι και συγκεκριμένα στη θέση
Μέλια (όπου συνήθως υπάρχουν πάγκοι μικροπωλητών). Είναι καλοσημαδεμένο (με
γαλάζιο τετράγωνο) και περνώντας μέσα από πυκνούς θάμνους βγάζει σε
πευκόδασος, κόβοντας τον χωματόδρομο (στο σημείο εισόδου που προτείνουμε) και
φτάνοντας στον Αϊ-Γιώργη.

Προσοχή στην Πάρνηθα

O Άγιος Πέτρος στη Μόλα

Το περίπλοκο, ασαφές και δαιδαλώδες ανάγλυφο της Πάρνηθας, με τα ελάχιστα
χαρακτηριστικά-αναγνωρίσιμα σημεία, χρειάζεται προσοχή. Τα μονοπάτια που
προτείνονται είναι πολύ εύκολα, διαθέτουν σήμανση, αλλά και σημαντικά στοιχεία
προσανατολισμού, οπότε δύσκολα θα χαθείτε. Αν ξεφύγετε από το μονοπάτι, το
καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να επιστρέψετε πίσω, και να προσπαθήσετε να
εντοπίσετε τη συνέχειά του. Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι στον εθνικό δρυμό της
Πάρνηθας απαγορεύεται το άναμμα φωτιάς, η κοπή δένδρων ή κλαδιών, το ξερίζωμα
και η συλλογή λουλουδιών, το κυνήγι, η διακίνηση όπλων, η βοσκή, η
διανυκτέρευση σε σκηνές και τροχόσπιτα και φυσικά η κάθε είδους ρύπανση του
χώρου.

Προσανατολισμός και δραστηριότητες

Εξαιτίας της εγγύτητάς του στην Αθήνα, το βουνό μοιάζει φιλικό και ακίνδυνο.
Στην ουσία πρόκειται για μεγάλο ορεινό συγκρότημα με κορφές, φαράγγια,
οροπέδια και χειμωνιάτικες κακοκαιρίες. H μορφολογία, το κυρίαρχο
χαρακτηριστικό της οποίας είναι το πυκνό δάσος, προσφέρεται για μια πρώτη
προσέγγιση της ορεινής φύσης. Επειδή το ανάγλυφο είναι κάπως άμορφο,
χρειάζεται μεγάλη προσοχή κατά τις ομιχλώδεις ημέρες. Όλοι οι βετεράνοι
περιηγητές του βουνού έχουν κάποια σχετική ιστορία να διηγηθούν. Μια κλασική
ιστορία απώλειας προσανατολισμού, ταλαιπωρίας και αγωνίας… Το σύντομο αυτό
σημείωμα θα αποφύγει να αναφερθεί σε τοπωνύμια, περιγραφές και πληροφορίες. Ο
στόχος του είναι καθαρά… διαφημιστικός. Στοχεύει στον εκμαυλισμό του
ανυποψίαστου πολίτη, που, για τον ένα ή τον άλλο λόγο, δεν κατάφερε ακόμα να
διαισθανθεί την αποκάλυψη που τον περιμένει εκεί, στα βόρεια του νομού.
Ξεκινήστε λοιπόν για το βουνό, με όποιο μέσο διαθέτετε. Αναβάσεις στην καρδιά
του Δρυμού γίνονται κυρίως από τους Θρακομακεδόνες, τη Χασιά (Φυλή), τη
Μαλακάσα (Σφενδάλη) και τον Αυλώνα. Καλή αφετηρία ή ενδιάμεσος σταθμός για τις
πορείες είναι η γνωστή Αγία Τριάδα, όπου φθάνει και το αστικό λεωφορείο.
Δρόμοι (άσφαλτος ή χώμα) ανηφορίζουν στην Πάρνηθα από τους παραπάνω οικισμούς.
Ένας από τους κυριότερους είναι βέβαια η άσφαλτος από τον χώρο στάθμευσης του
τελεφερίκ που φθάνει στην Αγία Τριάδα για να συνεχίσει στον περιφερειακό της
Πάρνηθας, ο οποίος κάνει τον γύρο των κορυφών Όρνιο και Καραμπόλα. Μετά τη
Φυλή και τη Μονή Κλειστών, στον δρόμο προς τα Δερβενοχώρια, μια διασταύρωση
στα δεξιά οδηγεί στον χωματόδρομο που φθάνει στην Αγία Τριάδα και στον Αυλώνα.
Τον προτιμούν τακτικά οι μοτοσυκλέτες εντούρο του Λεκανοπεδίου, ενώ και οι
λέσχες 4X4 δίνουν αυτές το τακτικό «παρών» τους.

Οι ραχούλες, οι βρύσες και τα ξέφωτα της Πάρνηθας περιμένουν και εσάς. Όπου
και όπως μας συναντήσετε, πεζούς σε κάποιο μονοπάτι, επάνω στα ποδήλατα ή στον
βράχο, θα μας αναγνωρίσετε εύκολα. Θα χαμογελάμε σαν παιδιά, αιώνια μαγεμένοι
από τον αέρα του υψομέτρου.

Τι να έχετε μαζί σας

Ένα μικρό σακίδιο ημέρας, με ένα παγούρι νερό, λίγη τροφή, ζεστό πουλόβερ,
αδιάβροχο, γάντια και σκούφο (ανάλογα με τον καιρό) είναι όλα όσα θα
χρειαστείτε. Το κυριότερο είναι να φοράτε άνετα ρούχα και αθλητικά παπούτσια.
Εάν αποφασίσετε να ασχοληθείτε με το σπορ, θα χρειαστείτε ένα καλό ζευγάρι
ελαφρές πεζοπορικές μπότες. Στην πορεία θα ανακαλύψετε έναν ολόκληρο κόσμο
ειδικού εξοπλισμού.

Πηγή: Χάρτης Πάρνηθας, (Εκδόσεις Ανάβαση)

ΚΕΙΜΕΝΟ – ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Κώστας Λουκόπουλος