Aναζητώντας μια δεύτερη Γη

Σε 10 χρόνια από τώρα, ένα πολύπλοκο σύστημα τηλεσκοπίων θα ξεκινήσει για
την αναζήτηση μιας δεύτερης Γης. Αρχικά θα κοιτάξει 4,4 έτη φωτός μακριά, σε
μια απόσταση 3.000 φορές μεγαλύτερη απ’ όσο έχει ταξιδέψει το πιο
απομακρυσμένο μας διαστημόπλοιο. Ο αντίκτυπος μιας τέτοιας ανακάλυψης θα είναι
καταλυτικός για την ανθρωπότητα. H Φιλοσοφία, η Επιστήμη, η Θρησκεία, αρχές,
δόγματα και ιδέες που καθόρισαν την εξέλιξή μας στη Γη θα αποκτήσουν νέα
διάσταση. Όμως το πιο βασανιστικό ερώτημα θα παραμένει. Ποιος άνθρωπος θα
καταφέρει να φθάσει ζωντανός σε μια τόσο μεγάλη απόσταση;

H πρόθεση για την ανίχνευση απλών μορφών ζωής σε άλλους πλανήτες έχει
προσδώσει μεγάλη βαρύτητα στη διαστημική έρευνα της τελευταίας δεκαετίας. Το
ενδεχόμενο να υπάρχουν στον Κόσμο και άλλα ουράνια σώματα με εδαφικές και
ατμοσφαιρικές συνθήκες ικανές να κυοφορήσουν μικροβιακούς οργανισμούς φαντάζει
στα μάτια χιλιάδων επιστημόνων σαν την αναζήτηση του Ιερού Δισκοπότηρου.

Ανάμεσα στο 2012 και το 2015 η NASA σχεδιάζει να ξεκινήσει το πιο φιλόδοξο
ίσως πρόγραμμά της που δεν είναι άλλο από την ανακάλυψη ενός πλανήτη σαν τον
δικό μας, γύρω από αστερισμούς που βρίσκονται πολύ μακριά από το ηλιακό μας
σύστημα. H διάταξη τηλεσκοπίων που θα κατασκευαστεί και θα ταξιδέψει στο
Διάστημα, με την ονομασία Terrestrial Planet Finder, θα προσπαθήσει να
ανιχνεύσει πλανήτες γύρω από τον αστερισμό A του Κενταύρου (Α. Centauri)
(απόσταση 4,4 έτη φωτός) και 55 Cancri που βρίσκεται 10 φορές πιο μακριά.

Γύρω από το τελευταίο σύστημα αστεριών βρίσκονται 3 μεγάλοι πλανήτες όμοιοι με
αυτούς του ηλικιακού μας συστήματος, ενώ κοντά στο A Centauri, που αποτελείται
από τρία αστέρια με μάζα έως 1,1 φορά μεγαλύτερη από του Ήλιου, κρύβεται
άγνωστος αριθμός πλανητών.

Για να φθάσει ο άνθρωπος εκεί θα πρέπει να κατασκευάσει πια ένα αστρόπλοιο, το
οποίο όμως θα διαθέτει ένα σύστημα προώθησης τόσο εξελιγμένο, που μέχρι τώρα
κανείς δεν έχει επιχειρήσει να φτιάξει ούτε καν σε πειραματικό στάδιο.

Το φαγητό, ο αέρας και το νερό είναι τρία από τα βασικά στοιχεία που θα πρέπει να εξασφαλίζει το αστρόπλοιο στο πλήρωμά του.

«Χρειαζόμαστε τη Φυσική. Και μάλιστα πολύ καλή Φυσική», τονίζει προς το
περιοδικό «Discover» ο Robert Frisbee, που είναι σχεδιαστής κινητήρων στο Jet
Propulsion Laboratory των ΗΠΑ.

Αν στο άμεσο μέλλον οι επιστήμονες κατασκευάσουν ένα αστρόπλοιο που θα
κινείται με πυρηνική ενέργεια, με κινητήρα αντιύλης ή με ακτίνες λέιζερ από
τον Ήλιο, θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να φθάσει στον προορισμό του σε
λιγότερο από 46 χρόνια. Έστω κι έτσι, θα μεταφέρει ένα πλήρωμα χωρίς εισιτήριο
επιστροφής. Ακόμα όμως κι αν λυθεί το πρόβλημα της απόστασης, παραμένει
αναπάντητο το ερώτημα ποιος θα επιχειρήσει και θα αντέξει ένα τέτοιο ταξίδι.

Εδώ ξεκινά ο μεγάλος προβληματισμός. Πόσοι αστροναύτες θα έπαιρναν την απόφαση
να επιβιβαστούν σε ένα σκάφος που όχι μόνο θα έκανε τόσα χρόνια να φθάσει εκεί
αλλά και που κατά πάσα πιθανότητα δεν θα είχε δυνατότητα επιστροφής;

Θα μπορούσε το πλήρωμα του σκάφους εκτός από αστροναύτες να μεταφέρει και
νεαρά παιδιά ή ζευγάρια που θα τεκνοποιήσουν στη διάρκεια της 40χρονης πτήσης
ώστε οι απόγονοί τους να γεννηθούν σε μια δεύτερη Γη και να ξεκινήσουν την
εξερεύνηση του νέου Κόσμου; Και, τέλος πάντων, τι είδους άνθρωπος θα ήταν
αυτός που θα μπορούσε να περάσει 40 χρόνια σε ένα διαστημόπλοιο χωρίς να
παρουσιάσει κανένα πρόβλημα υγείας;

Ένα ταξίδι γεμάτο κινδύνους

Το να καταφέρει να φθάσει ο άνθρωπος σε έναν πλανήτη που απέχει έως και 41 έτη φωτός, ανήκει προς το παρόν στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. «Μέχρι να το κάνουμε πραγματικότητα», όπως λένε κάποιοι ειδικοί. Αν κάποια φουτουριστικά σχέδια κινητήρων που επεξεργάζονται σήμερα στα εργαστήρια γίνονταν πραγματικότητα, θα απαιτούνταν περισσότερα από 40 χρόνια για να φθάσει ο άνθρωπος σε κάποιον από τους πλανήτες του A Centauri (4,4 έτη φωτός) και περισσότερα από 100 χρόνια για κάποιον από τους πλανήτες του 55 Cancri.

Ένα αστρόπλοιο που θα επιχειρούσε το μακρινό ταξίδι, θα αντιμετώπιζε
πολλούς κινδύνους στη διαδρομή. Ακόμα και αν ο διαπλανητικός χώρος θεωρείται
«άδειος», το αστρόπλοιο θα μπορούσε να τιναχθεί στον αέρα αν προσέκρουε πάνω
του ένα σωματίδιο σκόνης που ταξίδευε με το 50% της ταχύτητας του φωτός. Αυτό
σημαίνει ότι η γνώση για την ακριβή σύσταση του διαπλανητικού χώρου, την οποία
ακόμα δεν διαθέτουμε, θα μπορούσε να μας καθοδηγήσει στο τι είδους ασπίδα θα
έπρεπε να έχει το σκάφος. Το ίδιο συμβαίνει και με την ακτινοβολία. Μέχρι
σήμερα κανένα επανδρωμένο διαστημόπλοιο δεν έχει περάσει τα όρια του
μαγνητικού περιβλήματος που καλύπτει ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα και το
οποίο σχηματίζεται από τον ηλιακό άνεμο. Μακριά από το περίβλημα αυτό, ένα
σκάφος είναι εκτεθειμένο στην κοσμική ακτινοβολία, ίσως και σε άλλου είδους
ακτινοβολίες. Επιπλέον οι κινητήρες αντιύλης, σχάσης και σύντηξης, που θα
μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν εκπέμπουν με τη σειρά τους επικίνδυνη για το
πλήρωμα ακτινοβολία.

Επιμέλεια: Εύη Ελευθεριάδου – Στέφανος Κρίκκης