«Άσπρο – μαύρο» για τα μέτρα του πακέτου

Το πακέτο των παροχών που ανακοίνωσε η κυβέρνηση συνάντησε ανάμεικτες
αντιδράσεις. Οι φορείς των εργαζομένων και των αγροτών χαρακτηρίζουν θετικά τα
μέτρα σε ό,τι αφορά την ενίσχυση των εισοδημάτων και της απασχόλησης,
επισημαίνοντας ωστόσο ότι πολλά από αυτά είναι αποσπασματικά και δεν
εξασφαλίζουν ουσιαστική λύση των προβλημάτων τους. Από την άλλη, οι εκπρόσωποι
των επιχειρηματιών ασκούν κριτική στην κυβέρνηση ότι το πακέτο των παροχών θα
οδηγήσει σε αύξηση των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού και πως έτσι τίθεται σε
κίνδυνο η πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Σύμφωνα με επιστημονικούς συνεργάτες του INE ΓΣΕΕ – ΑΔΕΔΥ, τα μέτρα θα
οδηγήσουν σε αύξηση του εισοδήματος και της κατανάλωσης, ενώ θετική
ανταπόκριση βρήκαν τα μέτρα και στον αγροτικό κόσμο – ιδιαίτερα η μείωση του
φόρου στο πετρέλαιο – αν και όπως επισημαίνεται απαιτούνται πολλά περισσότερα.
Ωστόσο, κατά τους εκπροσώπους τού επιχειρηματικού κόσμου τα μέτρα θα οδηγήσουν
την ελληνική οικονομία σε νέο φαύλο κύκλο ελλειμμάτων, συρρίκνωση των εξαγωγών
και απώλεια θέσεων εργασίας. Και αυτό γιατί, όπως υποστηρίζουν, τα βάρη για
την κάλυψη των ελλειμμάτων αυτών στο μέλλον θα κληθούν να πληρώσουν οι
επιχειρήσεις με αύξηση της φορολογίας.

«Θετικά αλλά αποσπασματικά»

ΣΑΒΒΑΣ ΡΟΜΠΟΛΗΣ (επιστημονικός διευθυντής του INE ΓΣΕΕ – ΑΔΕΔΥ)

Ο επιστημονικός διευθυντής του INE ΓΣΕΕ – ΑΔΕΔΥ κ. Σάββας Ρομπόλης αναφέρει
ότι τα μέτρα θα «ενισχύσουν τα εισοδήματα και την κατανάλωση, αρκεί όμως να
έχουν και συνέχεια, χωρίς ταυτόχρονα να θέτουν σε κίνδυνο τη μακροοικονομική
ισορροπία». Θεωρεί επίσης ότι τα περισσότερα από τα μέτρα αυτά βελτιώνουν την
εισοδηματική θέση των ανέργων, αλλά χαρακτηρίζει ορισμένα από αυτά ως
αποσπασματικά. Για παράδειγμα, αναφορικά με όσους ανέργους μετακινούνται για
να βρουν δουλειά σε άλλες περιοχές, θεωρεί ότι το μέτρο βοηθά την κινητικότητα
των εργαζομένων αλλά θα έπρεπε να συνοδεύεται από άλλα, όπως η ενημέρωση για
τις ευκαιρίες στην αγορά εργασίας, κάτι που σήμερα δεν υπάρχει. Σε ό,τι αφορά
την αύξηση του επιδόματος ανεργίας, που στόχο έχει να φθάσει το 60% του
καθαρού ημερομισθίου ανειδίκευτου εργάτη, τη θεωρεί θετική αλλά θα ήταν πιο
αποτελεσματικό μέτρο, όπως λέει, αν έφθανε στο 80%, όπως έχουν επισημάνει οι
κατά καιρούς μελέτες του INE.

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΛΙΑΝΟΣ (καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο)

Το πακέτο των παροχών αναμένεται να τονώσει την οικονομία μέσω της αύξησης της
ζήτησης και της απασχόλησης, σύμφωνα με τον κ. Θ. Λιανό, καθηγητή Πολιτικής
Οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο οποίος παράλλληλα εκτιμά ότι
θα έχει αμελητέες επιπτώσεις στον προϋπολογισμό.

«H εξοικονόμηση πόρων για τις επιχειρήσεις από τη μείωση της τιμής του
πετρελαίου μπορεί να περάσει και στον τελικό καταναλωτή μέσω της μείωσης των
τιμών των προϊόντων τους. Αυτό θα συμβεί κυρίως στους κλάδους όπου υπάρχει
ανταγωνισμός. Σε κλάδους όπου δεν υπάρχει ανταγωνισμός, είναι πιθανόν οι
επιχειρήσεις να καρπωθούν οι ίδιες τη μείωση της τιμής του πετρελαίου
αυξάνοντας τα κέρδη τους. Σε κάθε περίπτωση, με την πάροδο του χρόνου θα φανεί
η επίπτωση, είτε με τη μείωση του πληθωρισμού είτε με την αύξηση των κερδών
των επιχειρήσεων».

Για τις αυξήσεις στους μισθούς και τις συντάξεις στο Δημόσιο, ο καθηγητής του
Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών υποστηρίζει ότι δεν θα έχουν σημαντικές
επιπτώσεις στον πληθωρισμό μέσω της ζήτησης, αφού κατά μέσον όρο οι αυξήσεις
θα κυμανθούν στα επίπεδα του πληθωρισμού.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΚΛΕΖΑΚΟΣ (καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιώς )

«Θετικά στην πλειοψηφία τους τα μέτρα που διαπνέονται από ένα πνεύμα
αναδιανομής του εθνικού εισοδήματος με δικαιότερο τρόπο», χαρακτηρίζει τις
εξαγγελίες Σημίτη ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιώς κ. Μιχάλης Γκλεζάκος.
Όσον αφορά την επίδραση στην επιχειρηματική δραστηριότητα, κάνει λόγο για
«τονωτική ένεση στις επιχειρήσεις από τη μείωση του κόστους του πετρελαίου
παραγωγής, σε μια περίοδο που αγωνίζονται να αυξήσουν την (αρκετά χαμηλή σε
επίπεδο E.E.) ανταγωνιστικότητά τους μέσω της μείωσης του κόστους παραγωγής».

Θετική χαρακτηρίζει και τη φορολογική απαλλαγή μέρους των κερδών μιας
επιχείρησης, δεδομένου ότι διευκολύνει τις κερδοφόρες (άρα ανταγωνιστικές)
μονάδες και περιορίζει το επενδυτικό κόστος, υπό την προϋπόθεση όμως, όπως
λέει, «τα κεφάλαια αυτά πράγματι να γίνονται επενδύσεις».

Τα μοναδικά σημεία για τα οποία κρατά επιφυλάξεις είναι οι επιπτώσεις από την
ελάφρυνση της φορολογίας αυτοκινήτων, αφού, όπως λέει, θα ενταθεί η διαρροή
συναλλάγματος στο εξωτερικό, αφαιρώντας πόρους από την ανάπτυξη και
προσθέτοντας επιβάρυνση στο περιβάλλον.

ΑΛΕΞΗΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΣ (επίκουρος καθηγητής της Φιλοσοφικής του Πανεπιστημίου
Κρήτης)

«Εκτός από την ανακούφιση στην τσέπη χιλιάδων οικογενειών, το επίδομα στο
φοιτητικό ενοίκιο μπορεί να αποτελέσει κίνητρο για πολλούς σπουδαστές να
προτιμήσουν πιο εύκολα ένα Πανεπιστήμιο εκτός του τόπου διαμονής τους, κάτι το
οποίο δεν συμβαίνει το ίδιο εύκολα σήμερα».

Την άποψη αυτή εκφράζει ο επίκουρος καθηγητής της Φιλοσοφικής του
Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Αλέξης Καλοκαιρινός, επισημαίνοντας ότι η εν λόγω
ρύθμιση θα ωφελήσει έμμεσα και τα ίδια τα περιφερειακά AEI, αλλά και τις
τοπικές κοινωνίες.

«Κάθε χρόνο κάποιοι φοιτητές φτάνουν να ζητήσουν μετεγγραφή στην πόλη του
τόπου διαμονής της οικογένειάς τους λόγω του υψηλού κόστους διαβίωσης, που
οφείλεται κυρίως στο κόστος των ενοικίων. Οπότε εκτιμώ ότι το μέτρο αυτό θα
τους βοηθήσει να παραμείνουν στο Πανεπιστήμιο, στο οποίο έχουν εισαχθεί αλλά
κυρίως μπορεί να συμβάλει ώστε οι καλύτεροι φοιτητές να επιλέγουν πλέον
Πανεπιστήμιο με κριτήριο την ποιότητα των σπουδών και όχι κυρίως με βάση το
κόστος διαβίωσης όπως πολύ συχνά γίνεται έως σήμερα», λεει ο κ. Καλοκαιρινός.
Αναφορικά με τη χορήγηση επιδόματος σε οικογένειες ανέργων που έχουν παιδιά
στο σχολείο, θεωρεί ότι είναι ένα ουσιαστικό μέτρο άμεσης ανακούφισης.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ (συγκοινωνιολόγος)

Το μέτρο της μείωσης της τιμής στα αυτοκίνητα κρίνεται οπωσδήποτε θετικό. Θα
οδηγήσει βεβαίως σε μια μικρή αύξηση του δείκτη ιδιοκτησίας ιδιωτικών
αυτοκινήτων, αλλά αυτό δεν είναι απαραιτήτως κακό. Στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες
που ο αντίστοιχος δείκτης είναι πολύ υψηλότερος δεν αντιμετωπίζονται
προβλήματα στην κυκλοφορία, αντίστοιχα με τα δικά μας. Το πρόβλημα δεν είναι
το αυτοκίνητο, αλλά η ορθολογική του χρήση. Θα ήταν λοιπόν καλύτερο να είχαμε
ακούσει και δεσμεύσεις για την ενίσχυση και τη βελτίωση του δικτύου των μέσων
μαζικής μεταφοράς, ώστε να γινόταν πιο ορθολογική η χρήση του αυτοκινήτου.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ

«Θα αυξηθούν τα ελλείμματα και οι φόροι»

Ο πρόεδρος του EBEA κ. Δρακούλης Φουντουκάκος

Αρνητικές επιπτώσεις από το πακέτο των παροχών στην ελληνική οικονομία βλέπουν
οι εκπρόσωποι των επιχειρηματιών, όπως προκύπτει απο χθεσινές ανακοινώσεις και
δηλώσεις των προέδρων του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου και της
Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου.

Ο πρόεδρος του EBEA κ. Δρακούλης Φουντουκάκος ετάχθη εναντίον των μέτρων
υποστηρίζοντας ότι θα υπονομεύσουν τη θέση της χώρας, θα οδηγήσουν σε νέο
φαύλο κύκλο ελλειμμάτων και παροχών, σε συρρίκνωση των εξαγωγών, σε κλείσιμο
επιχειρήσεων και σε απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας.

Ο πρόεδρος του EBEA είπε ότι η κυβέρνηση δεν ξεκαθάρισε τον τρόπο με τον οποίο
θα χρηματοδοτηθούν τα μέτρα αυτά και συμπλήρωσε «πολύ φοβάμαι ότι η πηγή των
εσόδων για τη χρηματοδότηση αυτών των μέτρων θα είναι εκ νέου η βαρύτατη
φορολόγηση των επιχειρήσεων». Ο κ. Φουντουκάκος επικαλέστηκε τα στοιχεία για
την πορεία του προϋπολογισμού το επτάμηνο, που δείχνουν αύξηση του ελλείμματος
κατά 84% και υποστήριξε ότι δεν είναι δυνατόν την ίδια ώρα να εξαγγέλλεται
κοινωνικό πακέτο ύψους 2,3 δισ ευρώ «χωρίς να εξηγεί κανείς πώς θα βρεθούν τα
χρήματα αυτά».

Υποστήριξε ακόμη ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποκλείσθηκαν από τα μέτρα
αυτά. Ανέφερε ότι, αν και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δημιουργούν πραγματικό
πλούτο και εισόδημα συμβάλλοντας στην ενίσχυση της απασχόλησης, στην
πραγματικότητα αποκλείσθηκαν από τα μέτρα.

O πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Δημήτρης Αρμενάκης

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε με δηλώσεις του και ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ.
Δημήτρης Αρμενάκης τονίζοντας ότι «τα μέτρα που ανακοινώθηκαν δεν αγγίζουν τα
ουσιαστικά προβλήματα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων τα οποία δεν
αντιμετωπίζονται με ευκαιριακές εξαγγελίες αλλά πρωτίστως με την ανάδειξη του
σημαντικού τους ρόλου στην πολιτική και κοινωνική ζωή του τόπου…».

Σημειώνεται ότι στο οικονομικό δελτίο της Alpha Bank, που δημοσιεύθηκε χθες,
προβλέπεται ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης θα ανέλθει το 2004 στο 2,5%
του ΑΕΠ λόγω του πακέτου των μέτρων που ανακοινώθηκε αλλά και των
φοροαπαλλαγών που είχε εξαγγείλει η κυβέρνηση το 2002. Κύκλοι του υπουργείου
Οικονομίας και Οικονομικών, σχολιάζοντας τις παραπάνω εκτιμήσεις, υποστηρίζουν
ότι το έλλειμμα σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να φθάσει στο ποσόν αυτό και
ότι θα περιορισθεί στα επίπεδα του 1%. Οι παράγοντες του υπουργείου Οικονομίας
και Οικονομικών στηρίζουν την αισιοδοξία τους στα αυξημένα έσοδα που θα
προκύψουν από τον υψηλό ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας, ο οποίος θα υπερβεί το
4% το 2004.