Mίκης: Eίναι ιερές οι μνήμες της Mικράς Aσίας

![]() |
![]() |
|
«Θέλουμε να είμαστε συνεχιστές της κουλτούρας και της μνήμης των |
«Ξεκινήσαμε πορπατώντας. Ήμαστε μια φάλαγγα από τρεις χιλιάδες και
περισσότεροι άνδρες και φτάσαμε στη Μαγνησιά οκτακόσιοι. Καθώς περνάγαμε από
τα χωριά, δεξιά κι αριστερά στο δρόμο, καθόντουσαν Τούρκοι σε παράταξη κι
όσους γνωρίζανε τους τραβάγανε και τους σκοτώνανε…».
Ογδόντα ένα χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, «TA NEA» θυμούνται και
θυμίζουν στις νεώτερες γενιές τη φρίκη εκείνων των ημερών όπως καταγράφηκε στα
πρωτοσέλιδα των εφημερίδων «Αμάλθεια» της Σμύρνης και «Ελεύθερο Βήμα» της
Αθήνας και μέσα από μαρτυρίες Μικρασιατών και Ποντίων προσφύγων που έζησαν τα
γεγονότα.
Την παρουσίαση, χτες, στην Εστία Νέας Σμύρνης, του ιστορικού αυτού
υλικού (που θα διανέμεται δωρεάν στους αναγνώστες της εφημερίδας από αύριο)
τίμησε με την παρουσία του Ο Μίκης Θεοδωράκης, «ως παιδί της καταστροφής»,
όπως είπε, αλλά και ως Νεοσμυρνιώτης.
«Ό,τι συνδέεται με τη Μικρά Ασία είναι ιερό», υπογράμμισε. «H μητέρα μου ήταν
από τον Τσεσμέ, ένα χωριό των παραλίων απέναντι απ’ τη Χίο. Ο πατέρας μου
Κρητικός. Εκεί γνωρίστηκαν, όμως μεσολάβησε η Καταστροφή και η οικογένεια της
μητέρα μου πέρασε απέναντι, στη Χίο. Εγώ γεννήθηκα εκεί και θυμάμαι από μικρό
παιδί τους θρήνους όλων αυτών που έχασαν την πατρίδα τους. Είμαι παιδί της
καταστροφής με όλη την σημασία της λέξης. Θυμάμαι, άνοιγαν οι άνθρωποι τα
παράθυρά τους κι έβλεπαν απέναντι τα σπίτια τους και τα χωράφια τους και
θρηνούσαν. Αυτό διαμόρφωσε σε σημαντικό βαθμό τον ψυχικό μου κόσμο. Αργότερα,
στις διάφορες μετακινήσεις της οικογένειας στην Ελλάδα, η μητέρα μου με
έπαιρνε πάντα και πηγαίναμε στα προσφυγικά. Ειδικά στην Πάτρα. Αλλά και
αργότερα στα Γιάννινα… στην Αθήνα. Σπίτι μου υπήρχαν πάντα πρόσφυγες».
![]() |
|
«Ό,τι συνδέεται με τη Μικρά Ασία είναι ιερό», υπογράμμισε ο Μίκης Θεοδωράκης |
Ο Μίκης Θεοδωράκης μίλησε και για το δέσιμο του με τη Νέα Σμύρνη, τον τόπο
όπου έζησε χρόνια: «Εδώ αγάπησα, εδώ παντρεύτηκα, εδώ με έπιασαν και μια και
δυο και τρεις και τέσσερις φορές».
Από την πλευρά του ο δήμαρχος Νέας Σμύρνης Γιώργος Κουτελάκης επισήμανε ότι η
Νέα Σμύρνη είναι ο κατ’ εξοχήν τόπος των προσφύγων, η συνέχεια μιας πόλης που
χάθηκε μέσα στη φωτιά από δύο λαούς που θα έπρεπε να ζουν ειρηνικά δίπλα
δίπλα. «Θέλουμε να είμαστε συνεχιστές της κουλτούρας, της μνήμης, της θυσίας
τους», είπε.
Με θερμά λόγια γι’ αυτή την πρωτοβουλία των «ΝΕΩΝ» μίλησε και ο διευθύνων
σύμβουλος της ΕΘΕΛ (χορηγός της έκδοσης) κ. Κόκκορης
![]() |
|
«H προσπάθεια αυτή γίνεται για να διατηρήσουμε τις μνήμες, όχι για να ξύσουμε |
«Θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς τι νόημα έχει αυτή η πρωτοβουλία, να
έρθουν και πάλι στο φως τόσο σκληρές μαρτυρίες», είπε στην παρουσίαση της
συλλεκτικής έκδοσης ο διευθυντής της εφημερίδας «TA NEA» Παντελής Καψής. «Όσο
όμως γνωρίζουμε τις τραγωδίες του παρελθόντος τόσο μάς βοηθούν να αποκτήσουμε
αυτογνωσία εμείς αλλά και οι μετέπειτα γενιές. Αυτογνωσία της παλιάς Ελλάδας,
που είδε ένα εκατομμύριο πρόσφυγες με άλλη κουλτούρα, άλλα ήθη κι έθιμα να
μπολιάζουν τη νέα τους πατρίδα. Αυτογνωσία για μας, που είδαμε τους πατεράδες
μας να ριζώνουν σε ένα νέο τόπο χωρίς να έχουν τίποτα παρά τα χέρια τους και
το μυαλό τους. Δεύτερος λόγος είναι η αίσθηση της απώλειας των χαμένων
πατρίδων. Ότι αφήσαμε πίσω μας έναν ολόκληρο πολιτισμό, στην Μικρά Ασία, στον
Πόντο, στη Πόλη».
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ Κώστας Γείτονας, Γιώργος
Δασκαλάκης και Γιάννης Καψής, οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας Ελευθερία
Παπακώστα και Απόστολος Ανδρεουλάκος, οι δήμαρχοι Καλλιθέας, Ρέντη και
Ηλιούπολης, Κώστας Ασκούνης, Γιώργος Ιωακειμίδης και Θόδωρος Γεωργάκης, ο
διοικητής του Γενικού Κρατικού Νοσοκομείου Αθηνών Αλέξανδρος Χολέβας, ο
πρόεδρος των Προσφυγικών Σωματείων Αναστάσιος Χαρισμίδης κ.ά.
«Τούτες οι καταθέσεις είναι πολιτισμός»
Την παρουσίαση ολοκλήρωσε ο γεμάτος αναφορές λόγος σε ποιητές, ζωγράφους,
λογοτέχνες Μικρασιάτες του Κώστα Γεωργουσόπουλου: «H προσπάθεια αυτή γίνεται
για να διατηρήσουμε τις μνήμες, όχι για να ξύσουμε πληγές» τόνισε. «Αυτές οι
καταθέσεις των προσφύγων – συνέχισε – έργο που το οφείλουμε στη Μέλπω Μερλιέ
και σε όλους όσους συντάχθηκαν στις δυνάμεις του Κέντρου Μικρασιατικών
Σπουδών, οι μνήμες, οι ήχοι, τα χρώματα, η γλώσσα, ο απλός τρομαγμένος λόγος
των προσφύγων, όλα αυτά είναι πολιτισμός. Παράλληλα όμως έχουμε και τα
ντοκουμέντα από το δημοσιογραφικό αρχείο του “Ελεύθερου Βήματος” και της
“Αμάλθειας”, τον ιστορικό λόγο, τον πρωτογενή. Οι μεγάλοι μας ποιητές, οι
πεζογράφοι, οι ζωγράφοι, οι άνθρωποι του θεάτρου ήρθαν όλοι από εκεί, από μια
προηγμένη αστική κοινωνία, τη στιγμή που η Αθήνα πάλευε ακόμα να την
δημιουργήσει».
INFO
H έκδοση πραγματοποιείται με την πολύτιμη συνεργασία του Κέντρου Μικρασιατικών
Σπουδών, ενώ το CD περιέχει μουσικά θέματα και τραγούδια της Μικράς Ασίας και
της Κωνσταντινούπολης από τη συλλογή του Σίμωνος Καρά.

















