Δείξε μου τον φίλο σου…

Ζούμπιν Μέτα

Έγραφα χθες για τον Ζούμπιν Μέτα, που ακούσαμε στο Ηρώδειο την Κυριακή, ότι
δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως το καλοκαίρι του 1967, όταν εξίσου ή και
περισσότερο διάσημοι από τον ίδιο καλλιτέχνες, αντιδρώντας στην επελθούσα
δικτατορία, μποϊκοτάριζαν το Φεστιβάλ Αθηνών με το οποίο είχαν «κλείσει» να
εμφανιστούν και ακύρωναν τις εμφανίσεις τους, ήρθε στην Αθήνα σαν να μη
συνέβαινε τίποτα και έπαιξε στο Ηρώδειο με τη Φιλαρμονική του Λος Άντζελες.
Γνώστης των πραγμάτων της εποχής, μού είπε, όμως, και άλλα για το θέμα. Σε
πόσο, ας πούμε, δύσκολη θέση βρέθηκε μετά, ο δικός μας σκηνοθέτης Μιχάλης
Κακογιάννης. Ο οποίος είχε με σφοδρότητα εκδηλωθεί κατά της δικτατορίας από
την πρώτη στιγμή – στάση που κράτησε, αυτοεξόριστος, καθ’ όλη την επταετία –
με αποτέλεσμα οι αλήστου μνήμης συνταγματάρχες να τον έχουν από τους πρώτους
στη μαύρη λίστα. Και ο οποίος είχε συνεργαστεί με τον περί ου ο λόγος μαέστρο
την προηγούμενη σεζόν στη Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Υόρκης, στο ανέβασμα της
όπερας του Σάμιουελ Μπάρμπερ «Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα» που ο ίδιος
σκηνοθέτησε και ο Ζούμπιν Μέτα διηύθυνε. Πότε βρέθηκε σε δύσκολη θέση; Μα τον
αμέσως επόμενο της εμφάνισης του Μέτα στην Αθήνα χειμώνα, στην επανάληψη της
παράστασης της «Ηλέκτρας». H δικαιολογία του Ζούμπιν Μέτα ήταν ότι δεν
μπορούσε να ματαιώσει τις συναυλίες γιατί «θα προσέβαλλε τον βασιλέα
Κωνσταντίνο που ήταν φίλος του – και που δεν είχε πάρει ακόμα την απόφαση να
«αντισταθεί».

…και ο «λάθε βιώσας»

Βέβαια, ο κ. Μέτα στα τέλη της δεκαετίας του ’80 είχε και πάλι δημιουργήσει
θέμα όταν ήρθε να διευθύνει στο Ηρώδειο και δήλωσε δημοσίως ότι «πολύ λυπάται
που δεν είναι εδώ ο φίλος του βασιλεύς Κωνσταντίνος»… Αυτή τη φορά, τέλος
πάντων, ο «φίλος του» εδώ είναι και απόρησα που δεν τον είδα στη συναυλία.
Αλλά μετά μου τα είπαν. Εκεί ήταν ο τέως με την Άννα Μαρία. Αλλά μπήκαν πολύ
νωρίς, κάθησαν με τους παρατρεχάμενους στη 19η σειρά – την τελευταία της κάτω
ζώνης – και αποχώρησαν διακριτικά στο τέλος, ίσως από το διάζωμα, ώστε λίγοι
να τους δούμε. Φαίνεται, θα του είπε η Άννα Μαρία «εγώ, άλλα γιουχαΐσματα δεν
μπορώ να ακούω». Και εφάρμοσαν το «λάθε βιώσας»…