Δάσκαλοι που δίδασκαν

Μετά τις χθεσινές απολογίες του Θωμά Σερίφη και του Κώστα Τέλιου, η 17N –
γιατί τελευταία είχαμε αρχίσει να την ξεχνάμε – πήρε ξανά μορφή και υπόσταση.
H ιδιοσυγκρασία και η στάση των δύο κατηγορουμένων μπορεί να ήταν, και να
συνεχίζουν να είναι, βαθιά διαφορετικές, ωστόσο από αυτά που είπαν, στο μέτρο
που είναι επαληθεύσιμα και κριθούν αξιόπιστα, μπορούν να εξαχθούν ορισμένα
κοινά συμπεράσματα. H οργάνωση δεν ήταν φάντασμα και δεν αποτελούνταν από
φαντάσματα (έστω και αν οι «κουκουλοφόροι» του Τέλιου, παρότι είχαν ονόματα,
ως τέτοια περισσότερο μπορούν να αξιολογηθούν).

Πρόσωπα που κατηγορούνται και αρνούνται τώρα τη συμμετοχή τους φέρεται
(ευθέως από τον Τέλιο, εμμέσως από τον αρνούμενο να μεταβληθεί σε «μάρτυρα
κατηγορίας» Σερίφη) πως ήταν και παρόντα και ενεργά. H όλη δράση αναλαμβανόταν
στο όνομα της πολιτικής παρέμβασης, ο διάλογος δεν προχωρούσε ωστόσο στο θέμα
των μέσων και των αποτελεσμάτων των ενεργειών της. Ψυχολογικές πιέσεις
ασκούνταν (Τέλιος) ή δεν ασκούνταν (Σερίφης), πάντως – και αυτό συνιστά ίσως
τη μόνη πραγματικά παγκόσμια πρωτοτυπία της 17N – η έξοδος από την οργάνωση
(όταν ξεπερνούσε το σκόπελο της «απόλυσης») ήταν ακώλυτη.

Με τον τρόπο του ο καθένας – μετανιωμένα και λυρικά ο δάσκαλος από τη
Θεσσαλονίκη, χωρίς προαναγγελίες, δικαιολογίες και φιοριτούρες ο τελευταίος
των «Θεσπρωτών» – οι δύο αυτοί άνθρωποι ανέλαβαν τις ευθύνες τους. Δεν έκρυψαν
τις δικές τους πράξεις και δεν ζήτησαν επιείκεια – και γι’ αυτό δικαιούνται ν’
αποφύγουν τη δίκη προθέσεων.

Σε όσα επιβαρυντικά είπαν ή άφησαν να συναχθούν, δύσκολα μπορεί να βρει κανείς
ότι υπερισχύουν το μένος ή η εμπάθεια. Οι απολογίες τους δείχνουν ότι η
αξιοπρέπεια δεν είναι αναγκαστικά άγνωστη έννοια για ανθρώπους που
συμμετείχαν, κάποια στιγμή, στον κόσμο της παραβατικότητας. Αντιθέτως – αλλά
και αυτό κοντεύαμε να το ξεχάσουμε – η «αντιεξουσιαστική οπτική των πραγμάτων»
κανονικά ενέχει, αν είναι γνήσια, την αδιαφορία για τη γνώμη των πολλών
μπροστά στην υποστήριξη μιας, έστω και τελικά αδικαίωτης, προσωπικής αλήθειας.

Ο δικηγόρος Κώστας B. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.