Σφάλματα και «διορθώσεις»

H θερινή διακοπή δεν έκανε καλό στη δίκη της 17 N. Με την επανέναρξή
της συνέβησαν γεγονότα ικανά να κλονίσουν το δύσκολα κερδισμένο μέχρι στιγμής
κλίμα αξιοπιστίας της όλης διαδικασίας. Για το σημαντικότερο δε από αυτά
έχουμε χρέος να πούμε ότι υπεύθυνη είναι πρωτίστως η Πολιτεία.

H νομική κατασκευή που χρησιμοποιήθηκε για την αυτοδίκαιη συνέχιση της
προσωρινής κράτησης του κατηγορουμένου Αν. Παπαναστασίου δεν είχε έρεισμα ούτε
στο γράμμα ούτε στο πνεύμα του νόμου. Ακόμη χειρότερα, με τον αρχικό χειρισμό
που επιχείρησε το κράτος (μέσω του συγκεκριμένου δικαστή που αποφάσισε τη
συνέχιση της κράτησης χωρίς έγκαιρη ανανέωσή της) δεν έδειξε μόνο αδύναμο να
αναλάβει τις ευθύνες των λαθών του, αλλά και ανίκανο να καταλάβει ότι η
νομιμότητα είναι ένα όλον, που τραυματίζεται ανεπανόρθωτα με «διορθωτικές»
προσπάθειες σαν τη συγκεκριμένη. Εν όψει αυτού κρίσιμου ατοπήματος (γιατί δεν
πρέπει να ξεχνάμε ότι, ιδίως σε μια ποινική δίκη, η διαδικασία είναι και αυτή
ουσία), η έμπρακτη διαμαρτυρία όλων, αλλά κυρίως των παραγόντων της δίκης,
ήταν όχι μόνο δικαίωμα αλλά και ηθική υποχρέωση. Το δε ζήτημα αν με την
υλοποιηθείσα αποχή τους οι διαμαρτυρόμενοι συνήγοροι παρακώλυσαν και σε ποιο
βαθμό τη δίκη είναι δευτερεύον και πάντως δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να
θεμελιωθεί ψόγος εναντίον τους – πόσο μάλλον τώρα που με τη χτεσινή του
απόφαση περί αποφυλάκισης το Συμβούλιο Εφετών τούς δικαίωσε πλήρως ως προς την
ουσία. Ενεργώντας όπως ενήργησε, η κατηγορούσα Πολιτεία προσέφερε επιχειρήματα
σε όσους αντιμάχονται την αμεροληψία της. Κι ως προς αυτό, η ασφαλώς
καλοδεχούμενη τελική επανόρθωση από το Συμβούλιο Εφετών απαλύνει αλλά δεν
ανατρέπει τα δεδομένα.

Αλλά και οι πρώτες μετά τη διακοπή απολογίες έφεραν σε αρκετά δύσκολη θέση,
από πραγματολογική αυτή τη φορά άποψη, την κατηγορούσα αρχή. Ο μεν Θεολόγος
Ψαραδέλλης μπορεί να μην έδειξε τα στοιχεία τής άλλου επιπέδου προσωπικότητας
που αρκετοί περίμεναν λόγω της ιστορίας του και τής ώς τώρα στάσης του στο
ακροατήριο, δύσκολα ωστόσο, ακούγοντάς τον, πείθεται κανείς για τη συνολική
και οργανική σύνδεσή του με τους στόχους και τη δράση της 17N. Οι δύο πρώτοι
δε «Θεσπρωτοί» έδωσαν, ιδίως ο Κωστάρης, τις πιο μεστές και ουσιαστικές
απαντήσεις σε μια σειρά κατηγοριών και ερωτημάτων, σε σημείο που κατ’
ελάχιστον να έχουν ενσταλάξει την αμφιβολία για τον προσωπικό τους ρόλο και
ευθύνες.

Σχεδόν εξόφθαλμη δικονομική παραβίαση, κλονισμός της πειστικότητας του
κατηγορητηρίου, αναγκαστική διακοπή της δίκης, σπασμωδική καταφυγή των
δικαστών στην απειλή «έκθεσης της χώρας», επίσημος, τέλος, κόλαφος μιας
διαδικαστικής (αλλά εξωδικαστηριακής) απόφανσης: τα πράγματα ξανάρχισαν άσχημα
στη δίκη και θα πρέπει σύντομα το δικαστήριο να βρει τον τρόπο να επανακτήσει
τον ουσιαστικό έλεγχο της κατάστασης.