«Aιμορραγεί» η Yγεία στα νησιά

Ράντσα στη Νάξο. Αεροδιακομιδές με επικίνδυνες καθυστερήσεις στην Άνδρο.
Κλειστά ακτινολογικά μηχανήματα σε Κέα και Κάσο. Ασθενοφόρα χωρίς οδηγούς σε
Αμοργό και Φολέγανδρο.

Το καλοκαίρι, τα νησιά μας «βουλιάζουν» από τον κόσμο – και μαζί τους, οι
ελλιπέστατες υπηρεσίες υγείας. Ένδεκα νοσοκομεία, 21 κέντρα υγείας, 129
πολυδύναμα και απλά περιφερειακά ιατρεία… Τα νησιά του Αιγαίου διαθέτουν
άφθονες υποδομές υγείας. Στα χαρτιά, όμως. Διότι, στην πραγματικότητα, το ένα
νοσοκομείο απλώς δεν υπάρχει, τα περισσότερα κέντρα υγείας έχουν τεράστιες
ελλείψεις, τα πολυδύναμα περιφερειακά ιατρεία είναι στην πλειοφηφία τους
εντελώς… αδύναμα, ενώ τα περιφερειακά ιατρεία λειτουργούν συνήθως με έναν
αγροτικό γιατρό, ο οποίος τρέχει και δεν φτάνει.

Παράδειγμα, το νοσοκομείο της Νάξου. Έως πρότινος ήταν κέντρο υγείας, το οποίο
μετά την… προαγωγή του απέκτησε τις αρμοδιότητες ενός νοσοκομείου αλλά όχι
και ανάλογο κτίριο και υποδομή. Αποτέλεσμα: το προσωπικό του αναγκάσθηκε να
κλείσει διαδρόμους, φωταγωγούς, κουζίνα, αίθουσα συνεδριάσεων και γραφεία
γιατρών, προκειμένου να δημιουργήσει εξεταστήρια και χώρους για νοσηλεία – οι
οποίοι βεβαίως είναι ανεπαρκείς και μοιραία το καλοκαίρι κάνουν την εμφάνισή
τους τα ράντσα.

Δυο τούβλα και μία ξυλοκατασκευή, λ.χ., ήταν αρκετά για να μετατραπεί ένας…
φωταγωγός σε γυναικολογικό εξεταστήριο, ενώ πολλά άλλα εξεταστήρια
εγκαταστάθηκαν στους διαδρόμους. H σίτιση των ασθενών, μετά την κατάργηση της
κουζίνας, γίνεται είτε με φαγητά που φέρνουν οι συγγενείς τους από το σπίτι,
είτε με παραγγελίες σε δύο εστιατόρια της περιοχής.

Κατά τα άλλα, το «νοσοκομείο» δεν διαθέτει τράπεζα αίματος, ούτε προβλέπεται η
δημιουργία της από τον νέο οργανισμό του (άρα, δυνατότητα μετάγγισης ούτε
υπάρχει, ούτε θα υπάρξει, αν δεν αλλάξει κάτι).

Τουλάχιστον 200 άνθρωποι περνούν καθημερινά από τα «εξωτερικά ιατρεία». Πολλά
καρδιολογικά περιστατικά εξυπηρετούνται από ιδιώτη γιατρό. Το ιατρικό και το
παραϊατρικό προσωπικό είναι έως έναν βαθμό επαρκή και αυτό λόγω των
εργαζομένων με 18μηνη σύμβαση από τον ΟΑΕΔ και των εποχικών.

Στην Άνδρο

Οι αεροδιακομιδές των ασθενών αποτελούν το μεγάλο «αγκάθι» στο Κέντρο Υγείας
Άνδρου. Παραμονές του Δεκαπενταύγουστου, ένας νεαρός με βαριά κρανιοεγκεφαλική
κάκωση από τροχαίο μεταφέρθηκε στην Αθήνα με 6 ώρες καθυστέρηση – η πρώτη
ειδοποίηση στο EKAB έγινε στις 10.30′ το βράδυ και το ελικόπτερο έφτασε στις
4.30′ το πρωί.

Οι γιατροί της Άνδρου (και των άλλων νησιών) παραπονούνται, διότι οι γιατροί
του EKAB δεν πετούν πια τη νύκτα, ούτε όταν έχει πάνω από 8 Μπωφόρ, ούτε όταν
το ελικόπτερο είναι μονοκινητήριο. Μοιραία, λοιπόν, αναγκάζονται να συνοδεύουν
οι ίδιοι τους ασθενείς – και ας μην τους υποχρεώνει ο νόμος και ας μην είναι
ασφαλισμένοι, όπως οι ιπτάμενοι γιατροί.

Τα… καλά νέα είναι ότι ο εποχικός οδηγός ασθενοφόρου θα φτάσει στο νησί
τον… Σεπτέμβριο, μηχανήματα υπάρχουν (αν και δεν χρησιμοποιούνται όλα, διότι
δεν υπάρχουν χειριστές), οι γιατροί είναι περισσότεροι στην Άνδρο σε σχέση με
άλλα νησιά (πέντε ειδικευμένοι και δέκα αγροτικοί), τα περιφερειακά ιατρεία
στο Κόρφι και στο Μπατσί διαθέτουν ασθενοφόρα, αλλά δεν έχουν οδηγούς.

Στην Αμοργό

Ασθενοφόρο χωρίς οδηγό διαθέτει και το Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο (ΠΠΙ)
Αμοργού, οπότε επαφίεται στην καλή διάθεση των υπαλλήλων του δήμου η μεταφορά
ασθενών. Βέβαια, προκηρύξεις για δύο θέσεις οδηγών έγιναν, αλλά οι
ενδιαφερόμενοι είχαν απολυτήριο Γυμνασίου, ενώ θα έπρεπε να είχαν τελειώσει
τουλάχιστον το Λύκειο για να προσληφθούν.

Στο Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο (ΠΠΙ) Αμοργού οι συνθήκες είναι
τριτοκοσμικές και ο εξοπλισμός υποτυπώδης. Το κτίριο είναι μικρό και παλιό,
απινιδωτής για την αντιμετώπιση των εμφραγμάτων, ακτινολογικό μηχάνημα και
βιοχημικός αναλυτής δεν υπάρχουν, ενώ τα χειρουργικά σετ είναι παμπάλαια και σκουριασμένα.

Δεν εγκαταλείπουν τις πόλεις οι γιατροί, παρά τα κίνητρα

Οι γιατροί δεν ενδιαφέρονται να εγκαταλείψουν τα αστικά κέντρα και να
εργαστούν στα νησιά. Αυτό καταγγέλλουν οι επικεφαλής των Περιφερειακών
Συστημάτων Υγείας και Πρόνοιας (ΠεΣΥΠ) του Αιγαίου, οι οποίοι παραδέχονται πως
υπάρχουν προβλήματα, αλλά τονίζουν ότι γίνονται προσπάθειες για να
αντιμετωπισθούν.

«Οι άγονες προκηρύξεις είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματά μας», λέει η κ.
Αγγελική Μωραϊτάκη, πρόεδρος του ΠεΣΥΠ Κυκλάδων. «Από τα 15 πολυδύναμα
περιφερειακά ιατρεία της περιοχής ευθύνης μας, μόνον στην Κέα, τη Σίφνο, τη
Φολέγανδρο και την Αμοργό έχουμε ειδικευμένο γιατρό, ενώ περιμένουμε έναν
ακόμα στην Κύθνο. Ούτε καν στο Νοσοκομείο Σύρου έρχονται γιατροί. Τώρα
προκηρύσσουμε για δεύτερη φορά τις θέσεις δύο παιδιάτρων – και δεν μιλάμε για
κανένα απομακρυσμένο ή ξεκομμένο νησί. Δυστυχώς, οι γιατροί δεν θέλουν να
πηγαίνουν στην περιφέρεια, παρά τα κίνητρα που τους δίνονται».

Θέση διευθυντή

Ποια είναι αυτά τα κίνητρα; Αμέσως μόλις πάρει ένας γιατρός την ειδικότητά του
μπορεί να διεκδικήσει θέση διευθυντή (με την ανάλογη αμοιβή) στα κέντρα υγείας
και τα πολυδύναμα περιφερειακά ιατρεία των νησιών. Τη θέση τη διεκδικεί ακόμα
και αν δεν έχει κάνει το αγροτικό του και ανεξάρτητα από την προϋπηρεσία του.
Επιπλέον, μόλις συμπληρώσει έναν χρόνο προϋπηρεσίας, προσαυξάνεται ο βασικός
μισθός του κατά 15%, ενώ οι προσαυξήσεις συνεχίζονται έως 4 χρόνια (συνολικά
φθάνουν το 50%). Ειδικά οι γενικοί γιατροί μπορούν να διεκδικήσουν θέση
αγροτικού γιατρού ως επιμελητές B’ και να προσληφθούν κατά προτεραιότητα, ενώ
κάθε γιατρός των νησιών που συμπληρώνει 4 χρόνια υπηρεσίας έχει δικαίωμα να
κάνει αίτηση για μετάθεση σε κεντρικό νοσοκομείο (όχι όμως στην Αττική ή τη
Θεσσαλονίκη).

Πάντως, ακόμα και η πλήρωση θέσεων στα μεγάλα νοσοκομεία των νησιών
αποδεικνύεται δύσκολη υπόθεση. Είναι χαρακτηριστικό ότι, στα τέσσερα
νοσοκομεία (Ρόδου, Κω, Καλύμνου και Λέρου) του ΠεΣΥΠ Νοτίου Αιγαίου, από τις
336 θέσεις ιατρικού προσωπικού είναι κενές οι 100 και από τις 1.600 θέσεις
νοσηλευτικού προσωπικού οι 480, κατά την πρόεδρο του ΠεΣΥΠ, κ. Ιωάννα
Αρσενοπούλου.

Οι «προνομιούχοι» της Μήλου

«Προνομιούχοι» αισθάνονται οι γιατροί και οι εργαζόμενοι στο Κέντρο
Υγείας Μήλου, στο οποίο καθημερινά απευθύνονται περισσότεροι από 150 ασθενείς.
Το Κέντρο Υγείας διαθέτει μόνιμο παιδίατρο και γενικό ιατρό, πέντε αγροτικούς
γιατρούς, καθώς και έναν πνευμονολόγο και έναν χειρουργό με μονοετή σύμβαση.
Έχει επίσης δύο απινιδωτές, δύο ασθενοφόρα, τέσσερις οδηγούς και επαρκή αριθμό
νοσηλευτριών. Όλα αυτά επειδή ο δήμος πληρώνει το ενοίκιο στους ειδικευμένους
γιατρούς που φθάνουν στο νησί για δύο χρόνια τουλάχιστον. Το Ίδρυμα Στήριξης
του Κέντρου Υγείας, το οποίο λειτουργεί εδώ και 1,5 χρόνο, βάζει βαθιά το χέρι
στην τσέπη και αγοράζει υλικά όταν υπάρχει ανάγκη, ενώ προσλαμβάνει, πληρώνει
και ασφαλίζει τις νοσηλεύτριες όταν υπάρχουν καθυστερήσεις στις (κρατικές) προσλήψεις.