ΝΙΚΟΣ MAΣTOPAKHΣ «Δεν ξεκινάω με αέρα κοπανιστό»

«Δεν πάω στην πρόβα με αέρα κοπανιστό στο κεφάλι μου – μόνο με ιδέες και θεωρίες», λέει ο Νίκος Μαστοράκης

Ξεκίνησε στη σκηνοθεσία πολύ καθυστερημένα, το 1994, ύστερα από αρκετά χρόνια
στο θέατρο ως ηθοποιός και ύστερα από επίμονες προτροπές της Μπέττυς Αρβανίτη.
Με το «Τρίπτυχο» του Χεράρντιαν Ράιντερς, στη Δεύτερη Σκηνή του Θεάτρου Οδού
Κεφαλληνίας.

Πριν συμπληρωθούν εννιά χρόνια ο Νίκος Μαστοράκης θεωρείται ένας από τους
λίγους σημαντικούς σκηνοθέτες που διαθέτουμε. Περιζήτητος πια, αφήνει πίσω του
επιτυχίες, ο «Κουρέας της Σεβίλλης» του Μπομαρσέ που έχει ανεβάσει με το
ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου περιοδεύει με επιτυχία, ενώ σε λίγες ημέρες αρχίζει την
προετοιμασία για τη «Μαρία Στούαρτ» του Σίλερ, που θα σκηνοθετήσει και πάλι
για την «Πράξη» της Μπέττυς Αρβανίτη – μια συμπαραγωγή με το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας.

Δεν θα θέλατε να έχετε την δική σας ομάδα και το δικό σας θέατρο και να
ανεβάζετε αποκλειστικά τα έργα που εσείς θα επιλέγατε και που θα σας
αντιπροσώπευαν απολύτως;

«Δεν θα το ήθελα ποτέ αυτό. Δεν μου αρέσει η έννοια της “οικογένειας” στην
τέχνη. Θέλω να αισθάνομαι ότι, ανά πάσα στιγμή, μπορώ να πάρω τα μπογαλάκια
μου και να πάω οπουδήποτε…».

Δηλαδή, είστε ένας «one night stand» σκηνοθέτης – «της μιας νύχτας»;

Πέφτει γέλιο τρελό. Το χιούμορ, η γλυκύτητα και ο ήπιος χαρακτήρας του είναι
τα βασικά χαρακτηριστικά του.

«”One season stand” – της μιας σεζόν… Ναι, δεν μου αρέσει καθόλου. Να, τώρα
με την Μπέττυ που θα κάνουμε το τρίτο έργο στη σειρά αισθάνομαι ότι έχω “δέσει
κάβο”. Και έτοιμος είμαι να της πω “μην ελπίζεις ότι θα κάνουμε και τον
επόμενο χρόνο έργο μαζί. Αποκλείεται”».

Και τον ηθοποιό Μαστοράκη τον έχετε ξεχάσει; Παίζατε γύρω στα δεκαπέντε
χρόνια. Δεν σας ενδιαφέρει να παίξετε πάλι;

«Καθόλου! Και υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι. Ο ένας είναι ότι μου λείπει ο
ναρκισσισμός που χρειάζεται ο ηθοποιός για να ανεβεί στη σκηνή. Ο δεύτερος,
ότι με τρομάζει πολύ η σκηνή. Πάντα με τρόμαζε – υπέφερα πάνω στη σκηνή.
Τρομακτικό τρακ. Και πριν και κατά την παράσταση. Στον “Γλάρο”, ας πούμε, του
Λιουμπίμοφ, στον οποίο έπαιζα πλάι στην Κάτια Δανδουλάκη δύο χρόνια, το τρακ
δεν με άφησε ούτε μία μέρα και τη δεύτερη χρονιά! Όταν σκηνοθέτησα για πρώτη
φορά και είδα ότι μπορώ να την κάνω αυτή τη δουλειά είπα “δόξα τω Θεώ!”.
Ανακουφίστηκα που δεν θα παίζω πια!». Γελάει.

H επόμενη δουλειά σας θα είναι η «Μαρία Στούαρτ» του Σίλερ. Τι σας είλκυσε
στο έργο, για να το προτείνετε στην Μπέττυ Αρβανίτη;

«Επίσης ένα έργο κλασικό, επίσης ένα έργο παρεξηγημένο… Έχω την εντύπωση ότι
ως τώρα “διαβάζουμε” τη “Μαρία Στούαρτ” σαν μια τραγωδία ανταγωνισμού δύο
γυναικών. Δεν είναι έτσι. Είναι ένα έργο πάνω στην πολιτική. Πώς η πολιτική
επηρεάζει τη ζωή και τούμπαλιν. Θέλω να γίνει μια παράσταση για το τι σημαίνει
“πολιτική”. Τι σημαίνει πολιτικό συμφέρον, πολιτικό ρίσκο… Αυτό θα είναι το
ψάξιμό μου.

Έχει πολλά κοινά στοιχεία η “Μαρία Στούαρτ” με τη σημερινή πολιτική
πραγματικότητα. Μην ξεχνάμε ότι σήμερα επανακάμπτει ένα είδος πολέμου που
νομίζαμε ότι έχει εξαλειφθεί: ο θρησκευτικός πόλεμος. Αυτό που χωρίζει αυτές
τις δύο γυναίκες είναι η θρησκεία. Ο φανατισμός που κυριαρχεί στο έργο ενέχει
ένα τεράστιο θρησκευτικό βάρος. Υπάρχουν ρόλοι, όπως ο Μόρτιμερ, που είναι
τελείως Ταλιμπάν – τρομοκράτες…».

Μια παράσταση… «χειροποίητη»

Για την παράσταση του «Κουρέα της Σεβίλλης» επιλέξατε τον «εκσυγχρονισμό».
Γιατί;

«Κατ’ αρχάς, θεωρώ απόλυτα θεμιτό να εκσυγχρονίζει κανείς μια κωμωδία. Το
χιούμορ συμβαδίζει με την εποχή. Εκσυγχρονίζουμε τον Αριστοφάνη. Γιατί όχι τον
Μπομαρσέ; Επιπλέον εδώ υπάρχει μια ιδιορρυθμία. Το έργο έχει γίνει περισσότερο
γνωστό από την όπερα στην οποία το μετασχημάτισε ο Ροσίνι και έτσι έχει
αποκτήσει μια “σοβαροφάνεια”. Στην ουσία πρόκειται για μια παρωδία, όμως. Ο
Μπομαρσέ γράφει ένα έργο κατά τα πρότυπα του “Τεάτρ ντε λα Φουάρ”, του λαϊκού,
του πανηγυριώτικου θεάτρου, που σατίριζε τα έργα που έπαιζε η “Κομεντί
Φρανσέζ”. H οποία για τον λόγο αυτό επεδίωξε να κλείσει το συγκεκριμένο
Θέατρο. Στη θέση του βγαίνει η “Κομεντί Ιταλιέν” που κάνει το ίδιο πράγμα.
Εκεί πρωτοπαίζεται το έργο.

Ο Μπομαρσέ παρωδεί στον “Κουρέα” τα δράματα “του μανδύα και του ξίφους” της
ισπανικής δραματουργίας. Με ένα ύφος κάτι σαν του δικού μας του βαριετέ. Το
έργο ουδεμία σχέση έχει με τα άλλα σύγχρονά του. Ούτε με του Μαριβό, ούτε με
του Γκολντόνι. Αλλά ούτε και με τα δύο επόμενα του ίδιου του Μπομαρσέ που
ολοκληρώνουν την “τριλογία του Φίγκαρο”.

Εγώ καμιά δραματουργική επέμβαση δεν έκανα. Απλώς κάποιες ατάκες μόνο, που
μπήκαν μέσα στην ευφορία της πρόβας, τις κρατήσαμε. Και οι ήρωες δεν φορούν τα
κρινολίνα και τα ροκοκό κοστούμια της εποχής, αλλά σύγχρονα».

Την ευχαριστηθήκατε αυτή την παράσταση;

«Πολύ. Είναι μια παράσταση σαν εκείνες τις οικογενειακές ταινίες, τις home
movies, που γυρίζαμε με κάτι ερασιτεχνικές μηχανούλες. Μια παράσταση… “home
made”, “χειροποίητη”. Βασίζεται μόνο πάνω στην υποκριτική των ηθοποιών. Τα
πάντα είναι πολύ απλά. Προσπάθησα να γυρίσω στον τρόπο που παιζόντουσαν τα
έργα αυτά στην εποχή τους».