TPITH AΠOΨH H προσδοκία της δοκιμασίας

Ζούμε, το ξέρουμε όλοι, στη χώρα του υπερβάλλοντος ζήλου. Με μεγάλη ευχέρεια
βαφτίζουμε κοσμοϊστορικά γεγονότα που μας αφορούν, εναποθέτουμε σε αυτά
σχετικές και άσχετες, προσωπικές και συλλογικές προσδοκίες και, εξίσου εύκολα,
διαμορφώνουμε, με τα πρώτα ή έστω με τα δεύτερα εμπόδια, τη βεβαιότητα ότι
τίποτα δεν θα πάει καλά, ότι οι μεγάλες ελπίδες ως μόνο αντίκρυσμα θα έχουν τη
μεγάλη καταστροφή. Την άκρατη ευφορία διαδέχεται σχεδόν νομοτελειακά η
αδικαιολόγητη – και όχι πάντα αθώα – καταστροφολογία. H μεμψιμοιρία γεννιέται
μέσα από την απόσταση που μας χωρίζει από την πράξη και την πολυπλοκότητά της
και γρήγορα διαχέεται στις κρίσεις, στις αντιδράσεις, αλλά και στην ίδια την
προετοιμασία μας. Ώσπου να έρθει τελικά το πολυαναμενόμενο γεγονός και να
ξεκινήσουμε ξανά από τη μεγαλόστομη ευφορία, καραδοκώντας ανά πάσα στιγμή για
κάποια αιτία γκρίνιας και χάνοντας μέσα σε αυτή τη διαρκή ένταση μεγάλο μέρος
της όποιας χαράς θα μπορούσαμε να αντλήσουμε. Βέβαια, έτσι ακονίζουμε με τον
καλύτερο τρόπο τα μαχαίρια μας για τον επόμενο κύκλο της αντιπαράθεσης, που
είναι η μετά τη νεκροψία κριτική …

Σε αυτόν τον αστερισμό ζούμε όλοι, έναν ακριβώς χρόνο πριν από την έναρξη των
«δικών μας» Ολυμπιακών Αγώνων. Το λάθος (όπως τώρα ξεκάθαρα φαίνεται) της
αρχικής αμετροέπειας, της μετατροπής ενός μεγάλου αθλητικού και κοινωνικού
γεγονότος σε εθνική υπόθεση και εθνική πανάκεια, ακολούθησε η αδικαιολόγητη –
τόσο ελληνική όμως – σπατάλη χρόνου πριν από την ουσιαστική έναρξη της
προσπάθειας, η επίσης καθυστερημένη συνειδητοποίηση του τεράστιου όγκου
δουλειάς σε αφάνταστα πολλά επίπεδα, η συγκινητική πλην πανικόβλητη προσπάθεια
κάλυψης των κενών, η σταδιακή χαλάρωση αν όχι της λαϊκής στήριξης πάντως της
λαϊκής ανοχής, για να βρεθούμε σήμερα, με τις πρώτες επίσημες εμφανίσεις των
προβλημάτων στους δοκιμαστικούς αγώνες, μπροστά στο φάσμα της απώλειας του
μέτρου.

Σε αυτό συντελεί, αν θέλουμε να είμαστε δίκαιοι, και η διαρκής αδυναμία της
Οργανωτικής Επιτροπής των Αγώνων να πιάσει τον σφυγμό του κόσμου και τον τρόπο
λειτουργίας της κυβερνητικής μηχανής και η μικροπολιτική, κάθε φορά που
δίνεται η ευκαιρία, εκμετάλλευση από την αξιωματική ιδίως αντιπολίτευση και η
επιφυλακτική στην καλύτερη περίπτωση και απαξιωτική στη χειρότερη παρουσίαση
της ελληνικής προετοιμασίας από τον διεθνή Τύπο, και, τελευταία αλλά ουδόλως
έσχατη, η καταπληκτική ιδιότητα ημών των Ελλήνων να γινόμαστε σε μια νύχτα
ειδικοί σε όλα και, γι’ αυτό, αφ’ υψηλού κριτές. Ενδομύχως πιστεύουμε ότι για
τη λύση όλων των προβλημάτων αρκεί να εισακούονταν και οι δέκα εκατομμύρια
γνώμες μας στα δέκα εκατομμύρια σχετικά με τους Ολυμπιακούς ζητήματα.

Το γενικό αυτό κλίμα θα ήταν ίσως απλώς επιβεβαιωτικό ότι όλα βαίνουν
ελληνικώς, αν δεν μας εμπόδιζε να έχουμε μια εικόνα που να πλησιάζει κάπως την
πραγματικότητα. Αυτή η εικόνα συγκροτείται, κατά τη γνώμη μου, από τα εξής
κύρια στοιχεία: ο χρόνος που μένει ώς τους Αγώνες δεν είναι πολύς, αλλά ούτε
και λίγος, και πάντως δεν μπορούμε να κρίνουμε σήμερα σαν να είχε ήδη έρθει το
αύριο· το έργο που μένει να γίνει ώς τους Αγώνες είναι όντως τεράστιο αλλά όχι
απραγματοποίητο· από τη συνολική προσπάθεια τις ημέρες των Αγώνων θα φανούν
λίγα πράγματα, και πάντως όχι αυτά που θα καθορίσουν την τελική βαθμολογία των
Ολυμπιακών στα μάτια της παγκόσμιας κοινής γνώμης· αυτή η προσπάθεια, όχι
πάντα με ορθόδοξο τρόπο (αλλά ας μην ορίσουμε καλύτερα επιδιαιτητή και εδώ την
Εκκλησία), έχει ξεκινήσει και θα ολοκληρωθεί επειδή δεν μπορεί να γίνει
αλλιώς, αλλά κι επειδή περισσότεροι από όσοι νομίζουμε πιστεύουν σε αυτή· το
ότι η προσπάθεια λαμβάνει χώρα και είναι δύσκολη δεν δικαιολογεί φυσικά το να
καλύπτονται ή να μη στιγματίζονται όπως τους αρμόζει ενδεχόμενες παρανομίες,
σκάνδαλα, υπερβάσεις, αλλά απαιτεί (θα έπρεπε να ήταν εξίσου φυσικό) η κριτική
να είναι έγκυρη, καλόπιστη, χωρίς προσωποποιήσεις και μονομέρειες· από αυτή
την προσπάθεια, δηλαδή τελικά από τους Αγώνες, είναι δυνατό να μείνουν στη
χώρα μας πολλά και σημαντικά πράγματα, όχι μόνο προβολή, όχι μόνο υποδομές,
αλλά κυρίως η αίσθηση της πράξης.

Γιατί, σε τελική ανάλυση, αν μου ζήταγαν ένα πράγμα να προβάλω για τους
Ολυμπιακούς 365 ημέρες πριν από την έναρξή τους αυτό θα ήταν η σημασία της
πράξης. H Ελλάδα ρίσκαρε ενσυνείδητα υποβάλλοντας δύο φορές την υποψηφιότητά
της. Γνωρίζαμε όλοι ότι παραείμαστε μικρή και με ανεπαρκείς υποδομές χώρα για
μια τέτοια διοργάνωση. Όμως, η επιμονή, πέρα από τη σαφή συμβολική διάσταση
της επιστροφής των Αγώνων στην κοιτίδα τους, ενείχε και μια κρίσιμη πολιτική
επιλογή, που πιστεύω ότι συνεχίζει να υποστηρίζεται από τη μεγάλη πλειοψηφία
του ελληνικού λαού. Πρόκειται για την επιλογή της βελτίωσης της κοινής μας
ζωής μέσα από την προσπάθεια για τα δύσκολα και όχι με παραίτηση στα δεδομένα,
μέσα από την όσο το δυνατόν πιο ενεργό συμμετοχή στις διεθνείς εξελίξεις και
όχι με περίκλειση στην «ιδιαιτερότητά μας», μέσα από ποιοτικά άλματα και όχι
μόνο μέσα από μικρά βήματα. H ανάληψη των Ολυμπιακών σηματοδοτεί ακριβώς αυτή
τη γραμμή δράσης. Μας δοκιμάζει όλους – συμμετέχοντες, παρακολουθούντες,
αρνητές – κι έτσι το βασικό κέρδος, ό,τι και να γίνει, θα είναι αυτή η
αναγκαστικά συλλογική δοκιμασία.

Ο δικηγόρος Κώστας B. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.