Tους θέριζε, αβοήθητους, το AIDS

Ανακούφιση και οργή κυριαρχούν στη Νότια Αφρική. Ανακούφιση γιατί, έπειτα
από χρόνια άρνησης, ελήφθη επιτέλους η απόφαση να εκπονηθεί πρόγραμμα για τη
διανομή στον πληθυσμό φαρμάκων κατά του AIDS.

Γιοχάνεσμπουργκ, Νότια Αφρική. Ο Σιφίσο και ο Σιμπόνγκιλε είναι μόλις τεσσάρων ετών και εντούτοις είναι φορείς του AIDS. Εγκαταλείφθηκαν και τα δύο νεογέννητα και διαπιστώθηκε πως είχαν κολλήσει τον ιό από τη μητέρα τους. Με τα φάρμακα που λαμβάνουν, ωστόσο, έχουν καταφέρει να παραμείνουν υγιή.

Οργή γιατί, ενώ η αρρώστια αυτή σκοτώνει στη Νότια Αφρική σχεδόν 1.000
ανθρώπους την ημέρα, ο πρόεδρος Τάμπο Μπέκι αρνιόταν πεισματικά την ύπαρξη
άμεσης σχέσης ανάμεσα στον ιό HIV και το AIDS και η υπουργός Υγείας δήλωνε πως
τα συγκεκριμένα φάρμακα είναι «δηλητήρια» που μπορεί «να σκοτώσουν τον λαό
μας».

«Έγκλημα»

Κατηγορούμενη για «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας» από τους ακτιβιστές του
αγώνα κατά του AIDS, η νοτιοαφρικανική κυβέρνηση δέχθηκε την Παρασκευή, έπειτα
από χρόνια υπεκφυγών, τη διανομή στον πληθυσμό φαρμάκων κατά του AIDS. Το
υπουργείο Υγείας οφείλει να ετοιμάσει πριν από τα τέλη Σεπτεμβρίου ένα
«επιχειρησιακό πρόγραμμα» για να αποκτήσει πρόσβαση στα φάρμακα αυτά όσο το
δυνατόν μεγαλύτερος αριθμός αρρώστων. Στη χώρα αυτή, η οποία αριθμεί 4,7
εκατομμύρια ασθενείς του AIDS – παγκόσμιο ρεκόρ σε σχέση με τον πληθυσμό της
-, η είδηση έγινε δεκτή με τεράστια ανακούφιση.

H απόφαση ελήφθη δύο ημέρες μετά τη λήξη των εργασιών μιας θυελλώδους εθνικής
διάσκεψης για το θέμα. Κατά την έναρξή της, η υπουργός Υγείας Μαντό
Τσαμπαλάλα-Μσίμανγκ και ο αντιπρόεδρος Τζέικομπ Ζούμα είχαν γίνει δεκτοί με
σφυρίγματα αποδοκιμασίας. Για την κυβέρνηση, γινόταν όλο και πιο δύσκολο να
υποστηρίζει δημόσια τις θέσεις της. Αφού είχε αρχικά δηλώσει πως «οι θεραπείες
είναι χειρότερες από το κακό», μπλέχτηκε στη συνέχεια σε οικονομικούς
υπολογισμούς που δεν άντεχαν στον έλεγχο της λογικής. Οι περισσότεροι από τους
ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες κατήγγελλαν τη στάση αναμονής των
νοτιοαφρικανικών αρχών, η οποία κόστιζε βαριά σε ανθρώπινες ζωές.

Ζητούν παραίτηση

Τώρα οι εκκλήσεις για την παραίτηση της υπουργού Υγείας έχουν πολλαπλασιαστεί.
Την Κυριακή ένα κόμμα της αντιπολίτευσης ζήτησε μάλιστα την παραπομπή της
Μαντό Τσαμπαλάλα-Μσίμανγκ ενώπιον της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Μόλις
πριν από λίγες εβδομάδες, η εν λόγω υπουργός επέμενε να δίνει διαιτητικές
συμβουλές προς τους ασθενείς του AIDS, συνιστώντας τους σκόρδο, κρεμμύδι και
ελαιόλαδο για να καταπολεμήσουν τον ιό. «Είναι υπεύθυνη για τον θάνατο
χιλιάδων Νοτιοαφρικανών», δήλωσε από τον Καναδά όπου πραγματοποιεί επίσκεψη η
Πατρίσια ντε Λιλ, αρχηγός του Κόμματος των Ανεξάρτητων Δημοκρατών. «H υπουργός
Τσαμπαλάλα-Μσίμανγκ δεν πρέπει μόνο να παραιτηθεί, αλλά πρέπει να δικαστεί από
την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων λόγω των επανειλημμένων και πεισματικών
αρνήσεών της να καταστρώσει ένα σχέδιο δράσης για να προσφέρει βοήθεια στα
θύματα του AIDS», πρόσθεσε.

Την υπουργό κάλεσε επίσης να παραιτηθεί μία σημαντική προσωπικότητα της
αντιπολίτευσης, ο Μπαντού Χολομίσα, πρώην μέλος του Εθνικού Αφρικανικού
Κογκρέσου, φίλος του Νέλσον Μαντέλα και αρχηγός του Ενωμένου Δημοκρατικού
Κινήματος. Ο Χολομίσα είχε επίσης ζητήσει ο πρόεδρος Μπέκι και η υπουργός, η
οποία είναι επιπλέον γιατρός, να ζητήσουν δημόσια «συγγνώμη από το έθνος για
τις εσφαλμένες κρίσεις τους».

Την παραίτηση της υπουργού ζήτησε επίσης το κόμμα της Δημοκρατικής Συμμαχίας,
τονίζοντας πως «δεν είναι το καλύτερο πρόσωπο για να εφαρμόσει ένα σχέδιο
διανομής φαρμάκων κατά του AIDS», αφού «έχει σταθερά εκδηλώσει την αντίθεσή
της στη χρήση των φαρμάκων αυτών Αν η δρ Τσαμπαλάλα-Μσίμανγκ τεθεί επικεφαλής
του προγράμματος, δεν μπορούμε να έχουμε πολλές ελπίδες για την επιτυχία του».

Εμπόδια

Πράγματι στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου η υπουργός απαρίθμησε μια σειρά από
εμπόδια για την εφαρμογή του προγράμματος. Ένας κατάλογος με τα προβλήματα
αυτά θα σταλεί στο Ίδρυμα Κλίντον πρωτοβουλίας για το AIDS το οποίο θα
συνεργαστεί με Νοτιοαφρικανούς εμπειρογνώμονες για την εκπόνηση του
προγράμματος. Σύμφωνα με την υπουργό, μεταξύ των προβλημάτων αυτών είναι το
κατά πόσον ένα τέτοιο πρόγραμμα θα είναι σύμφωνο με το Σύνταγμα της Νότιας
Αφρικής, το οποίο απαιτεί ίση πρόσβαση στα φάρμακα για όλους. Οι αγροτικές
ζώνες, όπου τα κρούσματα του AIDS είναι και τα περισσότερα, δεν διαθέτουν τις
κατάλληλες υποδομές για τη χορήγηση των συγκεκριμένων φαρμάκων, διευκρίνισε,
ενώ οι αστικές ζώνες τις διαθέτουν…