ΜΑRGΙΝΑLΙΑ [Aπό το ημερολόγιο του ποιήματος]

* Τόσα ποιήματα, τόσα θνησιγενή «αριστουργήματα», θαμμένα σ’ ένα ανολοκλήρωτο
βιβλίο. (Βλέπει με ανακούφιση το πρόσωπό του να μεταμορφώνεται σιγά σιγά μέσα
στο κάτοπτρο της ποίησης. «H πρώτη λέξη είναι πάντοτε η λέξη απώλεια»).

* H σκέψη επινοεί. Το ποίημα μαθαίνει. Οι λέξεις γνωρίζουν. (Δεν αρκεί το
fortissimo της «έμπνευσης»).

* «Μύθος; Εννοείς κάτι τόσο παλιό που δεν είναι πια πληκτικό;».

* Αποσαθρώνει τη γλώσσα πιστεύοντας πως έτσι δημιουργεί ένα δικαιότερο
γλωσσικό σύμπαν, ενώ γνωρίζει ότι οι λέξεις είναι από τη φύση τους άνισες.

* Νόμιζε πως, γράφοντας, το ποίημα είχε κατορθώσει να διασώσει τη μοναδική
εκείνη εμπειρία· στην πραγματικότητα, την είχε θάψει μέσα του ακόμη βαθύτερα.
(Γι’ αυτό διαβάζοντάς το αργότερα ένιωσε απόλυτα ικανοποιημένος με το
αποτέλεσμα).

* «Θα μελετούμε μαζί ιστορία και ποίηση, όχι για να εξωραΐσουμε τη ζωή, αλλά
για να τη ζήσουμε». (Επιστολή του Φρόυντ προς τη Μάρθα).

* Ακόμη και η πιο κοινότοπη λέξη δημιουργεί τη δική της σκιά.

* Όλα τα αισθήματα φοβούνται τις λέξεις που θα τα οικειοποιηθούν.

* Μόλις δηλώσουν ότι πρόκειται για «ανάμνηση» τούς παίρνουν αμέσως στα σοβαρά,
λες και η ανάμνηση ισοδυναμεί με την ειλικρίνεια και η ειλικρίνεια με την
αλήθεια.

* Όταν παίζουμε πασιέντζα με τις λέξεις ποιος ψυχαγωγείται, εμείς ή το ποίημα;

* Το σύμβολο μοιάζει να είναι από τη φύση του ανικανοποίητο. H ποίηση απαιτεί
να την παραβάλλουμε με την πραγματικότητα, ωστόσο δεν λογοδοτεί σε καμία
πραγματικότητα. (Λίγος αέρας ελευθερίας: το ποίημα ως «φαινόμενο», όχι ως
μέσον επίτευξης κάποιου σκοπού).

* Έπρεπε πρώτα να πεθάνει, για να πιστέψουν ότι κάποτε έζησε.

* Στην έσχατη πραγματικότητά τους οι λέξεις χάνουν το νόημά τους.

* Διεκδικώντας διαρκώς αυτό που δεν μπορεί ποτέ ν’ αποκτηθεί: «la fleur l’
absente de touts bouquets».

* Μπορεί η ποίηση να επαναπαύεται στις ακαριαίες συλλήψεις του νου, ή να
προσφέρεται ως θεραπευτική αγωγή, επινοημένη από καλλιγράφους ασθενείς;

* 23 Ιουλίου. Τήνος: είναι ακόμη πιο δύσκολο να πιστεύει κανείς όταν βρίσκεται
ανάμεσα σε τόσους πιστούς. («Με την ευγενή χαρά μιας θρησκείας ή με την ευγενή
θλίψη της απώλειάς της;»).

* Σου ζητούν να εξηγήσεις τα ποιήματά σου· καθώς αρχίζεις να μιλάς βλέπεις τις
λέξεις να χάνονται από μπροστά σου και να βρίσκεσαι πάλι μ’ ένα λευκό χαρτί
στο χέρι.

* Όταν η ψυχή πάψει να θαυμάζει, έχει ηττηθεί. (Πεσσόα).

Ο Χάρης Βλαβιανός είναι ποιητής και διευθύνει το περιοδικό «Ποίηση».