«Kακιά σκουριά» για τα ελληνικά μάρμαρα

«Μουσειακό υλικό» κινδυνεύει να γίνει το ελληνικό μάρμαρο, η λευκότητα του
οποίου και η σχέση του με τα γνωστότερα μνημεία της ελληνικής αρχαιότητας το
ανέδειξαν σε ένα από τα καλύτερα του κόσμου και το επέβαλαν εδώ και πολλά
χρόνια στις διεθνείς αγορές.

Τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του ελληνικού μαρμάρου φαίνεται ότι δεν επαρκούν
από μόνα τους για τη διατήρηση των θέσεων που κατέκτησε το ελληνικό μάρμαρο
στις περισσότερες περισσότερες περιοχές του κόσμου κοσμώντας μεγάλα δημόσια
κτίρια: Το Ολυμπιακό Μουσείο στη Λωζάννη, το δημαρχείο της Ατλάντας στις ΗΠΑ,
το βασιλικό ανάκτορο του Μαρόκου, αλλά και ξενοδοχειακά συγκροτήματα στην
Ιαπωνία και στην Ταϊβάν.

Οι άδειες για νέα λατομεία δίνονται πλέον με το σταγονόμετρο, με αποτέλεσμα η
πρώτη ύλη που χρησιμοποιούν οι περίπου 4.000 ελληνικές εταιρείες επεξεργασίας
και κοπής μαρμάρων να εισάγεται κατά 90% από άλλες χώρες.

Οι εισαγωγές δεν περιορίζονται μόνο στην πρώτη ύλη, αλλά αφορούν και έτοιμα
προς χρήσιν μάρμαρα, τα οποία κερδίζουν συνεχώς μερίδια αγοράς εις βάρος της
εγχώριας παραγωγής.

Συρρίκνωση ανταγωνιστικότητας

Οι εταιρείες του κλάδου, οι οποίες απασχολούν πάνω από 60.000 εργαζομένους,
κρούουν ήδη τον κώδωνα του κινδύνου επισημαίνοντας ότι η ένδεια σε εγχώρια
πρώτη ύλη συρρικνώνει συνεχώς την ανταγωνιστικότητά τους. Και για του λόγου το
αληθές επικαλούνται το γεγονός ότι οι εισαγωγές μαρμάρων από χώρες του
εξωτερικού (Ιταλία, Τουρκία) αυξήθηκαν το 2002 κατά 32,5%, ενώ αντίστοιχα οι
ελληνικές εξαγωγές μειώθηκαν κατά 14,3%. Φοβούνται δε ότι οι τάσεις
συρρίκνωσης της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού μαρμάρου θα συνεχιστούν αν το
πλούσιο σε μάρμαρο υπέδαφος της χώρας συνεχίσει να παραμένει ερμητικά κλειστό
για νέες εκμεταλλεύσεις.

Οι λόγοι περιβάλλοντος

Ένας από τους σημαντικότερους πολέμιους της λειτουργίας νέων λατομείων είναι
χωρίς αμφιβολία οι τοπικές κοινωνίες, οι οποίες επικαλούνται λόγους προστασίας
του περιβάλλοντος. Σε αρκετές περιπτώσεις δεν φαίνεται να έχουν άδικο, καθώς
δεν είναι λίγα τα λατομεία – όχι μόνο μαρμάρου – που αφού έκαναν τη δουλειά
τους άφησαν πίσω του «έρημη γη».

Ωστόσο, με το νέο θεσμικό πλαίσιο που ψηφίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του
1990 η αποκατάσταση ενός λατομείου μετά τη χρήση του είναι εξασφαλισμένη. Πριν
από την άδεια η επιχείρηση εκμετάλλευσης καταθέτει εγγυητική επιστολή – ύψους
περίπου 800 ευρώ ανά στρέμμα – υπέρ του Δημοσίου, η οποία χρησιμοποιείται για
την αποκατάσταση του περιβάλλοντος χώρου μετά ή ακόμη και κατά τη διάρκεια της
εκμετάλλευσης.

Παράλληλα, όμως οι αντιδράσεις δεν είναι άσχετες και με τον φόβο ότι ένα
λατομείο απαξιώνει την ακίνητη περιουσία τους.

Περίπλοκες διαδικασίες για άδειες

Δεν είναι μόνον οι περιβαλλοντικές ευαισθησίες των τοπικών κοινωνιών
που φρενάρουν την εξόρυξη του ελληνικού μαρμάρου.

Είναι και οι χρονοβόρες και περίπλοκες διαδικασίες που απαιτούνται για τις
τελικές άδειες. Υπολογίζεται ότι ο συνολικός χρόνος που απαιτείται από τη
στιγμή που θα ζητηθεί μια άδεια μέχρι την τελική της έκδοση είναι 1 1/2 έως 2
χρόνια.

Παράλληλα όμως και η ίδια η κεντρική εξουσία έχει μπλοκάρει σε ορισμένες
περιοχές της χώρας την ίδρυση νέων λατομείων: Στα πλαίσια του προγράμματος
«Φύση 2000» στις πλούσιες σε μάρμαρο περιοχές της Δράμας απαγορεύεται, μεταξύ
άλλων, και οποιαδήποτε λατομική δραστηριότητα, με στόχο να προστατευτεί το οικοσύστημα.