Tο Πάρκο του Γκόρμπι

Από το «Γκόρκι Παρκ», το ψυχροπολεμικό μυθιστόρημα του Μάρτιν Κρουζ Σμιθ,
στο «Γκόρμπι Παρκ» του Μιχαήλ Γκορμπατσώφ. Ο τελευταίος Σοβιετικός ηγέτης
προτείνει την ίδρυση ενός απέραντου οικολογικού πάρκου στην καρδιά της
Ευρώπης, εκεί που κάποτε «φύτρωνε» μόνο το συρματόπλεγμα που τη χώριζε στα
δύο.

Ένα πάρκο καταμεσής της Ευρώπης, μια «πράσινη γραμμή» που θα ευδοκιμήσει εκεί
που κάποτε υπήρχε μόνο η «έρημη χώρα» του Παραπετάσματος, ένας κήπος που θα
φουντώσει πάνω σε ένα τραύμα το οποίο έκλεισε ύστερα από πενήντα χρόνια. Εκεί
όπου κάποτε υπήρχαν μόνο συρματοπλέγματα και φρουροί με κόκκινα αστέρια και
Καλάσνικοφ και πύργοι με φυλάκια, θα σηκωθεί ένα νέο «πράσινο τείχος» στην
Ευρώπη, ένα πάρκο που θα απλώνεται από τη Φινλανδία μέχρι τα Βαλκάνια.

Στις παραμεθόριες ζώνες της Κεντρικής Ευρώπης, για μισό αιώνα ήταν
απαγορευμένη κάθε ανθρώπινη παρουσία. Αυτά ακριβώς τα αυστηρά μέτρα ασφαλείας
μετέτρεψαν τις παραμεθόριες περιοχές, όπου κάποτε ο κόσμος φοβόταν πως θα
ξεσπούσε ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος, σε έναν φυσικό παράδεισο, όπου σήμερα
ζουν πολυάριθμα ζωικά και φυτικά είδη που έχουν εξαφανιστεί σε άλλα μέρη της
Ευρώπης. Όμως, μετά την κατάρρευση του Τείχους και την προσέγγιση των δύο
κόσμων, η ελεύθερη κυκλοφορία στις περιοχές που άλλοτε ήταν απαγορευμένες
απειλεί με καταστροφή αυτόν τον επίγειο φυσικό παράδεισο. Για να αποφευχθεί
κάτι τέτοιο, μια ομάδα οικολόγων πρότεινε να γίνουν όλες αυτές οι περιοχές ένα
απέραντο φυσικό πάρκο. H ιδέα ήταν του Μιχαήλ Γκορμπατσώφ. Υπό την ιδιότητά
του ως προέδρου του Διεθνούς Πράσινου Σταυρού, υπέγραψε πριν από μερικές
ημέρες στη Βόννη ένα έγγραφο με το οποίο προτείνεται ο οικολογικός
μετασχηματισμός του πρώην Σιδηρού Παραπετάσματος σε ένα φυσικό καταφύγιο.
Κάποιος πρότεινε να ονομαστεί «Γκόρμπι Παρκ», μια ιδέα που μάλλον δεν
δυσαρέστησε τον τελευταίο ηγέτη της Σοβιετικής Ένωσης. «Πρώτη φορά ακούω αυτή
την ονομασία, αλλά αν το πουν έτσι δεν θα διαφωνήσω», είπε στην εφημερίδα
«Ρεπούμπλικα». «Άλλωστε, αν δεν έχουμε σήμερα σύνορα στην Ευρώπη, το οφείλουμε
στην περεστρόικα». Στη Βόννη, ο Γκορμπατσώφ κατόρθωσε να συγκεντρώσει
εκπροσώπους από όλες τις χώρες τις οποίες αφορούν τα σχέδιά του για το
οικολογικό πάρκο, που θα εκτείνεται από τη Φινλανδία μέχρι την Αδριατική.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης», το
φυσικό περιβάλλον στο 85% του Τείχους που κάποτε χώριζε τη Γερμανία στα δυο
βρίσκεται σήμερα σε «άγρια κατάσταση» και αναπτύσσεται μακριά από τις
παρεμβάσεις του ανθρώπου. «H οικολογία δεν πρέπει να αφεθεί στα χέρια των
πολιτικών, γιατί η πολιτική υστερεί απέναντι στις προκλήσεις της εποχής μας»,
λέει ο Γκορμπατσώφ.