H Τotal φλερτάρει με το ιρακινό πετρέλαιο

Ο πρόεδρος της Total, Thierry Desmarest, «βλέπει τις ευκαιρίες προτού τις δουν οι άλλοι»

Η Total S.Α., η γαλλική πετρελαϊκή εταιρεία-κολοσσός που έχει συμφέροντα στο
Ιράκ από το 1927, δεν ανακοινώνει πολλά αυτό το διάστημα, για το πώς θα
καταφέρει να ξαναμπεί στην αγορά αυτή. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι δεν κάνει
όνειρα. Οι φήμες λένε ότι η εταιρεία έχει ήδη πραγματοποιήσει ανεπίσημες
συζητήσεις με τη γιγαντιαία αμερικανική πετρελαϊκή εταιρεία ExxonMobil για τη
δημιουργία κοινής εταιρείας που θα εκμεταλλευτεί τα ιρακινά κοιτάσματα στο
Majnoon και το Nahr bin Umar, αμέσως μόλις σχηματιστεί κυβέρνηση στο Ιράκ. Από
τα δύο αυτά κοιτάσματα είναι δυνατόν να παραχθούν ένα εκατομμύριο βαρέλια την
ημέρα, από φθηνό στην εξόρυξη και – κατά συνέπεια – πολύ κερδοφόρο ιρακινό
πετρέλαιο. Μπορεί να υπάρχουν έως και 250 δισεκατομμύρια βαρέλια στο υπέδαφος
του Ιράκ, τα οποία είναι δυνατόν να αποφέρουν κέρδη τριών τρισεκατομμυρίων
δολαρίων. Είναι, λοιπόν, προφανές γιατί μία από τις πιο φιλόδοξες εταιρείες
δεν θέλει να μείνει αμέτοχη.

Συμφωνίες χωρίς συμβόλαια

H Total, που είναι η τέταρτη μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρεία στον κόσμο, είχε
ήδη καταλήξει σε συμφωνία με τον Σαντάμ Χουσεΐν για την εκμετάλλευση των
κοιτασμάτων στο Bin Umar. H Elf Aquitaine, την οποία η Total εξαγόρασε το
2000, είχε κάνει το ίδιο για τα κοιτάσματα του Majnoon. H γαλλική εταιρεία,
που εδρεύει στο Παρίσι, θεωρεί το Ιράκ τόπο στον οποίο παραδοσιακά είχε
παρουσία.

Τα συμβόλαια αυτά, όμως, δεν υπεγράφησαν ποτέ, καθώς οι δύο πλευρές
ενεπλάκησαν στο παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι. H ρωσική Lukoil ακολούθησε
διαφορετική τακτική, υπογράφοντας με τον Σαντάμ για την εκμετάλλευση του
τεράστιου κοιτάσματος West Qurna και τώρα η εταιρεία προσπαθεί να κρατήσει
ζωντανή τη συμφωνία. Έτσι, η Total έχει μείνει χωρίς κάποιο συμβόλαιο και με
λιγοστές ελπίδες να επιστρέψει στα κοιτάσματα αυτά, χωρίς να συνεργαστεί με
άλλη εταιρεία.

Και με μικρό ποσοστό

Αναλυτές εκτιμούν ότι η γαλλική εταιρεία μπορεί να δεχτεί να συμμετάσχει σε
κάποιο εταιρικό σχήμα, έστω και με μικρό ποσοστό, προκειμένου να ξαναμπεί στο
παιχνίδι. Οι ίδιοι αναλυτές πιστεύουν ότι η Total μπορεί να έχει προχωρήσει σε
συνομιλίες με την αμερικανική ExxonMobil, αλλά όλες οι πλευρές είναι πολύ
προσεκτικές, επειδή η κατάσταση στο Ιράκ είναι ακόμη ρευστή.

H Total έχει λόγους να είναι προσεκτική. Πέρασαν μόλις τέσσερα χρόνια από τότε
που άρχισε να επεκτείνεται μέσω της συγχώνευσης με τη βελγική Petrofina και –
έναν χρόνο μετά – από την εξαγορά της γαλλικής Elf Aquitaine. Πέρυσι είχε
κέρδη 6,6 δισ. δολάρια από έσοδα 108 δισ. δολάρια. Με την εξαγορά της Elf, η
Total απέκτησε και το… κουτί της Πανδώρας που συνόδευε την εταιρεία, καθώς ο
πρώην πρόεδρος της Elf, ο Loik Le Floch-Prigent δικάζεται για σκάνδαλο 300
εκατομμυρίων δολαρίων.

Γιγάντωση με προβλήματα

Το σκάνδαλο έχει και πολιτικές προεκτάσεις, καθώς εξετάζεται αν μέρος των
χρημάτων κατέληξε και σε πολιτικά κόμματα και σε κυβερνήσεις της Αφρικής που
είχαν υπογράψει συμβόλαια εκμετάλλευσης πετρελαίου με την Elf. Ο πρόεδρος της
TotalFinaElf, η οποία πρόσφατα μετονομάστηκε σε Total S.Α., ο Thierry
Desmarest, επισημαίνει ότι η γιγάντωση της εταιρείας δημιούργησε κάποια
προβλήματα, προσθέτοντας, όμως, ότι οι κίνδυνοι είναι μέρος της δουλειάς. Ο
Desmarest είναι παλιό στέλεχος της εταιρείας και κατά το παρελθόν έχει συνάψει
αρκετές συμφωνίες για λογαριασμό της Total. Όπως λέει η Florence Lee, που
παλαιότερα ήταν επικεφαλής του τμήματος εξόρυξης και παραγωγής της Mobil στη
Ρωσία, «ο Desmarest βλέπει τις ευκαιρίες προτού τις δουν οι άλλοι».

Άσοι στο μανίκι

Τώρα, ο Desmarest έχει βρεθεί χωρίς να έχει στα χέρια του κάποιο δεσμευτικό
συμβόλαιο στο Ιράκ, αλλά διατηρεί ακόμη κρυμμένους κάποιους άσους στο μανίκι.
Ένας από αυτούς είναι οι καλές σχέσεις που έχει η Total με τους Ιρακινούς που
διαχειρίζονται το πετρέλαιο της χώρας. Πολλούς από αυτούς, μάλιστα, τους έχει
εκπαιδεύσει η ίδια η εταιρεία. Μπορεί αυτό να μην έχει μεγάλη σημασία σήμερα,
που η χώρα ελέγχεται από τις ΗΠΑ, αλλά φαίνεται ότι στο τέλος οι ίδιοι αυτοί
Ιρακινοί τεχνοκράτες θα κρατούν στα χέρια τους τις τύχες του ιρακινού πετρελαίου.

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Σπύρος Δημητρέλης