«Iερή» κόντρα διαδοχής

Κορυφώνεται η κόντρα μεταξύ Οικουμενικού Πατριαρχείου και Εκκλησίας της
Ελλάδος με αφορμή την πλήρωση της κενής θέσης της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης μετά
τον θάνατο του Παντελεήμονος B’.

Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος. Σχεδιάζει τα επόμενα βήματα από την Αμοργό

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει συντάξει και πρόκειται να στείλει εντός των
ημερών στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών επιστολή με την οποία θα ζητεί να του
κοινοποιηθεί ο κατάλογος με τα ονόματα των μητροπολιτών που έχουν το δικαίωμα
να εκλεγούν στην κεφαλή της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης. Από την πλευρά του, ο
Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Χριστόδουλος, ο οποίος βρίσκεται
στην Αμοργό για διακοπές, δεν έχει αποφασίσει ακόμη για το πώς θα αντιδράσει
στο αίτημα του Πατριαρχείου. H απαίτηση του Πατριαρχείου ξεκινάει από το
δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας το οποίο προβάλλει επί των «νέων χωρών», των
περιοχών που περιήλθαν στην ελληνική κυριαρχία μετά το 1912. Με πρωτόκολλο που
υπεγράφη το 1928 οι Μητροπόλεις αυτές υπάγονται πνευματικά στη δικαιοδοσία του
Φαναρίου. Σύμφωνα με αυτό το δικαίωμα, που άρχισε να επικαλείται για πρώτη
φορά ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος, το Πατριαρχείο οφείλει να
γνωρίζει τους μητροπολίτες οι οποίοι μπορούν να εκλέγονται στις περιοχές του.

Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Έτοιμη η επιστολή-βόμβα για τη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης

Ο Αρχιεπίσκοπος ακύρωσε ήδη το ταξίδι του στη Ρωσία, το οποίο επρόκειτο να
γίνει την επόμενη εβδομάδα. H Ιερά Σύνοδος προγραμματίζει, ωστόσο, έκτακτη
σύσκεψη για την επόμενη εβδομάδα με σκοπό να βρεθεί λύση στο πρόβλημα το οποίο
έχει προκύψει. Στη σύσκεψη έχουν αρνηθεί να πάρουν μέρος ορισμένοι
μητροπολίτες από τη Βόρειο Ελλάδα και τη Στερεά, ενώ ο κ. Χριστόδουλος
βρίσκεται ενώπιον σοβαρού διλήμματος. Αν στείλει τον κατάλογο τον οποίο ζητάει
το Πατριαρχείο, αναγνωρίζει εμπράκτως τα πνευματικά δικαιώματά του επί των
«νέων χωρών». Αν αρνηθεί, υπάρχει κίνδυνος να βρεθεί προ δυσαρέστων εκπλήξεων,
μια και όπως λέγεται από αρμόδιους κύκλους, το Πατριαρχείο μπορεί να
αμφισβητήσει την εκλογή του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης και να καταφύγει στα
εκκλησιαστικά δικαστήρια, αλλά και στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Σε δύο
παλαιότερες περιπτώσεις, το 1972 και το 1998, όταν προέκυψαν θέματα που
αφορούσαν Μητροπόλεις των «νέων χωρών» το Συμβούλιο της Επικρατείας δικαίωσε
το Πατριαρχείο.

Από την πλευρά του ο υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος δήλωσε: «H
διοικητική διάρθρωση των ορθοδόξων εκκλησιών είναι φιλελεύθερη και
δημοκρατική, ευέλικτη. Υπάρχει μία σαφής και απλή συνταγματική μεταρρύθμιση
στο άρθρο 3 που εισήχθη στο Σύνταγμα, μετά τη δικτατορία και με πρόταση του
μακαριστού Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ. Προσαρμόζεται στις ιστορικές και κοινωνικές
συνθήκες. Έχουμε σαφέστατο πλαίσιο το οποίο είναι και εκκλησιολογικό και
συνταγματικό και πρέπει κανείς να το διαβάσει με προσοχή, όπως και οι ίδιοι οι
σχολιαστές του».

Σαφώς αρνητική θέση για την απαίτηση του Πατριαρχείου έλαβε, ωστόσο, ο
Μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Αμβρόσιος, ο οποίος απευθυνόμενος σε
δήλωσή του προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη σημείωσε: «Ποτέ δεν πρόκειται να
αναδειχθείτε ποιμενάρχης των εδαφών αυτών, που σήμερα ανήκουν, έστω και
“επιτροπικώς”, στην κανονική δικαιοδοσία της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της
Ελλάδος. Τούτο μπορεί να συμβεί εάν και όταν τα σύνορα του ελληνικού κράτους
φθάσουν μέχρι και την Κωνσταντινούπολη».