MIXAΛHΣ XPYΣOXOΪΔHΣ Tο ΠAΣΟK της νέας εποχής

ΓΙΑ το «ΠΑΣΟΚ της νέας εποχής» μιλάει ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης στην πρώτη του
συνέντευξη ως γραμματέας του Κινήματος. Ο M. Χρυσοχοΐδης ζητάει αυτονόμηση της
δράσης και της παρουσίας του ΠΑΣΟΚ από την κυβερνητική δραστηριότητα ως
αντίδοτο στον καθεστωτισμό, ενώ υπεραμύνεται της επιλογής Σημίτη για ένα
Εκτελεστικό Γραφείο με μέλη που δεν έχουν υπουργική ιδιότητα. Ο νέος
γραμματέας δεν θεωρεί ότι η έξοδος του προκατόχου του Κώστα Λαλιώτη απειλεί
την ενότητα του ΠΑΣΟΚ, η οποία «δεν θα κριθεί σε αυτό το επίπεδο».

Ο M. Χρυσοχοΐδης μιλάει για την ανάγκη αλλαγής σελίδας στο ΠΑΣΟΚ και για
ανανέωση ιδεών και προσώπων. Είναι όμως προσεκτικός με την παλαιά φρουρά
στελεχών, διευκρινίζοντας ότι η ανανέωση δεν έχει ηλικιακό χαρακτήρα. Παρ’ όλα
αυτά, μιλάει «για ένα ΠΑΣΟΚ με ανοιχτές πόρτες και για συμμετοχή των πιο
λαμπρών ονομάτων της ελληνικής κοινωνίας στις κομματικο-πολιτικές
διαδικασίες», γεγονός που μπορεί να εκληφθεί ως αναφορά στη σύνθεση των
ψηφοδελτίων εν όψει των εκλογών.

Αξιοσημείωτο είναι ότι παίρνει αποστάσεις από παλαιότερες δηλώσεις του για
αλλαγή συμβόλων στο ΠΑΣΟΚ, επισημαίνοντας ότι «ως γραμματέας οφείλω να
λειτουργώ συνθετικά». Υπενθυμίζει, πάντως, ότι τα σύμβολα δεν είναι ταμπού,
προσθέτοντας πως «για να περιλάβουμε όλες τις παραδόσεις της δημοκρατικής
παράταξης, χρειάζεται να εκταθούμε στον χρόνο και προ της ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ».

Ο νέος γραμματέας επιτίθεται μετωπικά στη N.Δ. γιατί «εκπροσωπεί σήμερα μια
αντίληψη παρωχημένη για τον κόσμο». Αρνείται όμως την πολωτική αντιπαράθεση σε
λογική σύγκρουσης δύο κόσμων γιατί θεωρεί «ξεπερασμένη την αναφορά σε εποχές
διχασμού που πέρασαν». Συγχρόνως διαβλέπει περιθώρια συναντίληψης και
δυνατότητες συνεργασίας με κάποια στελέχη της συντηρητικής παράταξης, ενώ «το
ίδιο ισχύει και σε μεγαλύτερο βαθμό με στελέχη και σχήματα της Αριστεράς, με
τα οποία χρειάζεται να πυκνώσουμε τη συνεργασία μας στα σημεία που υπάρχει
κοινή προσέγγιση».

H ανατοποθέτηση του ΠΑΣΟΚ στον χώρο του Κέντρου με δυνατότητα για συνεργασίες
εκ δεξιών και εξ αριστερών συνοδεύεται από τον προσδιορισμό του ως «κόμματος
που σχεδιάζει τις πολιτικές του πάνω στην ευρύτερη κοινωνική συμμαχία της
εργατικής και της μεσαίας τάξης». H προσέγγιση αυτή συνδυάζεται με μια
επιμόνως εξωστρεφή προσέγγιση. «Το ΠΑΣΟΚ της νέας εποχής», λέει ο νέος
γραμματέας, «είναι κόμμα ανοικτό στη διεθνή πραγματικότητα, με πολιτικά
ερείσματα και συμμαχίες που προάγουν τα συμφέροντα της Ελλάδας». Είναι μια
σαφής επιβεβαίωση του ευρωπαϊκού προσανατολισμού του ΠΑΣΟΚ επί Σημίτη, αλλά
και μια έμμεση απάντηση στην έξαρση αντιαμερικανισμού του Κινήματος στη φάση
του πολέμου στο Ιράκ.

Διαφοροποιημένος είναι ο λόγος του και στα θέματα της οικονομίας. Αποδέχεται
ότι, παρά την ΟΝΕ και τη βελτίωση των οικονομικών μεγεθών, «τα αποτελέσματα
για τους ανθρώπους δεν ήταν εντυπωσιακά», ενώ η προσαρμογή στο ευρώ
δημιούργησε προβλήματα. Παρ’ όλα αυτά, ο M. Χρυσοχοΐδης εκφράζει την
αισιοδοξία ότι η οικονομία θα αποτελέσει και πάλι το ατού του ΠΑΣΟΚ καθ’οδόν
προς τις εκλογές. Το ΠΑΣΟΚ της νέας εποχής «θέλει δικαιοσύνη και οικονομική
ανάπτυξη».

Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης εγκαινιάζει πορεία προς τον λαό, λέγοντας πως «στους
επόμενους μήνες το ΠΑΣΟΚ θα είναι σε κάθε δρόμο, σε κάθε σπίτι, σε κάθε χώρο»,
ώστε να ανοίξει ένας «πρωτόγνωρος διάλογος για τα δεδομένα της Ελλάδας».

” Οι αντιδράσεις στις προτάσεις για το εκλογικό σύστημα εξυπηρετούν μόνο
εντυπώσεις… “

Την παρατήρηση ότι «η άκρα δικαιοσύνη είναι άκρα αδικία» υπενθυμίζει ο
Μιχάλης Χρυσοχοΐδης σχολιάζοντας το ανυποχώρητο αίτημα της Αριστεράς για απλή
αναλογική απέναντι στις κυβερνητικές προτάσεις για αλλαγές στον εκλογικό νόμο.
Αντιθέτως, στην άρνηση της N.Δ. βλέπει ένα παιχνίδι εντυπώσεων. Ο γραμματέας
του ΠΑΣΟΚ τάσσεται επίσης υπέρ της διαφάνειας στον δημόσιο βίο, έστω κι αν
κάποιοι τη φοβούνται.

Πώς αξιολογείτε την αντίδραση της N.Δ. στην πρόταση της κυβέρνησης για
αλλαγή του εκλογικού νόμου;

Εγώ διερωτώμαι σε πόσα τελικά θέματα μπορέσαμε να συνεννοηθούμε με την
αξιωματική αντιπολίτευση. Εξάλλου, μπορείτε να μου πείτε, κύριε Μητρόπουλε, σε
ποιες τομές που επιτέλεσε η κυβέρνηση εδώ και 19 χρόνια συμφώνησε η Νέα
Δημοκρατία; Οι αντιδράσεις πολλές φορές εξυπηρετούν μόνον εντυπώσεις. Και,
αλίμονο, κακή κατανόηση του αντιπολιτευτικού ρόλου. Το διαφωνώ για το διαφωνώ
δεν προάγει τον πολιτικό διάλογο και μάλιστα σε ζητήματα που καλούν ένα
minimum συμφωνίας. Ίσως χρειάζεται κι άλλος χρόνος για να λειανθούμε στο
δημοκρατικό παιχνίδι.

Και η Αριστερά;

Τα κόμματα της Αριστεράς νομίζω πως διέπονται από την ανυποχώρητη άποψη, που
παίρνει τα χαρακτηριστικά αρχής, πως μόνον η απλή αναλογική είναι το μόνο
δίκαιο σύστημα. Και ως προς τη δικαιοσύνη δεν θα το αμφισβητήσω. Θα επικαλεστώ
όμως το παλαιό λόγιο που λέει πως η άκρα δικαιοσύνη είναι άκρα αδικία. Και
αυτό γιατί εν προκειμένω αμφισβητεί την πραγματικότητα μιας κοινωνίας που
θέλει ισχυρές κυβερνήσεις. Θεωρώ λοιπόν πως πρέπει να συζητήσουμε την
προοπτική αναλογικότερων εκλογικών συστημάτων, αποκλείοντας την αδυναμία
σχηματισμού κυβερνήσεων μακράς πνοής. Αιτιάσεις υπάρχουν και θα υπάρχουν
πάντα, καλό όμως είναι να βλέπουμε τα πράγματα από την πιο πρακτική τους
πλευρά.

Ποιος φοβάται τη διαφάνεια στη δημόσια ζωή της χώρας;

Θα έπρεπε κανείς. Δε ξέρω αν υπάρχουν κάποιοι που φοβούνται. H υπεύθυνη
κυβέρνηση όμως του τόπου, με τις τελευταίες πρωτοβουλίες του Πρωθυπουργού,
έδειξε υψηλό βαθμό ευεξίας και ευαισθησίας στον χειρισμό τέτοιων ζητημάτων.

” Κόμμα με ανοιχτές πόρτες για μια προοδευτική κοινωνική αλλαγή… ”

Κόμμα με ανοιχτές πόρτες, που σχεδιάζει τις πολιτικές του επάνω στην
κοινωνική συμμαχία εργατικής και μεσαίας τάξης είναι το ΠΑΣΟΚ κατά τον Μιχάλη
Χρυσοχοΐδη. Ο γραμματέας ζητάει αποκατάσταση της ηθικής και πολιτικής υπεροχής
του Κινήματος για να το εμπιστευτούν ξανά οι πολίτες και επιτίθεται μετωπικά
στη N.Δ., χαρακτηρίζοντάς την «συντηρητικό κόμμα παραγόντων και κομματαρχών
που δεν μπορεί να εγγυηθεί την κοινωνική συνοχή και συνεννόηση, γιατί
κυριαρχείται από αυταρχικότητα και ολιγαρχική αντίληψη». Ο M. Χρυσοχοΐδης
καταγγέλλει επίσης τη σκανδαλολογία που έχει κάνει σημαία της η αξιωματική
αντιπολίτευση. Παρ’ όλα αυτά, ο γραμματέας διαχωρίζει τη θέση του απέναντι σε
πολωτικές αντιλήψεις με αναφορά στο παρελθόν: «Ο κ. Καραμανλής», λέει, «δεν
ευθύνεται προσωπικά για ό,τι συνέβη πριν από τριάντα ή σαράντα χρόνια στην
Ελλάδα, αν και εκπροσωπεί έναν πολιτικό χώρο με αδιάσπαστη ιστορία και
διαδρομή». H σύγκρουση με τη N.Δ. αφορά το παρόν, γιατί «η ελληνική Δεξιά
εκπροσωπεί σήμερα μια αντίληψη παρωχημένη για τον κόσμο».

O Μιχάλης Χρυσοχοΐδης αποδέχτηκε την πρόταση του Κώστα Σημίτη να γίνει γραμματέας γιατί η πολιτική «δεν είναι η διαχείριση της σκοπιμότητας, είναι ανάληψη ευθύνης»

Το κλίμα δείχνει να είναι υπέρ της N.Δ. Πώς μπορεί να αντιστραφεί αυτό;

Το πρώτο που χρειάζεται να κάνουμε είναι να αποδείξουμε ότι το ΠΑΣΟΚ είναι
ζωντανό και ανοικτό κόμμα. Το ΠΑΣΟΚ δεν υπάρχει μόνο για τις εκλογικές
αναμετρήσεις. Υπάρχει για να προωθεί την ιδέα της συμμετοχής των πολιτών στα
κοινά, κάθε μέρα. H πολιτική δεν είναι μόνο εκλογές…

Τι είναι η πολιτική;

Πολιτική είναι η δυνατότητα να κάνουμε την κάθε μέρα που περνά καλύτερη για
όλο και περισσότερους ανθρώπους. H δυνατότητα να συνθέτουμε διαφορές με βάση
το αμοιβαίο όφελος και το όφελος της Ελλάδας. H δυνατότητα να διασφαλίζουμε
την κοινωνική ειρήνη και να μειώνουμε τις κοινωνικές ανισότητες. Το ΠΑΣΟΚ της
νέας εποχής θα έχει ανοικτές πόρτες στους νέους ανθρώπους, στους εργαζομένους,
θα πάει να συναντήσει τους απόμαχους της δουλειάς και να σταθεί δίπλα τους, θα
δείξει ότι έχει την ηθική και πολιτική υπεροχή για να το εμπιστευτούν ξανά οι
πολίτες. Θα δείξει ότι έχει σημαντικό ιστορικό έργο και πρόγραμμα για το
μέλλον, που αξίζει να υποστηριχθεί. Ακόμη κι αυτή η συζήτηση που κάνουμε για
το ΠΑΣΟΚ είναι μια ακόμη απόδειξη γι’ αυτό…

Τι εννοείτε;

Ότι αυτή τη συζήτηση που κάνουμε εμείς, δεν την έκανε ποτέ η N.Δ. Ήταν και
παραμένει ένα συντηρητικό κόμμα παραγόντων και κομματαρχών. Ένα κόμμα μακριά
από την κοινωνία και τις ανάγκες της. Ένα κόμμα που δεν μπορεί να εγγυηθεί την
κοινωνική συνοχή και συνεννόηση, γιατί κυριαρχείται από αυταρχικότητα και
ολιγαρχική αντίληψη. Γι’ αυτό δεν την εμπιστεύονται οι πολίτες. Από το 1981
και μετά, μόνο μια φορά κέρδισε τις εκλογές και αυτή με σημαία τη
σκανδαλολογία. Είναι κρίμα που 15 χρόνια μετά επιχειρεί και πάλι με τις ίδιες
μεθόδους. Είναι κρίμα να εξαντλεί την ενέργειά της στην οξύτητα των
διατυπώσεων, στην υιοθέτηση κάθε κατηγορίας και στη διαστρέβλωση κάθε
δημιουργικής προσπάθειας. H Ελλάδα τής ηγεσίας της N.Δ. είναι μια χώρα άγονων
συγκρούσεων, συνωμοσιών και ρεβανσισμού. Δεν νομίζω ότι στο τέλος θα την
εμπιστευτούν οι πολίτες. Αυτή την Ελλάδα την αφήσαμε πίσω οριστικά, μαζί με
τις «ιστορικές περγαμηνές» και το παρελθόν της συντηρητικής παράταξης.

Είπατε προηγουμένως το «ΠΑΣΟΚ της νέας εποχής»…

Ναι, το ΠΑΣΟΚ της νέας εποχής. Είναι το κόμμα που σχεδιάζει τις πολιτικές του
πάνω σε μια ευρύτερη κοινωνική συμμαχία: τη συμμαχία της εργατικής και της
μεσαίας τάξης. Στα χρόνια που πέρασαν, οι εργαζόμενοι και η ευρύτερη μεσαία
τάξη προόδευσαν σημαντικά, βελτίωσαν τη θέση τους. Έχουν κοινούς στόχους, που
μεταφράζονται στις βασικές πολιτικές μας επιλογές. Το βασικό μας μήνυμα είναι:
προοδευτική κοινωνική αλλαγή.

Τι χαρακτήρα θα έχει αυτή η αλλαγή;

Αυτή η αλλαγή δεν συντελείται μόνο στο εσωτερικό της χώρας με τις κλασικές
αναδιανεμητικές μεθόδους. Συντελείται και με την ισχυροποίηση της διεθνούς
θέσης της Ελλάδας στην παγκόσμια σκηνή. Αυτή η κίνηση ενισχύει το σύνολο της
κοινωνίας. Το ΠΑΣΟΚ της νέας εποχής είναι κόμμα ανοικτό στη νέα διεθνή
πραγματικότητα, με πολιτικά ερείσματα και συμμαχίες που προάγουν τα συμφέροντα
της Ελλάδας. Ταυτόχρονα είναι κόμμα ανοικτό στα σύγχρονα κινήματα που θέτουν
τις αρνητικές όψεις της παγκοσμιοποίησης και διαλέγεται με τα κινήματα αυτά.
Το ΠΑΣΟΚ της νέας εποχής θέλει δικαιοσύνη και οικονομική ανάπτυξη.

Αποδέχεται τον πολυπολιτισμικό χαρακτήρα της σύγχρονης Ελλάδας και επιδιώκει
την κοινωνική συνύπαρξη και συμφιλίωση με τους μετανάστες που τιμούν την
Ελλάδα και αναγνωρίζουν ότι τους έδωσε μια δεύτερη ευκαιρία ζωής.
Αντιπαρατίθεται με την κλειστοφοβική Δεξιά….

Δεν αντιλαμβάνεστε ως παρωχημένο το σχήμα «Αριστερά – Δεξιά»;

Όχι βέβαια. Οι μόνοι που το θεωρούν ξεπερασμένο είναι τα ηγετικά στελέχη της
N.Δ., που θέλουν να αποκρύψουν την ταυτότητά τους. Ξεπερασμένη είναι η αναφορά
σε εποχές διχασμού που πέρασαν. Σε αυτό συμφωνώ. Δεν πρέπει να
οπισθοδρομήσουμε. Ο κ. Καραμανλής δεν ευθύνεται προσωπικά για ό,τι συνέβη πριν
από τριάντα ή σαράντα χρόνια στην Ελλάδα, αν και εκπροσωπεί έναν πολιτικό χώρο
με αδιάσπαστη ιστορία και διαδρομή. H ελληνική Δεξιά εκπροσωπεί σήμερα μια
αντίληψη παρωχημένη για τον κόσμο. Μια αντίληψη ξενοφοβική, μια αντίληψη που
υποτιμά συστηματικά τις δυνατότητές μας και τα επιτεύγματά μας. Επιτεύγματα
που ανήκουν στην πλειοψηφία του ελληνικού λαού. Εκεί ορίζεται το πεδίο της
αντιπαράθεσης σήμερα.

Δηλαδή δεν υπάρχει κανένα πεδίο συναίνεσης με την αντιπολίτευση;

Για να είμαι απολύτως ειλικρινής μαζί σας, θέλω να τονίσω ότι υπάρχουν
πολιτικά στελέχη – λίγα δυστυχώς, αλλά υπάρχουν – στη N.Δ., που έχουν ξεφύγει
από αυτή την αντίληψη και αυτή την παράδοση. Με αυτά τα στελέχη υπάρχει πεδίο
συζήτησης και συνεννόησης και ελπίζω να βρεθεί κάποια στιγμή ο τρόπος να
συνεργαστούμε εκεί που υπάρχει συναντίληψη, για να προωθήσουμε από κοινού τις
αλλαγές που χρειάζεται η χώρα. Το ίδιο ισχύει και σε μεγαλύτερο βαθμό, με
στελέχη και σχήματα της Αριστεράς, με τα οποία χρειάζεται να πυκνώσουμε τη
συνεργασία μας στα σημεία όπου υπάρχει κοινή προσέγγιση.

” Ο Κώστας Λαλιώτης δεν δίχασε ποτέ το ΠΑΣΟΚ και δεν θα το διχάσει ούτε
τώρα… “

Μια νέα πολιτική ατζέντα με κοινωνικό αντίκρυσμα περιμένει ο Μιχάλης
Χρυσοχοΐδης από το νέο Εκτελεστικό Γραφείο. Ο νέος γραμματέας αντιλαμβάνεται
ως πλεονέκτημα το γεγονός ότι τα μέλη του E.Γ. είναι εκτός κυβέρνησης και
μιλάει για την ανάγκη αυτόνομης παρουσίας και δράσης του ΠΑΣΟΚ. Το κυβερνών
κόμμα θα κριθεί στη δυνατότητά του να συλλαμβάνει τις αλλαγές και να συνομιλεί
με την κοινωνία. Ο νέος γραμματέας εμφανίζεται να ξεπερνάει την επεισοδιακή
αποχώρηση του προκατόχου του Κώστα Λαλιώτη, λέγοντας ότι δεν απειλείται η
ενότητα του Κινήματος.

Γιατί δεχθήκατε την πρόταση του Κώστα Σημίτη για τη θέση του γραμματέα
του ΠΑΣΟΚ;

Αποδέχθηκα την πρόταση του προέδρου, γιατί πιστεύω ότι η πολιτική δεν είναι η
διαχείριση της σκοπιμότητας, αλλά δουλειά και προσπάθεια για να πάνε τα
πράγματα καλύτερα. H πολιτική είναι ανάληψη ευθύνης. Πρέπει να μάθουμε, και να
αποδείξουμε με τη συμπεριφορά μας, ότι δεν κρυβόμαστε στις δύσκολες στιγμές.
Αυτό δεν αφορά μόνο σε μας, στα στελέχη του ΠΑΣΟΚ, αφορά και στην κοινωνία
συνολικά. H Ελλάδα του 21ου αιώνα χρειάζεται τους ανθρώπους της στην πρώτη
γραμμή της δημιουργίας. Χρειάζεται αισιοδοξία και αυτοπεποίθηση ότι όλοι
έχουμε κάτι να προσφέρουμε και ότι η συλλογική προσπάθεια έχει οφέλη για
όλους.

Μετά την επεισοδιακή αποχώρηση του Κώστα Λαλιώτη, το ΠΑΣΟΚ είναι ενωμένο
ή διχασμένο;

Ο Κώστας Λαλιώτης δεν δίχασε ποτέ το ΠΑΣΟΚ και δεν θα το διχάσει και τώρα.
Αυτή είναι η απόλυτη πεποίθησή μου. H ενότητα του ΠΑΣΟΚ όμως δεν θα κριθεί σε
αυτό το επίπεδο. Θα κριθεί στη δυνατότητά του να συλλαμβάνει τις αλλαγές και
να συνομιλεί με την κοινωνία. Θα κριθεί από τη δυνατότητά του να είναι η
πολιτική δύναμη της αλλαγής.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα ενός Εκτελεστικού Γραφείου με μέλη που δεν
είναι στην κυβέρνηση;

H νέα σύνθεση του Εκτελεστικού Γραφείου σηματοδοτεί την ανάγκη της αυτόνομης
παρουσίας και δράσης του ΠΑΣΟΚ, η οποία δεν μπορεί και δεν πρέπει να
ταυτίζεται με κυβερνητική δραστηριότητα. Το ΠΑΣΟΚ χρειάζεται να ακούσει τους
απλούς ανθρώπους, να εισφέρει στην κυβέρνηση τις ιεραρχήσεις των πολιτών, να
επεξεργαστεί νέες πρωτοβουλίες. Το νέο Εκτελεστικό Γραφείο του ΠΑΣΟΚ μπορεί να
σχεδιάσει και να καθοδηγήσει την καθημερινή παρουσία του κόμματος και τις
πρωτοβουλίες του με μεγαλύτερους βαθμούς ελευθερίας από την κυβέρνηση. Αυτό
είναι το στοίχημα που πρέπει να κερδίσει. Να ζωντανέψει ξανά την πολιτική
λειτουργία στο εσωτερικό της οργάνωσης με μια πολιτική ατζέντα που θα έχει
κοινωνικό αντίκρυσμα.

Το συντονιστικό όργανο που θα συνεδριάζει κάθε εβδομάδα υπό τον
Πρωθυπουργό με μόνιμη τη δική σας συμμετοχή θα καπελώνει την κυβέρνηση;

Ο συντονισμός, σε καμία περίπτωση, δεν είναι καπέλωμα. Αντίθετα, διευκολύνει
την κατάκτηση ιδίου ρυθμού στον βηματισμό κυβέρνησης – κόμματος και σε χρόνο
κρίσιμο, αφού χρειάζεται εντατικοποίηση των δράσεών μας και προετοιμασία μας
ταυτοχρόνως για τις προσεχείς εκλογές. H συμμετοχή του κόμματος επιπλέον
συμβολίζει τη μεταφορά των αναγκών της κοινωνίας στο κυβερνητικό επίπεδο.

” Όταν μιλάμε για ανανέωση, δεν εννοούμε μόνο την ηλικιακή διάσταση… ”

Για αλλαγή σελίδας στο ΠΑΣΟΚ μιλάει ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, ο οποίος
αποδέχεται ευθέως την ανάγκη ανανέωσης ιδεών και προσώπων – αν και
διευκρινίζει ότι αυτή δεν έχει ηλικιακό χαρακτήρα. Ο γραμματέας αναγνωρίζει
επίσης φαινόμενα κυβερνητισμού και καθεστωτισμού στο Κίνημα, πιστεύει όμως ότι
το ΠΑΣΟΚ διαθέτει την πολιτική ικανότητα να τα υπερβεί και να τα μηδενίσει.

Στο πρόσωπό σας, ο Κώστας Σημίτης εμπιστεύθηκε τη θέση του γραμματέα σε
έναν πολιτικό της «επόμενης γενιάς». Πιστεύετε ότι η αλλαγή σελίδας του ΠΑΣΟΚ
προϋποθέτει γενικότερη ανανέωση προσώπων;

Την αλλαγή των σελίδων στο ΠΑΣΟΚ την απαιτεί ο χρόνος και η κοινωνία. Αν το
ΠΑΣΟΚ δεν μπορούσε να γυρίζει σελίδες, θα βρισκόταν προ πολλού στο περιθώριο
της πολιτικής μας ζωής. Με δυο λόγια, το αντίθετο της ανανέωσης είναι ο
θάνατος. H ανανέωση επιπλέον σε ιδέες και πρόσωπα είναι η ζωντανή απόδειξη πως
το ΠΑΣΟΚ δεν έχει εξαντλήσει τις κοινωνικές του δεξαμενές, την αμφίδρομη σχέση
του με την κοινωνία. Το κοινωνικό γίγνεσθαι, όπως ξέρετε, αλλάζει διαρκώς και
μας καλεί να αλλάξουμε και εμείς.

Τι χαρακτήρα θα έχει αυτή η αλλαγή;

Όταν μιλάμε για ανανέωση, δεν εννοούμε την ηλικιακή διάσταση μόνον. Αλλά
εννοούμε κυρίως τη συμμετοχή των πιο λαμπρών ονομάτων της ελληνικής κοινωνίας
στις κομματικο-πολιτικές μας διαδικασίες. Και ασφαλώς δεν υπαινισσόμαστε την
απόσυρση παλαιών και ιστορικών μας στελεχών.

Υπάρχει η αίσθηση ότι το ΠΑΣΟΚ δύσκολα θα καταφέρει να κερδίσει τις
επόμενες εκλογές…

Αυτή την αίσθηση θα την ανατρέψουμε. Ήδη, αυτό φαίνεται στην επαφή μας με τον
κόσμο. Το ΠΑΣΟΚ είναι η κεντρική πολιτική δύναμη της χώρας. Δεν θα δώσει την
εκλογική μάχη με ηττοπαθείς συμπεριφορές. Δεν το έκανε ποτέ μέχρι τώρα και δεν
θα το κάνει και τώρα. Στους μήνες που απομένουν μέχρι τις εκλογές, θα δώσουμε
ξανά τη δυνατότητα στα μέλη και στους φίλους μας, με τη συμπεριφορά μας και
τις πρωτοβουλίες μας, να συμπορευτούν μαζί μας για την τέταρτη εκλογική νίκη.
Θα είναι μια ιστορική νίκη. Μέσα στην περίοδο 2004-2010, θα αλλάξει για πάντα
η θέση της Ελλάδας και των Ελλήνων στον κόσμο.

Κάποιοι χρεώνουν στο ΠΑΣΟΚ κυβερνητισμό και καθεστωτισμό. Μπορεί να
αλλάξει αυτό;

Πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Υπάρχουν και τέτοιες τάσεις στο ΠΑΣΟΚ, χωρίς,
ευτυχώς, να γίνουν κυρίαρχο στοιχείο του. Αν συνέβαινε αυτό, τότε δεν θα
υπήρχαν περιθώρια αισιοδοξίας και μοιραία θα έφθανε το τέλος, όπως σε όλα τα
καθεστώτα. H δύναμη η κυρίαρχη όμως του ΠΑΣΟΚ είναι η δύναμη της
προσαρμοστικότητας και της ικανότητάς του για ανανέωση. Το είπαμε και πιο
πριν. Αυτό σημαίνει πως το ΠΑΣΟΚ διαθέτει την πολιτική εκείνη ικανότητα
τέτοιες διαφαινόμενες τάσεις να τις μηδενίσει στη γένεσή τους.

” Ποτέ δεν είπα ότι το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ είναι να αλλάξει το σύμβολό
του… “

Ο M. Χρυσοχοΐδης είχε προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων με παλαιότερες δηλώσεις
για ανάγκη αλλαγής συμβόλων στο ΠΑΣΟΚ ή «πολιτικής ανορεξίας». Ως γραμματέας
σχεδιάζει να «λειτουργήσει συνθετικά».

Στο παρελθόν έχετε εκφράσει ακραίες απόψεις για το ΠΑΣΟΚ, ζητώντας ακόμη
και αλλαγή των συμβόλων του… Ως γραμματέας θα κάνετε κάτι γι’ αυτό;

Ως γραμματέας οφείλω να λειτουργώ συνθετικά. Γραμματέας δεν σημαίνει ότι κάνω
ό,τι θέλω ή ό,τι νομίζω. Αυτό ισχύει για κάθε στέλεχος του ΠΑΣΟΚ και πολύ
περισσότερο για τον γραμματέα του. Οι αναφορές που έχω κάνει στο παρελθόν για
τα θέματα του ΠΑΣΟΚ, πέρασαν από τα «σαράντα κύματα» της δημόσιας συζήτησης
και επιστρέφουν στην ερώτησή σας, ουσιωδώς τροποποιημένες. Ποτέ δεν είπα ότι
το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ είναι να αλλάξει το σύμβολό του, είπα όμως ότι αυτό δεν
μπορεί να είναι «ταμπού». Εξηγούμαι για τους καλόπιστους άλλη μια φορά. Είπα
πως για να περιλάβουμε όλες τις παραδόσεις της δημοκρατικής παράταξης,
χρειάζεται να εκταθούμε στον χρόνο και προ της ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ. Είπα δηλαδή,
πως δημοκράτες και σοσιαλιστές υπάρχουν και πριν από το ΠΑΣΟΚ, με άλλα σύμβολα
και τίτλους κομμάτων. Το ΠΑΣΟΚ είναι η αυταπόδεικτη αξία και πολιτική
παρέμβαση της δημοκρατικής παράταξης του μεταπολιτευτικού χρόνου. Θέλησα με τη
διατύπωση αυτή να πολλαπλασιάσω τη δύναμη της έμπνευσης και του παραδείγματος
στο Κίνημά μας. Τέλος πάντων, αν ζητούμε άλλοθι στην κακοπιστία, τότε σημαίνει
πως αυτό εξυπηρετεί κάποιους να διατηρούν τεχνητά θέματα για αλλότριους
σκοπούς.

Έχετε επίσης μιλήσει για «πολιτική ανορεξία» των στελεχών;

Επίσης ποτέ δεν είπα ότι η «πολιτική ανορεξία» αφορά τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ.
Αντίθετα, είπα ότι αφορά το σύνολο της κοινωνίας και ιδιαίτερα αυτούς που
βελτίωσαν το επίπεδο ζωής τους όλα αυτά τα χρόνια που πέρασαν και τώρα
οδηγούνται στην ιδιώτευση, στις ατομικές λύσεις και στην κριτική από απόσταση.
Είπα ότι τα αγροτόπαιδα του ’74 που είναι σήμερα μεσοαστοί, οφείλουν να έχουν
συνείδηση της διαδρομής τους και δημιουργική συμβολή στους στόχους της
προοδευτικής παράταξης και της σύγχρονης Ελλάδας. Σε αυτές τις απόψεις
παραμένω σταθερός. Και νομίζω ότι τις απόψεις αυτές τις μοιράζονται όλο και
περισσότεροι άνθρωποι.

Ποιες πρωτοβουλίες θα αναλάβετε στο επόμενο διάστημα;

Στον άμεσο σχεδιασμό μας εντάσσεται η πορεία σε κάθε γωνιά της Ελλάδας με τους
πολίτες. Στους επόμενους μήνες το ΠΑΣΟΚ θα είναι σε κάθε δρόμο, σε κάθε σπίτι,
σε κάθε χώρο, θα είναι το ΠΑΣΟΚ της συμμετοχής. Θα πούμε στο κόσμο, ελάτε μαζί
μας.