Tο σύνδρομο της Cola Τurka

H τελευταία μαζική μανία των Τούρκων λέγεται… Cola Turka. Πρόκειται για
εγχώριο προϊόν, αντίγραφο της κλασικής αμερικανικής Κόκα-Κόλα, που παράγεται
από τον βιομηχανικό κολοσσό Ουλκέρ, στον οποίο ανήκει και η ομώνυμη ομάδα
μπάσκετ.

Τούρκοι στρατιώτες μεταφέρονται στα σύνορα Τουρκίας – Ιράκ, υπό το γεμάτο απορία βλέμμα ενός μικρού Κούρδου

Το διαφημιστικό τής Cola Turka γυρίστηκε στη Νέα Υόρκη και παρουσιάζει έναν
Αμερικανό κι έναν Τουρκοαμερικανό. Μονάχα που υπήρξε ένα πρόβλημα – η ζήτηση
ήταν τόση τις πρώτες τρεις ημέρες για το νέο προϊόν, που η βιομηχανία
αδυνατούσε να ανταποκριθεί, παρά τα δεκάδες εκατομμύρια κουτιά και μπουκάλια
που είχαν διοχετευθεί στην αγορά. Πρόκειται για ένα ακόμη δείγμα του τουρκικού
αντιαμερικανισμού που γνωρίζει δόξες τούτες τις ημέρες. Φυσικά, οι Αμερικανοί
ουδόλως εκπλήσσονται: σε γκάλοπ που έκαναν οι ίδιοι σε ολόκληρο τον
μουσουλμανικό κόσμο, οι Τούρκοι απάντησαν με ποσοστό 71% ότι θεωρούν πως η
χώρα τους απειλείται στρατιωτικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

H σύλληψη των αξιωματικών. Λίγα 24ωρα αργότερα ήρθε το περιστατικό στη
Σουλεϊμανίγιε για να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τον αντιαμερικανισμό στη
γείτονα. H σύλληψη, με γκανγκστερικό τρόπο, 11 Τούρκων αξιωματικών στο Βόρειο
Ιράκ από αμερικανικές δυνάμεις – παρά την απελευθέρωσή τους δύο 24ωρα μετά –
έβγαλε στην επιφάνεια ολόκληρο το περίπλοκο πλέγμα της κρίσης που διέρχονται
οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις.

Τα ελληνοτουρκικά. Την όλη υπόθεση παρακολουθεί με προσοχή η Αθήνα, σε
συνδυασμό με τα ήδη υπάρχοντα προβλήματα που γεννά η αυξημένη επιθετικότητα
της Τουρκίας στο Αιγαίο – παραβάσεις, παραβιάσεις, «Πίρι Ρέις» – και την
ουσιαστικά χειμέρια νάρκη που έχει επέλθει στο Κυπριακό. Εκτίμηση του
ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών είναι ότι οι Αμερικανοί, με το περιστατικό στη
Σουλεϊμανίγιε και τις ακόλουθες διαρροές, θέλησαν να στείλουν ένα σαφές μήνυμα
στην Άγκυρα. Εξάλλου, το περιστατικό θα μπορούσε να μην είχε γίνει γνωστό –
αλλά η Ουάσιγκτον θέλησε να το δημοσιοποιήσει. Το μήνυμα είναι σαφές – ότι οι
Τούρκοι, κατά τους Αμερικανούς, δεν έχουν κανένα ρόλο στο Βόρειο Ιράκ κι
οφείλουν να αποχωρήσουν, ασχέτως των φόβων της Άγκυρας για το PKK. Αυτό που
ανησυχεί την Αθήνα είναι το δίκοπο μαχαίρι που συνιστά η δεδομένη πλέον
αποδυνάμωση της Τουρκίας γεωστρατηγικά. Το θετικό στοιχείο θα μπορούσε να
είναι, όπως λένε διπλωματικές πηγές, ότι η Άγκυρα δεν έχει πλέον την αμέριστη
υποστήριξη των ΗΠΑ στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής – και, άρα, και η Ελλάδα
μπορεί να απαλλαγεί από τυχόν πιέσεις για υποχωρήσεις σε ζωτικά της εθνικά
θέματα.

Από την άλλη μεριά, ωστόσο, τονίζουν οι ίδιες πηγές, και η Τουρκία δεν θα
νιώθει πλέον πιέσεις να συμμορφωθεί προς τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου –
αφού δεν έχει να κερδίσει τίποτε.

Στην Κωνσταντινούπολη. Το μόνο «παρήγορο» στοιχείο στα ελληνοτουρκικά
είναι ότι όλα ανεξαιρέτως τα κέντρα εξουσίας στην Τουρκία ομνύουν στην
ευρωπαϊκή προοπτική – κι αυτή είναι στενά συνδεδεμένη με την απόφαση της
Ένωσης, τόσο στο Ελσίνκι όσο και στην Κοπεγχάγη, για έμπρακτη συμβολή της
Άγκυρας στην επίλυση του Κυπριακού, αλλά και για επίλυση των εδαφικών της
διαφορών ή προσφυγή στη Χάγη έως το 2004.

Καθαρότερη εικόνα για τις μελλοντικές κινήσεις της Άγκυρας ενδέχεται να
αποκτήσει ο Γιώργος Παπανδρέου τη Δευτέρα, όταν θα επισκεφθεί για λίγες ώρες
την Κωνσταντινούπολη, προκειμένου να πάρει μέρος σε εκδήλωση ιδιωτικού
πανεπιστημίου. Στο πλαίσιο της επίσκεψης, θα συναντηθεί εκτός απροόπτου για
λίγο και με τον Αμπντουλάχ Γκιουλ, προκειμένου να εξετασθεί η πορεία των
ελληνοτουρκικών σχέσεων.