Tο 90% των ψαριών έχει εξαφανιστεί από τους ωκεανούς

Το 90% των μεγάλων ψαριών έχει ήδη αλιευθεί. Άραγε πότε η ολοένα και
μεγαλύτερη υπεραλίευση θα καταστρέψει τα θαλάσσια οικοσυστήματα; Κανείς δεν
ξέρει με σιγουριά, αλλά όλο και περισσότεροι επιστήμονες ανησυχούν για το
μέλλον των θαλασσών του κόσμου.

Οι Καναδοί βιολόγοι Ράνσομ Μάγιερς και Μπόρις Γουόρμ από το Πανεπιστήμιο του
Χάλιφαξ δημοσίευσαν στο περιοδικό «Nature» την πιο πρόσφατη και πιο εκτεταμένη
μελέτη για την κατάσταση των ψαριών και των θαλασσών. Εδώ και περισσότερο από
μια δεκαετία, οι επιστήμονες γνώριζαν ότι τα ψάρια αφανίζονται από τις
θάλασσες πολύ πιο γρήγορα από όσο μπορούν να αντικατασταθούν. Όμως, το νέο
στοιχείο που φέρνουν οι δύο Καναδοί επιστήμονες είναι εντυπωσιακό: τα
τελευταία 50 χρόνια, λένε, η υπεραλίευση έχει σχεδόν εξοντώσει τα εννέα δέκατα
των μεγάλων ψαριών. Εδώ και χρόνια οι επιστήμονες έκρουαν τον κώδωνα του
κινδύνου, αναφερόμενοι όμως πότε σε έναν συγκεκριμένο αλιευτικό τόπο και πότε
σε άλλον (Βόρειο Ατλαντικό, Ιαπωνία ή Δυτική Αφρική). Αυτή τη φορά τα στοιχεία
είναι παγκόσμια. Και ανησυχητικά. «Το ενενήντα τοις εκατό των ψαριών έχει
εξαφανιστεί», λέει ο Τζέρεμι Τζάκσον του Ωκεανογραφικού Ινστιτούτου του Σαν
Ντιέγκο.

Ολέθριες συνέπειες

H εξαφάνιση των μεγάλων ψαριών έχει συνέπειες σε ολόκληρο το θαλάσσιο
οικοσύστημα, αφού διαταράσσεται ολόκληρη η τροφική αλυσίδα που, όσο αυτά τα
ψάρια υπάρχουν, βρίσκεται σε φυσική ισορροπία. Οι επιστήμονες αναφέρουν
χαρακτηριστικά παραδείγματα. H υπεραλίευση του βακαλάου στον Βόρειο Ατλαντικό
αύξησε σημαντικά τους πληθυσμούς των γαρίδων και των αχινών που αποτελούν την
κύρια λεία του. Αυτό έδωσε την ευκαιρία στους αχινούς να καταβροχθίσουν τους
οργανισμούς του βυθού, μετατρέποντας τον σε υποθαλάσσια έρημο. Τέτοιες
«έρημοι» παρατηρούνται στον Κόλπο του Μεξικού, τη Βαλτική και την Αδριατική,
από όπου εξαπλώνονται στους ανοιχτούς ωκεανούς. H υπεραλίευση των ψαριών που
τρώνε τις άλγες έχει πνίξει τους κοραλλιογενείς υφάλους.

Δεν χρειάζεται πολλή φαντασία, γράφει το περιοδικό «Νιούσγουικ», για να
καταλάβει κανείς τη συνέχεια. Αν εξακολουθήσει η υπεραλίευση των μεγάλων
ψαριών, ο αριθμός τους θα μειωθεί τόσο πολύ που θα χάσουν την ικανότητα να
αναπληρώνονται με την αναπαραγωγή. Έτσι, εκατομμύρια άνθρωποι που εξαρτώνται
από την αλιεία θα βρεθούν άνεργοι.