«Σαφάρι» για σουπερνόβα

Είναι ο πιο ευαίσθητος πομπός στον κόσμο. Είναι τόσο ισχυρός, ώστε μπορεί
να ακούσει μια τηλεφωνική συνομιλία στην Αφροδίτη ή σε πλανήτες που βρίσκονται
πολλά δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά. Και τώρα ετοιμάζεται για τον
εκσυγχρονισμό του, ώστε να επιτρέψει την εκπλήρωση ενός φιλόδοξου σχεδίου: της
χαρτογράφησης του νυχτερινού ουρανού για τις μελλοντικές γενιές.

Αστεροσκοπείο Αρεσίμπο. Ο εκσυγχρονισμός του θα επιτρέψει τη χαρτογράφηση του νυχτερινού ουρανού

Το ραδιοτηλεσκόπιο του Αστεροσκοπείου Αρεσίμπο, στο κεντρικό Πουέρτο Ρίκο,
έχει διάμετρο 330 μέτρα, αποτελείται από 38.000 πλάκες αλουμινίου και
καταλαμβάνει την έκταση 28 γηπέδων ποδοσφαίρου. Αντίθετα με το Διαστημικό
Τηλεσκόπιο Χαμπλ, που εξαρτάται από εικόνες, το ραδιοτηλεσκόπιο αυτό επιτρέπει
στους ερευνητές να ακούνε ήχους στο Διάστημα. Επιπλέον, η θέση του
αστεροσκοπείου κοντά στον Ισημερινό παρέχει μια καλύτερη εικόνα των αστεριών
και των διερχομένων πλανητών.

Όπως ανακοίνωσε χθες ο διευθυντής του Αστεροσκοπείου Ντάνιελ Αλτσούλερ, το
τηλεσκόπιο αυτό θα εξοπλιστεί με έξι ακόμη πομπούς, ώστε να μεγαλώσει η έκταση
του διαστήματος που μπορεί να εξερευνήσει. Όταν ολοκληρωθεί το πρόγραμμα αυτό,
που ονομάζεται ΑΛΦΑ και θα κοστίσει ένα εκατομμύριο δολάρια, οι 15 επιστήμονες
του Αστεροσκοπείου θα ξεκινήσουν τη χαρτογράφηση του νυχτερινού ουρανού.

«Μέχρι τώρα ψάχναμε στο σκοτάδι με τη βοήθεια ενός μικρού φακού», δήλωσε ο
Αλτσούλερ. «Τώρα θα εφοδιαστούμε με ένα πολύ μεγαλύτερο φανάρι, που θα μας
επιτρέψει να ανακαλύψουμε χιλιάδες νέα πάλσαρ, σουπερνόβα, μαύρες τρύπες και
πλανήτες. Πολλά απ’ αυτά θα είναι πολύ ενδιαφέροντα».

Οι ανακαλύψεις

Χάρις στην ανακάλυψη ενός διπλού πάλσαρ (δηλαδή ενός διδύμου αστέρα νετρονίων)
το 1974, δύο επιστήμονες κατάφεραν να αποδείξουν τη θεωρία του Αϊνστάιν για τα
κύματα βαρύτητας, γεγονός που τους χάρισε το 1993 το Νόμπελ Φυσικής.

Το ραδιοτηλεσκόπιο του Αρεσίμπο είναι κυρίως γνωστό για την αναζήτηση
εξωγήινων μέσω του Ινστιτούτου SETI. H αναζήτηση αυτή καταλαμβάνει όμως
λιγότερο από το 1% του χρόνου του τηλεσκοπίου. «Οι περισσότεροι άνθρωποι
ενδιαφέρονται μόνο γι’ αυτό», παραπονιέται ο Αλτσούλερ. «Είναι μέρος της
ανθρώπινης κατάστασής μας, η λαχτάρα να μάθουμε ποιοι είμαστε».

Εκτός από τους νέους πομπούς, οι βελτιώσεις στο τηλεσκόπιο θα του επιτρέψουν
να επικεντρωθεί σε βραχύτερα μήκη κύματος, γεγονός που ίσως οδηγήσει στην
αποκάλυψη νέων διαστημικών φαινομένων. «Είναι σαν να παρατηρείς τον κόσμο και
να τα βλέπεις όλα πράσινα», δηλώνει ο Ρόμπερτ Μπράουν, διευθυντής του Εθνικού
Ιδρύματος Επιστημών του Πανεπιστημίου Κορνέλ, που διαχειρίζεται το
Αστεροσκοπείο. «Μεταφορικά μιλώντας, τα βραχύτερα μήκη κύματος σημαίνουν ότι
θα μπορέσουμε να δούμε και μπλε».